0525-2005f
FOREIGN PRESS REVIEW (FPR) - ‘Relevant
news, views, comments and analysis from all around the world’
Compiled by Şanlı Bahadır Koç / e-mail : sbahadir@bilkent.edu.tr - Subscribe to
FPR
Ext. links Britain/ Turkey/ Magazines/ US / Think-tanks / Blogs / Books / Quotations/ Numbers
|
H1 The Opportunity: America's Moment to Alter History's Course Richard N. Haass
The IISS launched Strategic
Survey 2004/2005
International commentary on UNSC Expansion: G-4 (Brazil, Germany, India, Japan) Face ‘Steep Hurdles’
KR Proposal to divide Iraq into semi-autonomous states gains ground
Financial Times The world should not pin its hopes on Rafsanjani In a strange twist, Rafsanjani’s presidential candidacy has generated more optimism in western capitals than on Iran’s streets By Ray Takeyh
Could it be the Merkel and Sarko show? Think of Angela Merkel as German chancellor and Nicolas Sarkozy as French president, and an intriguing notion arises - could Thatcherism belatedly arrive in Germany and France?
COMMENT: Italy's predicament exposes the eurozone's vulnerability Let us think the unthinkable: could the eurozone disintegrate? The answer is yes. Tough choices and tougher times lie ahead.By Martin Wolf
COMMENT: Europe urgently needs leadership Britain and France have more shared interests at stake than either is prepared to admit in the heat of a referendum campaign By Stephen Wall
Unruly allies trap US in foreign policy bind
COMMENT: Asia needs a trilateral dialogue The question is not whether China will be a great power, but how the US will help influence the direction that China takes in its new role By Kurt Campbell
GuardianThe
lure of Beijing |
H2 FT Minister chosen to plan Turkey's route to EU
Borrowing costs rise for Turkey
Christian Science Monitor Pipeline politics give Turkey an edge A conduit bringing oil from the Caspian Sea will bring a non-Middle Eastern source of oil to the West.
Independent The pipeline that will change the world It is 42 inches wide, 1,090 miles long and is intended to save the West from relying on Middle Eastern oil.
The Times Black gold brings hope of return to the glory days of a century agoAzerbaijan stands on the brink of a second oil boom with the official opening of a controversial pipeline
LA Times Where Girls Marry Rapists for Honor
SlateToday's Papers realclearpolitics - Early Bird thru GovExec- ABC’s The Note - antiwar.com / Wikipedia / technorati
Slate Unite and Fight: Can the clichés! Give Iraq's Sunnis a good reason to support the government. Fred Kaplan
Ha’aretz – Amnesty Int'l accuses IDF of war crimes, crimes against humanity The human rights group says that during the past year, troops have killed more than 700 Palestinians. WSJ A
Democratic Institution
RFE/RL Iraq: Sectarian Violence On The Rise
Washington Post Dennis
Ross: A
Race Against Time in the Mideast Syria's Reformers Debate Future Despite the danger, dissidents are using the Web and public forums to discuss their nation's destiny
Der Spiegel SCHROEDER'S POLITICAL DEATH Are Germany and the US Heading for a Thaw?
Myths of Globalization - Ralph Peters, USA Today
International Crisis Group Mr Abbas Goes to Washington: Can He Still Succeed?
CEPS Political Integration in Europe and America: Towards a Madisonian Model for Europe - Mark C. Christie -
EU-Russia – Four Common Spaces and the Proliferation of the Fuzzy - Michael Emerson |
Greek press on Cyprus and Turkey
Ext links-Google News Turkey –Turquie- Türkei - Dış Basında Türkiye - İç Basında Türk Dış Politikası - Kurdish Media - Google News - Iraq -Iran - Syria – Kurdish – Greece - Cyprus – Israel - TurcoPundit - BBC Turkish 0700
IHT Neighbors and history conspire for disaster The Uzbekistan massacre may lead to greater Muslim militancy against the region's autocratic regimes.
News Analysis: Perhaps unwittingly, Europe is voting for change
Christian Science Monitor Syrian reformers try to keep the pressure on
The Times Black gold brings hope of return to the glory days of a century agoAzerbaijan stands on the brink of a second oil boom with the official opening of a controversial pipeline
USA Today Below the Surface in Kirkuk: Oil and Tension
Chirac says EU constitution would put back Turkey accession
US Lawmakers to Meet Turkish - Cypriot Leaders
US-Azerbaijan
ties stronger
Orthodox Leaders Won't Recognize Irineos I
AEI Can Europe Do Away with Nationalism?
CEPS What Could be Saved from the European Constitution if Ratification Fails? The Problems with a ‘Plan B’ Sebastian Kurpas |
|
H4 New York Times Iran's Ex-Leader Seeks Return in the Trappings of a
Reformer
The Insurgency: Internet Posting Says the Most Wanted Man in Iraq Is Wounded; Prayers Requested
C.E.O.'s, M.I.A. By THOMAS L. FRIEDMAN America's business leaders have an interest in seeing the nation remain globally competitive - but they seem to be missing in action.
Color Me Scared
By
STEPHEN E. FLYNN The new secretary of homeland security should scrap the
color-coded terrorism alert system. Iran and Europe Discuss Nuclear Agreement
China Backs Uzbek, Splitting With U.S. on Crackdown Editorial G.O.P. Senator Sends Letter to Colleagues Opposing Bolton
|
H5 Washington PostIn Wake of Deal, a Power Struggle Looms for GOP Senate compromise left Republican party's most prominent potential 2008 candidates on opposite sides of an ideological and strategic divide.
Dennis
Ross: A
Race Against Time in the Mideast Anne Applebaum: Democracy Under the Veil
Syria's Reformers Debate Future Despite the danger, dissidents are using the Web and public forums to discuss their nation's destiny
In Egypt, Opposition Stymied by the State
Editorial: A Bold Ally
AIPAC's Big, Bigger, Biggest Moment
Report Details Role of Moroccan on 9/11
Using the Media For a Magic Trick Media should spend less of their finite, precious resources covering the media.
Insurgent Chief Wounded, Aide Says
Guardian Academic
boycott of Israel Palestinians
and Israelis will benefit It will only strengthen the Israeli right This self-defeating campaign of double standards is strangling liberal voices. House
defies Bush on stem cells
|
H6 GuardianThe
lure of Beijing
Questions of identity France: France's debate is full of anxiety about the country's own identity and future.
The final frontier Europe: Defining Europe's boundaries is a notoriously inexact science, as the song contest, football and constitutional politics all separately attest.
Peace
in Iraq 'will take five years'
Reform and cut rates, 'flagging' Europe warned The OECD warns failure to reform chronically under-performing economy would put credibility of monetary union at risk.
New blow to Schröder as party rival defects
We must not give up on intervention Brian Brivati Beside reducing world poverty and global warming, there used to be a third pillar to Tony Blair's world view. It was humanitarian intervention. The mass killing in Darfur means that the question of what justifies the use of force has not gone away.
The tiger's teeth Jonathan Watts on China's unlikeliest boom towns.
EU
doubles aid for world's poor
|
|
H7 Le Monde L'éclipse des néoconservateurs, par Daniel Vernet
Un nouvel imaginaire pour l'Europe, par Philippe Lemoine
UPI Intelligence Watch Washington Times
CFR U.S. FOREIGN POLICY: In his new book, The Opportunity, Council President Richard N. Haass describes an unprecedented moment in which the United States has a chance to bring about a world where most people are safe, free, and can enjoy a decent standard of living. News release | Book Reviews & Endorsements Table of Contents Read Excerpt
ARAB REFORM: Reza Aslan, the author of No god but God: The Origins, Evolution, and Future of Islam, says the democratic experiment in Iraq could spur other Middle Eastern countries toward political reform. Transcript
|
H8 KR Proposal to divide Iraq into semi-autonomous states gains ground
May on target to become one of deadliest months for U.S. troops
PBS Insurgency Violence Intensifies in Iraq
14 U.S. Soldiers Killed in 3 Days in Iraq
Daily Star Peace is hopeless if the aim of the Palestinians is total victory Barry Rubin
Democratic Jordan: enticing, but
still not a done deal A base for the corruption of democracy by Scott Ritter BBC Last resort
Gaza's coastal residents braced for Sharon's withdrawal UPI Israelis weigh Iranian nuclear threat
Shi'ite Leader: Iraq Civil War Avoidable
Bringing the Arab Street
to Power |
H9 Ha’aretz – Amnesty Int'l accuses IDF of war crimes, crimes against humanity The human rights group says that during the past year, troops have killed more than 700 Palestinians.
Benn What we'll be killed over Sharm el-Sheikh, the Suez Canal and Yamit, the territories taken from Jordan in the Arava and the security zone in Lebanon. Thousands of Israelis and Arabs paid with their lives in the futile attempts to hang on to these places.
Jewry in the era of globalization The main challenge facing the Jewish people today is not necessarily the physical existential one, but rather, more importantly, the challenge of preserving and nurturing the Jewish identity.
AIPAC flies flag for American values
Abbas to ask Bush to stop expansion of settlements
J Post 'Right' of return, or right to exist? The most important obstacle to peace may not even be discussed in tomorrow's Bush-Abbas meeting.
Raimondo - The
Franklin Affair: |
|
H10 Christian Science Monitor Syrian reformers try to keep the pressure on
Iran's elections cast a shadow on nuke talks Why prospects of a compromise look slim.
Desecrating the KoranIbrahim N. Abusharif
Drawing a nuclear red line John Hughes
China-Japan ties hit 'new low'? Japan's PM shrugs off high-level snub from China, but press reports emphasize its importance.
Off the record, news media have a problem Newsweek's botched story and other miscues raise concern about use of anonymous sources.
Venezuelans see some 'Don Quixote' in their populist leader
|
H11 IHT Neighbors and history conspire for disaster The Uzbekistan massacre may lead to greater Muslim militancy against the region's autocratic regimes.
News Analysis: Perhaps unwittingly, Europe is voting for change
Peter S. Canellos: Trying SaddamPutting Saddam Hussein on trial at any point in the near future would requ4re more delicacy than the new government has shown in most of its dealings.
Looking at
Singh, thinking of Nehru
|
H12 RFE/RL Iraq: Sectarian Violence On The Rise
Iraq: Sunnis, Shi'a Still Must Build Working Relationship
Iran: Pre-Campaign Campaigning Under Way
Russia: Regional President Likely To See His Title Downgraded, Others Could Follow
BBC Uzbek leader seeks China support
EurasiaNet
Georgia, Russia Inch Closer to Troop Withdrawal Accord MOSCOW SIGNALS IT MAY REDEPLOY SOME FORCES FROM GEORGIA TO ARMENIA
JAVAKHETI REGION COMPLICATES GEORGIAN RELATIONS WITH ARMENIA |
|
H13 The Times Black gold brings hope of return to the glory days of a century agoAzerbaijan stands on the brink of a second oil boom with the official opening of a controversial pipeline
Protective father of a new Europe hovers over a difficult birthMonsieur le President is the grand technocrat who ensured that France boxed above its weight
No, I am not mad: it's plainly obvious we need all of
Europe to say 'yes'
A spark of hope in wreckage of failed nuclear treaty talksExpectations for the New York meeting to fix the Nuclear Non-Proliferation Treaty were low
WSJ A
Democratic Institution
Mr.
Schröder's Latest Ploy
Standing
Up For Freedom
Egypt
Is Beginning to Awake to Its Problems Egypt's prime minister is creating
a better business climate in Egypt.
The State of Sharon His new critics are on the right but are still wrong.
Der Spiegel Europe's Atomic Anachronism In early May, Germany's government said it was high time the US got its last remaining nuclear weapons out of Germany. Now -- out of fear of more trans-Atlantic strife -- the Germans are hesitating and hoping the situation will quietly solve itself. |
H14 Financial Times COMMENT & ANALYSIS: The world should not pin its hopes on Rafsanjani In a strange twist, Rafsanjani’s presidential candidacy has generated more optimism in western capitals than on Iran’s streets By Ray Takeyh
Could it be the Merkel and Sarko show? Think of Angela Merkel as German chancellor and Nicolas Sarkozy as French president, and an intriguing notion arises - could Thatcherism belatedly arrive in Germany and France?
COMMENT: Italy's predicament exposes the eurozone's vulnerability Let us think the unthinkable: could the eurozone disintegrate? The answer is yes. Tough choices and tougher times lie ahead.By Martin Wolf
COMMENT: Europe urgently needs leadership Britain and France have more shared interests at stake than either is prepared to admit in the heat of a referendum campaign By Stephen Wall
Unruly allies trap US in foreign policy bind
Asia needs a trilateral dialogue The question is not whether China will be a great power, but how the US will help influence the direction that China takes in its new roleBy Kurt Campbell
Egypt referendum puts Mubarak reforms to the test
False stability There is almost no public debate in the eurozone about the European Central Bank's monetary policy. The faltering economy was a factor in the electoral defeat of...
LETTERS TO THE EDITOR: US must not hail EU treaty failure
Report to warn on emergence of China The Pentagon is preparing to release a report on the Chinese military warning that the US should take more seriously the...
Reformists reinstated to Iran presidential race
|
H15 Los Angeles Times Insurgents Flourish in Iraq's Wild West
Danger in 'Fixing' CIA By Richard A. Posner
Keeping Truce Over Filibusters Will Be Tough ANALYSIS: Fate of agreement over judicial nominations now rests as much in hands of President Bush as senators who crafted it.
Asia Times US fights Iraq fire with street fighters The US military is having to adapt its tactics to fight a grassroots Iraqi resistance that has organized itself into street-level militias across the country. Instead of giving Baghdad a conventional army, the US is fighting fire with fire by creating its own street-fighting militias. - Syed Saleem Shahzad
Theocracy meets democracy in Iran Pepe Escobar
The next reserve currency It could ultimately become too costly for others to conduct bilateral trade with the currency of a third country that has huge debts and no plausible recipe for a turnaround. After outsourcing American production, an outsourcing of control of international trade could be next. - Toni Straka
Italy broke EU deficit limit in '01,'03,'04...
AEI The Economics of Energy for China and the U.S.
Financial Times OECD calls for rates cut in eurozone
Schröder rival eyes leftwing grouping
Ceasefire in Senate over filibuster
Why Bush has no lessons for British Conservatives By Stanley Greenberg
Pricier pollution If there is one price we should want to see rise, it is that of a permit to pollute. That is what is happening in the new emissions trading system that the European... |
|
H16 No EU Constitution? No Problem - John O'Sullivan, Chicago Sun-Times
Globalization Helps, But Can Also Hurt - James Pinkerton, Newsday
World Waits as France Weighs Vote - Michael Mandelbaum, Newsday |
H17 Daily Telegraph Europe faces double no French voters appear ready to deliver a humiliating rebuff to the European establishment by rejecting the proposed EU constitution, according to polls.
IRA 'still training' The IRA remains heavily involved in criminality and is still training new members how to use guns and handle bombs, according to an independent report. |
H18 Independent The 2008 race for the White House: The Contender
Brussels looks into the abyss as 'No' vote surges
Lafontaine quits Schröder's SPD over its 'anti-socialist' policies
Zarqawi, Iraq's most wanted man, 'wounded in battle'
Hamish McRae A worrying example for Europe |
|
H19 FBI asks US Congress for power to seize documents...
KR Controlled
by center, Congress challenges Bush |
H20 Slate Unite and Fight: Can the clichés! Give Iraq's Sunnis a good reason to support the government. Fred Kaplan
|
H21 Liverpool
back at gates of Europe More than 25,000 Liverpool fans
expected to arrive in Istanbul for Champions League final against AC Milan.
The ultimate postmodern spectacle Terry Eagleton: Michael Jackson and his trial hold a mirror to modern western civilisation and its blurring of fact and fiction. |
|
Ext links Blogs - Joshua Marshall - memeorandum - Juan Cole - Political Animal - Belgravia Dispatch - Phil Carter - Daniel Drezner - Thomas P.M. Barnett - CounterterrorismBlog |
- war and piece - the washington note - Helena Cobban - Matt Yglesias - Chicagoboyz - Oxblog - - Brad DeLong - Eric Alterman -abuaardvark |
iraqd - winds of change - OutSide the Beltway - InstaPundit - Kausfiles - andrewsullivan.com - Becker Posner-- armscontrolwonk - Registan |
FİNANCİAL TİMES DEUTSCHLAND: "BİRLİK PARTİLERİ TÜRKİYE'NİN
AB'YE ÜYELİĞİNE KARŞI MÜCADELE
EDİYOR"
BERLİN, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 100 bin 300 olan
liberal eğilimli Financial Times Deutschland gazetesinin
24 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Wolfgang Proissl/Dilek
Zaptçıoğlu/Thomas Klau imzalarıyla ve yukarıdaki başlık
altında yayımlanan, Berlin/İstanbul/Brüksel çıkışlı
yazının çevirisi şöyledir:
--CDU/CSU, Seçimin Kazanılması Durumunda Tartışmalı
Üyeliğe Karşı Mücadele Edecek... Ankara Kırmızı-
Yeşiller Hükümetinin Seçimi Kaybetmesiyle
Uyuşmazlıkların Ortaya Çıkmasından Korkuyor--
Hristiyan Birlik Partileri, hükümet görevini üstlenmeleri
halinde, Türkiye'nin AB üyeliğini engellemek için herşeyi
yapmak istiyorlar. Avrupa İşleri Komisyonu Başkanı Matthias
Wissman dün gazetemize yaptığı açıklamada, "İnsanlara, Birlik
Partileri hükümeti zamanında Türkiye'nin AB'ye üye olabilme
ihtimalinin çok çok düşük olacağını söyleyeceğiz" diyerek,
bu yüzden CDU ve CSU'nun, bu ülkenin üyeliğine olan
itirazlarını Federal Meclis seçim kampanyasının konusu
yapacaklarını söyledi.
CDU'lu politikacı sözlerine şöyle devam etti: "Tabii ki
Almanya yalnız başına karar veremez. Fakat Almanya'nın AB
içerisindeki ağırlığı, Alman görüşünün belirgin bir şekilde
değişmesiyle muhtemelen Avrupa'daki görüşün de değişmesini
sağlayacaktır."
Gerhard Schröder yönetimindeki Kırmızı-Yeşiller Hükümeti
şimdiye dek Türkiye'nin AB'ye alınmasının en kararlı
destekçileri arasında yer alıyor. AB, Recep Tayyip Erdoğan
hükümetine üyelik müzakerelerinin 3 Ekim'de -yani muhtemelen
18 Eylül'de yapılacak Federal Meclis seçimlerinden sonra-
başlayacağı güvencesi verdi. Seçimin sonucunun belirsizliği,
Türkiye'de, müzakerelerin bu tarihte gerçekten başlayıp
başlamayacağı konusundaki şüpheleri artırdı.
Buna ilaveten, bu pazar günü Fransa'da ve 1 Haziran'da
Hollanda'da yapılacak referandumlarda AB Anayasasının
reddedilmesi durumunda üyelik perspektifinin bozulabilecek
olması da Türkiye'nin korkularını körüklüyor. Dün Brüksel'de,
"Türklerin AB'deki bu tartışmayı büyük bir gerginlik içinde
izledikleri" konuşuluyordu.
Birlik partilerinin seçimleri kazanmasıyla ve Fransa'nın
AB Anayasasına "hayır" demesiyle, müzakerelerin ileri bir
tarihe atılması veya iptal edilmesi teorik olarak mümkün.
Şansölye seçilecek Angela Merkel ve Fransa Cumhurbaşkanı
Chirac'ın bu konuda ısrar etmeleri durumunda, diğer AB
hükümetleri bu ortak isteğe boyun eğebilirler.
Ancak, Avrupa Parlamentosu'ndaki Hristiyan Demokratların
Grup Başkanı Hans-Gert Pöttering dün yaptığı açıklamada,
Birlik Partilerinin, müzakerelere başlanması tarihine
dokunmayacağını vurgularken, "Fakat bir hükümet değişikliği,
müzakerelerde kendini hissettirecektir" diye konuştu.
Wissmann, Birlik Partilerinin "mevcut AB'yi
sağlamlaştırmak istediğini ve Avrupa'yı bir serbest ticaret
bölgesi haline getirecek süratli bir genişlemeyi istemediğini"
vurguladı.
CDU Genel Başkanı Merkel, Türkiye'ye, tam üyeliğe
alternatif olarak "ayrıcalıklı ortaklık" teklif ediyor.
Birlik Partili politikacılar, buna ilaveten, AB ve Türkiye
arasında müzakerelerin ucu açık olarak yapılacağının
özellikle kararlaştırıldığını vurguluyorlar.
Ankara'daki hükümet, resmi olarak kendini soğukkanlı
gösteriyor. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül dün, "Türkiye'nin
ilişkileri partilerle değil, devletlerle ilgilidir" dedi.
Fakat Schröder'in seçimleri kaybetmesinden duyulan endişe
dün İstanbul Borsasını rahatsız etti. Türk hükümet
çevrelerinde, Berlin'deki hükümet değişikliğinin Türkiye'nin
üyelik şansına "kesinlikle olumsuz etki yapacağı" konuşuldu.
Ankara'nın bakış açısına göre, en önemli soru, müzakerelerin
3 Ekim'de başlayıp başlamayacağı. Erdoğan'ın danışmanları,
"Müzakerelere bir defa başlarsa, Berlin ya da Paris artık
bunu geriye döndüremeyecektir" diyorlar.
Fakat bu arada Türkiye'deki etkin kanaat önderleri
arasında, Hristiyan Birlik Partilerinin "ayrıcalıklı
ortaklık" önerisine razı olma eğilimi olgunlaşıyor. Bunun
arkasında yatan neden, Merkel'in birkaç hafta önce Berlin'de
Türk yayıncı Aydın Doğan ve kendisine ait Hürriyet gazetesinin
Genel Yayın Yönetmeni Ertuğrul Özkök ile buluştuğu bir akşam
yemeği. CDU Genel Başkanı bu yemek sırasında önerisine açıklık
getirmişti.
Özkök, iki gün önce Hürriyet gazetesinde bu konu hakkında
yazdı. Buna göre, Türkiye'ye güvenlik konularında hemen söz
hakkı önerilecek. Ortaklık teklifini destekleyen Türkler,
"Para ve serbest dolaşım tam üyelik durumunda da söz konusu
olmayacak" açıklaması yapıyorlar. Diğer bir avantaj: Türkiye
AB'ye tam üye olmadığı sürece, AB tarafından Kıbrıs konusunda
tavizler vermeye de zorlanamayacak. (BEBM/BB/NA)(BK/ALİ)
REUTERS: "TÜRKİYE ZORLU AB GÖRÜŞMELERİ İÇİN BAŞMÜZAKERECİSİNİ
SEÇTİ"
ANKARA, 24/05(REUTERS)(BYE)--- Gill Tudor bildiriyor:
Avrupa'da, AB üyeliğini zora sokma ihtimali taşıyan bir
oylama yaklaşırken cesareti kırılan Türkiye bugün, Birlik
ile zorlu üyelik görüşmeleri için önde gelen ekonomi
reformcusunu başmüzakereci yaparak üyelik arzusuna yeni
bir itici güç sağladı.
Başbakan Tayyip Erdoğan görevi, milyarlarca dolar IMF
desteği elde eden reformların arkasındaki itici güç olarak
büyük ölçüde saygı duyulan ve ülkenin derin bir mali krizden
çıkmasına yardım eden 38 yaşındaki, ekonomiden sorumlu Devlet
Bakanı Ali Babacan'a verdiğini söyledi.
Erdoğan televizyonda da yayımlanan, AKP grup
toplantısında yaptığı konuşmada, "Gençliği ve dinamizmi ile
başarılı olacağına inanıyorum" dedi.
Söz konusu açıklama, 3 Ekim'de başlaması planlanan
üyelik müzakereleri için başmüzakerecisini belirlememiş
olmasından dolayı rahatsızlığını dile getiren mali
piyasalar ve Avrupa Birliği tarafından bekleniyordu.
Eleştirmenler, gecikmenin aralık zirvesinde müzakereler
için başlangıç tarihi alır almaz AKP'de ortaya çıkan fikir
ayrılıklarını ve Ankara'daki siyasi oyunları yansıttığını
ileri sürmüşlerdi.
Türkler zaten, yeni AB Anayasası konusunda Fransa ve
Hollanda'da yapılacak referandumlarda "hayır" oyunun
çıkmasının, AB umutlarının gerçekleşmesini geciktirmesinden
hatta raydan çıkarmasından endişe ediyor.
Analist Tim Ash, "Hükümetin gerçekten de AB reform
cephesinde yakaladığı ivmeyi yeniden ele geçirmesi lazım
ya da hem Fransız-Hollanda AB referandumlarının hem de
Almanya'da yaklaşmakta olan seçimlerin etkisi altında
ezilme riski ile karşı karşıyalar. Hükümet üyelik sürecine
yeniden enerji kazandırmak gerektiğini anlamış olmalı ki
sonunda başmüzakereci olarak Babacan'ı atadı" dedi.
--İlerideki Zorlu Yol--
Teknik olarak Türkiye'nin AB üyeliği ve AB Anayasası
üzerindeki oylama arasında doğrudan bir bağlantı yok. Ancak
Türkiye Fransa'dan çıkacak bir "Hayır" oyunun, AB içerisinde
en azından kendi müzakerelerini geciktirecek bir krize yol
açmasından endişe ediyor. Oysa AB ne olursa olsun Ankara'ya
verdiği ekim sözünü yerine getirmeye çalışacağını açıkladı.
Schröder, partisinin önemli bir eyalet seçimlerinde
Türkiye'nin üyeliğine güçlü bir şekilde karşı çıkan
muhafazakar muhalefet karşısında ağır yenilgiye uğramasının
ardından erken seçim çağrısında bulundu.
Ankara Dış Siyaset Araştırmaları Merkezi'nden Suat
Kınıklıoğlu, "Bu, Almanya'dan gelen seçim haberlerinin
ardından AKP'nin bir hasar yönetimi çabası olabilir.
Kamuoyuna herşeyin kontrolleri altında olduğu izlenimini
vermek istiyorlar" dedi.
Türk piyasaları Babacan'ın atanmasına pek tepki vermedi,
ancak analistler bunun olumlu bir hareket olduğunu
belirtiyorlar.
Daha genç Türk neslin dışa dönük bir temsilcisi olarak
görülen İngilizce bilen bakan, IMF ile kısa bir süre önce
10 milyar dolarlık bir anlaşma için yapılan başarılı
müzakerelerde önemli bir rol oynadı.
Ancak yeni görevi daha ağır ve Dışişleri Bakanı
Abdullah Gül'ün himayesinde hiç şüphe yok ki zorlu ve uzun
olacak. Türkiye'nin, en erken 2015'ten önce üye olması
beklenmiyor ve seçmenlerin canını sıkabilecek siyasi
kararlar almak zorunda kalabilir.
Resmi Anadolu Ajansı Erdoğan'ın, Babacan'ın AB görevini,
bakanlık sorumluluğuna ek olarak yürüteceğini söylediğini
bildirdi. (ST/SÇL/ÇS)
NTVMSNBC: "MERKEL: ÜYELİK SÜRECİNİ YAVAŞLATACAĞIZ"
ANKARA, 24/05(BYE)--- NTVMSNBC'nin 24 Mayıs 2005
tarihli internet sayfasında, yukarıdaki başlık altında
yayımlanan haber şöyledir:
Alman Hristiyan Demokratlar'ın lideri Angela Merkel,
iktidara gelmeleri halinde Türkiye'nin Avrupa Birliği ile
üyelik müzakerelerini ellerinden geldiği ölçüde
yavaşlatacaklarını söyledi.
Merkel'ın, bu şekilde Türkiye için imtiyazlı ortaklık
veya özel statü seçeneğine yönelmeyi amaçladığı belirtildi.
Almanya'da sonbaharda yapılması beklenen erken seçimleri
Hıristiyan Demokratlar'ın kazanma ihtimalinin yüksekliği,
Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik sürecini ciddi şekilde
etkileyecek görünüyor.
AB-Türkiye Karma Parlamento Komisyonu Eşbaşkanı Joost
Lagendijk, Alman Hristiyan Demokratlar'ın lideri Angela
Merkel'ın, görüşmelerinde, iktidara geldiklerinde,
Türkiye'nin üyelik müzakerelerini ellerinden geldiği ölçüde yavaşlatacağını söylediğini açıkladı.
Lagendijk'ın NTV'ye verdiği bilgiye göre Merkel, bu
yolla, Türkiye için tam üyelik hedefinden vazgeçip imtiyazlı
ortaklık veya özel statü seçeneğine yöneleceklerini söyledi.
--Eylül Seçimleri Önemli--
Brüksel'deki Alman Hristiyan Demokratlar da, Almanya'da
Eylül başında yapılması beklenen seçimlerden zaferle çıkmaları
halinde, Türkiye için imtiyazlı ortaklık formülü için
çalışacaklarını belirttiler.
Sosyalist Grubun Alman üyeleri ise Türkiye konusunun
seçim malzemesi yapılmaması için Hristiyan Demokratlar'la
görüşeceklerini açıkladılar. Avrupa Birliği Komisyonu
kaynakları da, gelişmeleri yakından ve ihtiyatla izlediklerini
söyledi.
--Güvenoylaması Temmuz'da--
Bu arada Almanya Başbakanı Gerhard Schröder'in ülkedeki
muhalefet partilerinin liderleriyle gerçekleştirdiği
görüşmelerden sonra yapılan açıklamada güven oylamasının
1 Temmuz'da yapılmasının planlandığı belirtildi.
Alman medyasına göre bu durumda, erken genel seçimlerin
18 Eylül'de yapılmasına kesin gözüyle bakılıyor. (BK/AB)
24/05/2005 15:21:23
BYEGM Haber No: 063
AP: "AB İLE KATILIM MÜZAKERELERİ ÖNCESİNDE TÜRKİYE'DEN
KARMAŞIK SİNYALLER"
İSTANBUL, 24/05(AP)(BYE)--- James C. Helicke bildiriyor:
Türkiye son günlerde erotik televiyon kanallarını
yayından kaldırdı, alkolden alınan vergileri sert bir
şekilde artırdı. İktidar partisinden milletvekilleri zinayı
yasaklamak üzere yoğun girişimlerde bulundular.
Son yıllarda eşi benzeri olmayan demokratik reformlar
gerçekleştiren bu Müslüman ülkeyi elit ülkelerin yer aldığı
klubün üyeliğine hiç olmadığı kadar çok yaklaştıran bu
hükümetin böyle bir tavır sergileyeceğini AB asla tahmin
edemezdi.
Aralık ayında AB katılım müzakerelerinin önünü açma
kararı aldığından bu yana kendisini, dine daha çok önem
verilmesi gerektiğini söyleyenler, AB'nin talep ettiği
reformlara soğuk bakan milliyetçiler ve AB ile bir an
evvel katılım müzakerelerine başlanması gerektiğini
söyleyen AB fanatikleri arasında bulan Başbakan Recep
Tayyip Erdoğan'ın populist partisinin liberalleşme yönünde
attığı adımlar neredeyse yerinde sayıyor.
Ankara'daki Orta Doğu Teknik Üniversitesi Profesörü
Hüseyin Bağcı, "Adalet ve Kalkınma Partisi liberallerden,
İslamcılardan ve milliyetçilerden oluşan çok çeşitli
grupların yer aldığı karmaşık bir parti. Erdoğan tüm bu
grupları dengelemeye çalışıyor. Erdoğan'ın AB konusundaki
samimiyetini kanıtlaması gerekiyor. Aynı zamanda belli
başlı konularda taleplerini ortaya koyan seçmenlerinin
beklentilerini de karşılaması gerekiyor" diyor.
Erdoğan bugün itibariyle ekonomiden sorumlu Devlet
Bakanı Ali Babacan'ı Avrupa Birliği ile yürütülecek üyelik
görüşmeleri için başmüzakereci olarak atadı. Ancak, söz
konusu görevlendirme parti içinde aylarca devam eden
tartışmaların ardından gündeme geldi.
Her ne kadar Türklerin büyük bir çoğunluğu AB'den
müzakere tarihi alabilmek için sarfedilen çabaları
memnuniyetle karşılasa da, Türkiye'nin şu andan itibaren
almak zorunda önlemler konusunda pek azı istekli.
Görüşmeler başlamadan önce Türk milletvekillerinin,
pek çok kişinin Kıbrıs Rum Yönetiminin tanınması
anlamına geldiğini söylediği Gümrük Birliği ile ilgili
ek protokolü imzalamaları gerekiyor. Böyle bir şey
özellikle de milliyetçilerin kolay kolay yutamayacakları
bir lokma.
Milliyetçilerin kabullenmekte zorlandıkları başka
konularda var.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bu ay cezaevindeki
Kürt asi lider Abdullah Öcalan'ın adil bir şekilde
yargılanmadığına kanaat getirdi; Avrupalı siyasetçiler
Türkiye'ye Birinci Dünya Savaşı sırasında gerçekleştiğini
iddia ettikleri ve soykırım olarak tanımladıkları Ermeni
katliamıyla yüzleşmeye çağırıyorlar, ayrıca Avrupalılar
Kürt azınlığa daha geniş haklar tanıyacak yeni refomlar
için bastırıyorlar. (AV/ST/ÇS)
IHA: "HRİSTİYAN DEMOKRAT PARTİLİ DEMİRBÜKEN: PARTİMİN GENEL
ÇİZGİSİ, TÜRKİYE'NİN AB'YE İMTİYAZLI ORTAK OLMASINDAN
YANA, ANCAK TAM ÜYELİĞİNİ DESTEKLEYENLER DE VAR"
BERLİN, 24/05(İHA)(BYE)--- Alman Hristiyan Demokrat
Birlik Parti (CDU) Federal Yönetim Kurulu üyesi Emine
Demirbüken, partisindeki genel çizginin şu an için
Türkiye'nin AB'ye "imtiyazlı ortak" olmasından yana
olduğunu söyledi.
İhlas Haber Ajansı'na (İHA) açıklamalarda bulunan
Demirbüken, partisine bu alanda biraz daha zaman tanımak
gerektiğini söyledi. Demirbüken, olaya kendisinin
mantıksal bir açıdan yaklaştığını kaydederek, ortada bir
mesafe görmek istemediğini ifade etti. Demirbüken, parti
içinde birlik partileri adına köprü kuracak olan çok
sayıda kişi olduğuna da dikkat çekti. Erken seçim
kararının partisini olumsuz etkilemediğini belirten
Emine Demirbüken, "Parti olarak, içeriksel çalışmamızı
çoktan hükümete hazırlamıştık. Hazır durumdayız; erken
seçim bizi olumsuz etkilemeyecek" açıklamasında bulundu.
Birlik partilerinin başından bu yana Angela Merkel'i
savunduğunu ve desteklediğini ifade eden Demirbüken, "Bu
konuda bir değişiklik olacağına inanmıyorum. Favori isim
Angela Merkel" dedi. Partisinin "imtiyazlı ortaklık"
konusundaki çizgisinde bir değişim olmayacağını aktaran
Demirbüken, "Partim, Türkiye'nin Gümrük Birliği'ne girmesi
konusuna zamanında nasıl sahip çıktıysa, gönül isterdi ki
böyle bir sahiplenme şimdi AB konusunda da olsun; ama
maalesef tersini yaşıyoruz. İmtiyazlı ortaklık söz konusu
ama, bu, birlik partilerinin Türkiye'ye karşı oluşu
anlamına gelmiyor. Konuyu böyle algılamak için geçmişteki
bütün çalışmaları hiçe saymak gerekiyor. Bu da partiye
yapılan büyük bir haksızlık olur" dedi.
Öte yandan, partide Türkiye'nin tam üyeliğini isteyen
seslerin de olduğunu aktaran Demirbüken, bu seslerin
çoğalacağına vurgu yaptı. Demirbüken, Bavyera Başbakanı
olan ve Türkiye'nin AB üyeliğine karşı çıkan Edmund
Steuber'in, bundan 13 yıl evvel Türkiye'nin AB'ye tam üye
olmasını savunan bir eyalet başkanı olduğunu söyledi.
Türkiye-AB ve Türkiye-Almanya ilişkilerinin Angela
Merkel'in başbakanlığı durumunda nasıl etkileneceği
konusunu ise Demibüken, "Almanya'da şu an en büyük
sorunlardan biri işsizlik, iş sahalarının gittikçe
çökmesi ve bu işsizlikten, Türkiye'den gelenlerin de
aynı ölçüde etkilenmesi. Dolayısıyla, ekonomi sahasına
getirilecek ferahlık, aynı zamanda bizlere de nefes
aldıracaktır. Almanya'nın güçlenmesi demek,
ilişkilerin de güçlenmesi ve iki ülkenin iş sektörü
babında birbirine daha da yaklaşması demektir. Yani
olayı sadece Türkiye-AB çerçevesinde görmek ve sadece
birlik partilerini böyle değerlendirmek haksızlık olur"
açıklamasını yaptı.
Türkiye'ye tamamen sırtını çeviren bir partinin başa
gelmeyeceğini aktaran Demirbüken, "Böyle bir şey mümkün
değil; çünkü Türkiye Gümrük Birliği'nin, NATO'nun ve çok
sayıda uluslararası kuruluşların içerisinde Almanya ile
omuz omuza yer alıyor. Bu alanlardaki çalışmalarda Birlik
partisi Türkiye'ye daha da yaklaşacaktır. Türkiye belki
bir tek sorunla karşılaşabilir, o da tam üyelik sorunu.
Bence bu noktada biraz daha sabırlı olmamız ve olayı
zamana yaymamız gerekiyor; çünkü konu, Türkiye'nin
bugünden yarına AB üyesi olması değil. Dolayısıyla biz,
belki de 20 yıllık bir süreci değerlendiriyoruz. Kaldı ki
Türkiye'nin tam üyeliğini isteyenler, şu an azınlıkta da
olsa parti içerisinde mevcut" şeklinde konuştu. (ÇS)
AP: "TÜRKİYE DIŞİŞLERİ BAKANI: ALMANYA'DAKİ SEÇİMLER
TÜRKİYE'NİN AB MÜZAKERELERİNİ ETKİLEMEZ"
ANKARA, 24/05(AP)(BYE)--- Türkiye Dışişleri Bakanı
Abdullah Gül bugün, Almanya'daki seçimlerin, ekim ayında
başlaması planlanan Türkiye'nin AB'ye katılım müzakereleri
üzerinde herhangi bir etkisinin olmayacağını söyledi.
Başbakan Gerhard Schröder'in Sosyal Demokratlar
partisinin hafta sonundaki bölgesel seçimlerde uğradığı
yenilginin akabinde, ulusal seçim tarihinin öne çekilmesi
çağrısında bulunmasının ardından, Almanya, eylül ayında
parlamento seçimlerine gidecek gibi görünüyor.
Türkiye'nin AB girişimi konusunda Schröder ile görüş
ayrılıkları olan Hristiyan Demokrat lider Angela Merkel,
çoğunluğu Müslüman olan ülkenin AB'yi hem kültürel hem de
mali açıdan aşırı derecede zorlayacağını ileri sürüyor.
Merkel, Türkiye'ye, tam üyelikten ziyade belli belirsiz
bir şekilde tanımlanmış "imtiyazlı ortaklık" sunulması
çağrısında bulundu.
Gül, Almanya'daki seçimlerin 3 Ekim'de başlaması
planlanan Türkiye'nin üyelik görüşmelerini ertelemesinin
söz konusu olmadığını söyledi.
Gül, NATO toplantısına katılmak için bulunduğu
Stockholm'de yaptığı açıklamada, "Hükümetler değişebilir,
muhalefet partileri iktidara gelebilir ancak devamlılığı
engelleyemezler" dedi.
Ancak Türkiye'de kasvetli bir hava söz konusu.
Radikal gazetesi köşe yazarı İsmet Berkan, "Avrupa'daki
Türkiye yanlısı ortam değişiyor. Onun yerine Türkiye karşıtı
politikacılar iktidara geliyor" dedi.(SÇL/ASU/AB)
24/05/2005 15:26:51
BYEGM Haber No: 064
DİE WELT: "TÜRKİYE'NİN ÜYELİĞİ"
BERLİN, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 201 bin 750
olan muhafazakar Die Welt gazetesinin 24 Mayıs 2005
tarihli sayısında, Andreas Middel imzasıyla ve
yukardaki başlık altında yayımlanan haberin
çevirisi şöyledir:
CDU/CSU, 3 Ekim'de alınması öngörülen, Türkiye
ile AB müzakerelerinin başlatılmasına yönelik kararın
ertelenmesini talep ediyor. Avrupa İşleri Komisyonu
Başkanı Matthias Wissmann (CDU), gazetemize yaptığı
açıklamada, "Kırmızı-Yeşiller hükümeti bu denli
geniş kapsamlı bir karar alarak, kurulması muhtemel
yeni bir hükümetten önce davranmak isteyip istemeyeceğini
düşünmelidir" diyerek, müzakerelere şu aşamada bir
nefes molası verilmesinin kesinlikle iyi olacağını
söyledi. Eylül ayında olası bir hükümet değişikliği
durumunda, AB içinde oybirliğiyle alınmak zorunda
olan Türkiye kararından, resmen hala Schröder
hükümeti sorumlu olacak. Türkiye'nin AB'ye tam üye
olmasına karşı çıkan Hristiyan Birlik Partileri, bunun
yerine ayrıcalıklı ortaklığı öneriyorlar.
(BEBM/NP/NA)(ABC/DG)
24/05/2005 12:23:35
BYEGM Haber No: 031
SÜDDEUTSCHE ZEITUNG: "BOĞAZ'DA KORKU"
BERLİN, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 404 bin 450
olan liberal sol eğilimli Süddeutsche Zeitung'un
24 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Christiane Schlötzer
imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan
İstanbul çıkışlı yazının çevirisi şöyledir:
--Türkiye, AB İçindeki En Önemli Destekçisini
Kaybetmekten Korkuyor--
Daha üç hafta önce Şansölye Gerhard Schröder,
"dostu" olarak nitelediği Türkiye Başbakanı Recep
Tayyip Erdoğan'a Ankara'da sarılarak, Doğu'ya mahsus
tatlıların içinde ona Ankara ile üyelik müzakerelerinin
"tarihi önemde" olduğu güvencesini vermiş, bu yüzden
de müzakerelerin "kamuoyu yoklamalarına ve referandumlara bağlanamayacağını" söylemişti. Schröder seçimlerden
bahsetmemişti. Alman diplomatları da, Türklerin,
Kırmızı-Yeşiller koalisyonunun muhtemelen artık daha
fazla dayanamayacağı korkusunu, "Almanya'da erken seçim
gibi şeyler olmaz" sözleriyle yatıştırıyorlardı.
Berlin'deki yenilik bu yüzden Ankara'da şaşkınlık ve
güvensizliğe yol açtı. Hükümet şimdilik resmi bir tepki
göstermedi, fakat büyük televizyon kanalları bu haberi
ilk sırada verdiler.
Schröder yönetimindeki Almanya, şimdiye dek
Türkiye'nin AB'ye üyeliğinin en önemli destekçisi
olarak kabul ediliyor. Birlik Partisi lideri Angela
Merkel ise Türklere sadece bir "ayrıcalıklı ortaklık"
önermek istiyor. Pazartesi günü yaşanan ilk korkunun
ardından Erdoğan'ın dış politika danışmanı Cüneyt Zapsu
gazetemize yaptığı açıklamada, Merkel'in geçtiğimiz
yıl Ankara'yı ziyareti sırasında, kendisi tarafından
yönetilen bir hükümetin de "anlaşmalara bağlı kalacağı"
güvencesi verdiğini hatırlatarak, Merkel'in, bunu
unutmayacak kadar "devlet adamı" olduğunu söyledi.
--"Engellere Alışığız"--
AB hükümet başkanlarının, Ankara ile 3 Ekim'de
müzakarelere başlanması yönündeki Aralık 2004 tarihli
kararı oybirliğiyle alınmıştı. AB düzenlemesine göre
bu karar yine ancak oybirliğiyle iptal edilebilir.
Esasen şu anda kimse böyle birşey olacağını hesaba
katmıyor. Fakat Türkiye'nin Avrupa'daki dostları
tükenirse, başlanan müzakereler muhtemelen sadece
olduğu yerde yalpalayacaktır. Ankara'daki bir AB
diplomatı, Berlin'de gerçekleşecek bir hükümet
değişikliğinin, dış politika bakımından kendini en
belirgin olarak Türkiye politikası üzerinde göstereceğini
tahmin ediyor. Zapsu ise, "biz engellere alışığız" diye
karşılık veriyor. Erdoğan'ın danışmanı sanki kendini
cesaretlendirmek istiyor gibi.
Türk Dışişleri Bakanlığı daha geçtiğimiz hafta,
hedefin sadece AB'ye tam üyelik olduğunu açıklamıştı.
Bunun öncesinde Türk gazeteleri, etkin bir Fransız
bilim enstitüsünün ayrıcalıklı ortaklığa ilişkin
görüşlerini yayımlamışlardı. Buna göre Türkiye,
"neredeyse bir AB ülkesi gibi" ekonomik yardım alabilir
ve AB'nin savunma politikasına bağlanabilir, fakat başka
üyelik hakları elde edemez. Ancak buna karşılık Kıbrıs
ve Ermeni meselesinde taviz vermek zorunda kalmaz.
Fransızların önerisi böyle cezbediyor.
(BEBM/NA)(ABC/NIS)
24/05/2005 12:28:19
BYEGM Haber No: 032
BERLİNER ZEİTUNG: "DÜSSELDORF-BERLİN-BRÜKSEL-ANKARA"
BERLİN, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 187.800 olan
liberal eğilimli Berliner Zeitung’un 24 Mayıs 2005
tarihli sayısında, Gerold Büchner imzasıyla ve yukarıdaki
başlık altında yayımlanan yorumun çevirisi şöyledir:
Kaos teorisi birkaç yıl önce, bir kelebeğin kanat
çırpmasının çok uzaklarda kasırgalara yol açabileceği
teziyle büyük yankı buldu. Bu gerçi hiçbir zaman kanıtlanamadı,
fakat pazar akşamından beri böyle bir şeyin siyasette nasıl
işlediğine dair ince işaretler var: O gün halk, bir Alman
eyaletinde yeni bir eyalet meclisi seçti. Kasırga önce
Berlin’e, ardından da Brüksel’e ulaştı ve kimileri daha
şimdiden AB’de kaos çıkacağını görür gibiler: Berlin’de
güçlü bir hükümet olmazsa Avrupa bloke olma tehlikesiyle
karşıya kalırmış.
Bu düşünce oldukça abartılı ve yanlış varsayımlara
dayanıyor: Almanya, acil hükümet krizi olmadığında da AB’yi
ileriye taşıyabilecek kudretli bir entegrasyon gücü kesinlikle
değildi. AB Anayasasına ilişkin tartışmada Berlin hiçbir
rol oynamıyor ve Brüksel’in bütçesiyle ilgili uzlaşmazlığın
çözümü de tek başına Almanya’nın elinde değil. Bu konuda
uzlaşı sağlanması kısa vadede zor olabilir, fakat esas
itibariyle erken seçimler yüzünden hiçbir şey değişmez.
Berlin’de kim hükümeti yönetirse yönetsin, para azdı ve
öyle de kalacak. Seçim kampanyasına kolayca alet edilebilecek
olan Türkiye’nin planlanan üyeliği konusunda ise durum farklı.
Bu konuda Berlin’deki hükümet ile muhalefetin düşünceleri
birbirinden ayrışıyor. AB 3 Ekim’de Ankara ile müzakereleri
başlatırken, başbakanlık makamında, Türkiye’nin üyeliğini
ısrarla reddeden CDU oturuyor olabilir. Bu durumda
Düsseldorf’daki kasırgalar nedeniyle Brüksel’den ziyade,
üye olmak isteyen Türkiye endişe duymalıdır. (BEBM/NP/NA)
(HE/AB)
24/05/2005 13:32:05
BYEGM Haber No: 040
ALMANYA'NIN SESİ RADYOSU: "ALMANYA'DA ERKEN SEÇİM HAZIRLIĞI"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Almanya'nın Sesi Radyosu'nun
08.00-08.50 Türkçe yayınından:
Almanya'da Kuzey Ren Vestfalya Eyalet seçimlerinde
sosyal demokratların aldığı ağır yenilgi, Alman siyasetini
erken seçim havasına soktu. Seçim sonuçlarının açıklanmasının
hemen ardından, Sosyal Demokrat Parti Genel Başkanı Franz
Müntefering ve Başbakan Schröder, sonbaharda erken seçime
gidilmesini gündeme getirmişti. Schröder'in erken seçim
önerisi, aslında yenilginin kabulünden çok, kurnazca bir
siyasi taktik olarak değerlendiriliyor; çünkü muhalefetteki
Hristiyan Birlik Partilerinin büyük ihtimalle başbakan adayı
olacak Merkel'in, Schröder'in karizması karşısında zorlanacağı
tahmin ediliyor. Eyalet seçimlerinin ardından gündeme gelen
erken seçim ve buna bağlı olarak Almanya'da hükümetin
değişmesinin ihtimal dahilinde olması, Almanya'nın dış
politikasında da bazı değişimleri beraberinde getirecek.
Kuzey Ren Vestfalya seçimlerinin neden olduğu depremin
Almanya'nın iç ve dış politikasına etkilerini radyomuzun
Türkçe servisinden Baha Güngör, Sosyal Demokrat Partinin
Türk kökenli milletvekili Lale Akgün'e sordu.
GÜNGÖR: Deprem sonrası sadece sağlam binalar ayakta
kalır. Sosyal Demokratlar sağlam mı?
AKGÜN: Sosyal Demokratlar gayet sağlam ve şimdi artık
bu işin böyle yürümeyeceğini anlamak için halkın bir kere
daha karar vermesini istiyorlar; yani halkın hakiki bir
seçim yapmasını istiyorlar. Onun için de herhalde partinin
liderleri olan Müntefering ve Schröder, pazar akşamı hemen
seçimden sonra bu kararı verip erken seçime gitmeyi
önerdiler.
GÜNGÖR: Parti içinde en azından şu ana kadar yönetimden
gelen sesler, oy birliğiyle "evet biz bunu istiyoruz" diyor.
Bir milletvekili olarak durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?
AKGÜN: Ben milletvekili olarak bu kararın biraz erken
verildiğini düşünüyorum. Evvela parti grubuyla görüşülse ve
ondan sonra açıklansa bence daha iyi olurdu.
GÜNGÖR: Bayan Merkel'in şansı nasıl değerlendirebilir?
Schröder çok karizmatik bir insan...
AKGÜN: Evet, iş ciddiye binince Merkel'in Schröder'e
karşı çok fazla şansı olmadığını düşünüyorum ve hatta şu
anda gözlediğim daha ilginç bir olay var: Hiç kimse "Merkel
için evet, Merkel bizim adayımız demiyor", yani bunu
hiç kimse ağzına almıyor. Bana göre, şu anda parti içinde de
daha yüzde yüz Merkel'e karar verilmiş değil. Merkel dışında
birkaç isim daha var. En başta tabii ki şu an Aşağı Saksonya
Başbakanı olan Christian Wulff var. Her ne kadar o da Aşağı
Saksonya'dan gelse de, şu anda teraziye koyduğunuz vakit,
Schröder karşısında çok hafif kalmaya mahkum bir kişi.
GÜNGÖR: Tabii burada önemli bir noktaya daha değinmemiz
lazım. 3 Ekim, Türkiye-AB tam üyelik müzakerelerinin
başlayacağı tarih olarak saptanmıştı. Burada da Almanya
Türkiye'nin en büyük destekçisi olarak hep ön planda
duruyordu. Olayı nasıl değerlendirebiliriz? Almanya
seçim atmosferine girince Türkiye'nin işi zorlaşır mı?
AKGÜN: Türkiye'nin önünde bir iki küçük engel daha
var. Ben bu engelleri Türkiye'nin kendisinin kaldıracağına
inanıyorum; ama tabii ki Schröder gibi bir dost Türkiye
için çok önemliydi. Türkiye'nin arkasında olan, Türkiye'yi
destekleyen birisi çok önemliydi. Hele ki Stoiber
biliyorsunuz geçen hafta "Türkiye hiçbir zaman AB'ye
giremez" gibi sözler ettiğinde ve "biz bunu her zaman
önlemek istiyoruz" dediğinde. Birlik Partilerinin
Türkiye'ye nasıl baktığını gayet iyi görüyoruz. O bakımdan
Türkiye için psikolojik olarak bir eksiklik hissedilecektir.
GÜNGÖR: Lale Hanım, son soru sizin şahsınızla ilgili.
Siz 2002 yılındaki son seçimlerde seçim bölgelerinde oyların
yüzde 44'nü alarak çok büyük bir başarı elde ettiniz. Yeniden
aday mısınız?
AKGÜN: Tabii yeniden adayım. Bu soruyu Köln Parti Başkanı
da bana sordu, "tekrar adaylığa hazır mısınız?" dedi. Evet,
ben tekrar bu seçim maratonuna katılıyorum. (NV/BK/ALİ)
TEHRAN TIMES: "TÜRKİYE ENDİŞE İÇİNDE AB REFERANDUMLARINI
BEKLİYOR"
ANKARA, 24/05(BYE)--- İran'da İngilizce yayımlanan
Tehran Times gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında,
Paul Taylor imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında bir
makale yer almıştır. İnternetten sağlanan makelenin
çevirisi şöyledir:
Ya Fransa pazar günü AB anayasasına "hayır" derse!
Türkiye bu sonucun ilk kurbanlarından biri olacağı endişesinde.
25 ülke blokuyla üyelik görüşmelerine başlamak için bir
tarih sözü aldığı günün üzerinden beş ay geçti ve bugün Türk
yetkililer dehşet içindeler: Ülkelerinin adaylığı, Fransa ve
Hollanda'da anayasa referandumları için yürütülen "hayır"
kampanyalarının odak noktalarından biri.
Geçen hafta Madrid'de Türkiye'nin Avrupa yolu konulu
bir konferansta konuşan Türkiye Büyük Millet Meclisi
Dışişleri Komisyonu Başkanı Mehmet Dülger, "Türk halkı
Türkiye'nin Fransa'daki tartışmaların merkezinde yer alış
biçiminden çok şikayetçi" dedi.
Dülger, liderlerce resmi platformda kabul edilmeyen bir
kaygıyı dile getirdiği konuşmasında: "Anayasanın Fransa
halkınca reddi AB'nin genişleme dalgasını frenleyebilir ve
belki de Türkiye ile üyelik görüşmelerini erteleyebilir."
Geniş yüzölçümü, yoksul ve hızla artan çoğunluğu
Müslüman nüfusuyla Avrupa ile Orta Doğu arasındaki bu kavşak
ülkenin AB adaylığı, Batı Avrupa kamuyounda göç, düşük
maliyetli rekabet, kimlik ve güç kaybına dair korkuları da
su yüzüne çıkardı.
Dülger, Fransa'da UMP'nin karizmatik lideri Nicolas
Sarkozy gibi anayasa yandaşlarının "anayasaya evet" çağrısına
Türkiye'nin üyeliğine muhalefetin eşlik etmesinden yakındı.
Türk halkının, anayasayla birlikte reddedilme endişesi,
aralık ayında AB liderlerinden üyelik görüşmeleri için
koşullu tarih alınmasından bu yana hem Ankara hem de
Brüksel'de gözlenen düşkırıklığını açıklayabilir.
AB'nin Kıbrıs, azınlık hakları ve polisin aşırı şiddete
başvurması konusundaki baskıları, Türkiye Başbakanı Recep
Tayyip Erdoğan'ı öylesine kızdırdı ki, AB'nin Türkiye'ye
zarar vermek istediğini ve bunun için de ülkeyi bölmeye
çalışan güçleri kullandığını söyleyecek kadar ileri gitti.
İstanbul Bilgi Üniversitesi'nden Soli Özel, Barcelona
merkezli Avrupa Akdeniz Enstitüsü tarafından düzenlenen
konferansta, "17 Aralık tam bir düşkırıklığına dönüştü ve bu
ciddi bir sorun" diye konuştu.
Brüksel'de yetkililer, Türkiye'nin reform ivmesindeki
yavaşlamadan ve milliyetçi söylemin yeniden canlanmasından
yakınıyorlar.
Ancak Türkiye'nin ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Ali
Babacan, Türkiye'nin AB'ye uyum için başlattığı dönüşüm
sürecinde herhangi bir yavaşlama olmadığını vurgulamakla
birlikte hükümetinin, siyasi liberalleşmeden ziyade Avrupa
yanlısı ekonomik reformlara ağırlık vermesinin daha iyi
olacağını ifade etti.
Reuters haber ajansına verdiği demeçte, "Ekonomik
reformların aksine siyasi reformlar, halkın zihniyetini
değiştirmek için belli bir uyum süresi gerektirir. Dış
baskılar doğru yola girmemizi sağlayacaktır" diye konuşan
Babacan, Türkiye'nin, soğukkanlılığı elden bırakmadan, kendi
reform programını izlemesi ve AB ile üyelik görüşmelerine
başlamak için öngörülen koşulları yerine getirmesi halinde
Fransız referandumundan korkmasına gerek olmadığını kaydetti.
Üyelik görüşmeleri için öngörülen koşullar, Gümrük
Birliği Anlaşmasını 10 yeni AB üyesini de kapsayacak biçimde
genişletmek üzere bir ek protokol imzalaması ve yasalaşan
reformların hayata geçirilmesidir.
Öte yandan, kimi mali piyasa uzmanları, Fransa'nın
anayasaya "hayır" demesinin, Ankara'nın AB üyeliğinin
erteleneceği endişesine kapılacak yatırımcıları Türkiye'den
kaçırabileceği tahmininde bulunuyorlar.
Ancak Babacan, 3 Ekim tarihinin tehlikede olduğunu
düşündürtecek bir neden göremediğini söyledi ve Türkiye'nin
üyelik için önünde daha on yıl olduğunu belirterek,
Avrupalıların bu yıllar içinde her gün "Türkiye üye olsun mu
olmasın mı?" diye tartışmayacağını ifade etti.
Babacan ayrıca, Türkiye'nin üyeliğine karşı olan
Avrupalıların bile, Türkiye'nin Avrupa standartlarını
benimsemesi, olabildiğince istikrarlı ve müreffeh bir ülke
haline gelmesinden yana olduğunu da belirtti.
Avrupalı dostları, Türkiye'ye, Fransa ve Hollanda
referandumlarının olumsuz etkilerine siyasi ve yasal
reformlara yeni ve gözle görülür bir ivme katarak göğüs
gerebileceğini telkin ediyor.
İngiltere'nin eski Ankara Büyükelçisi Sir David Logan,
Türkiye için yeni bir yol haritası çizilerek 3 Ekim'e uzanan
süreçte sıkıntılar yaşanmasının önüne geçilebileceğini
söyledi. Türkiye'nin üyeliğinin baş destekçilerinden
İngiltere, 1 Haziran'da başlayacak AB dönem başkanlığı
boyunca üyelik görüşmelerinin başlaması için pürüzleri
ortadan kaldırmaya çalışacak.
Madrid'in AB'ye katılım müzakerelerini yürütmüş olan
eski İspanya Büyükelçisi Raimundo Bassols, Türkiye'nin
üyelik görüşmelerinin başlaması için gerekli siyasi
koşulları ve insan hakları kriterlerini yerine getirerek
çoktandır "sessiz bir devrim" gerçekleştirmiş olduğunu
söyledi.
Türklere, "Aday ülkeler ev ödevlerini hakkıyla yerine
getirdiklerini göstermeliler" dedi.
Türkiye meselesinin AB parlamentosunu böldüğünü kabul
ederek Ankara'ya şimdiye dek edindiği itibarla yetinmemesi
gerektiğini söyleyen eski Avrupa Parlamentosu Başkanı
Enrique Baron, idari ve adli yapıyla zirai, bölgesel ve
toplumsal politikaları gözden geçirme ihtiyacına değinerek
"En önemli reformlar henüz yapılmış değil" dedi. (MDK/SÇL/AB)
SÜDDEUTSCHE ZEITUNG: "BARROSO, AB MÜZAKERELERİNİN
ZORLU GEÇMESİNİ BEKLİYOR"
BERLİN, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 440.450 olan
liberal sol eğilimli Süddeutsche Zeitung’un 24 Mayıs 2005
tarihli sayısında, Alexander Hagelüken, Cornelia Bolesch
imzalarıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan
Brüksel çıkışlı yazının özet çevirisi şöyledir:
---Berlin’deki Çalkantıya Brüksel’in Tepkisi...
Diplomatlar Bütçe Görüşmelerinde Gecikmeyi
Hesaba Katıyorlar... Türkiye’nin Üyeliği Seçim
Kampanyasının Konusu Olacak---
AB diplomatları, Almanya’daki yeni seçimlerin, AB’nin
gelecekteki finansmanına ilişkin görüşmeleri geciktireceğini
hesaba katıyorlar. Pazartesi günü Brüksel’de, buna ilaveten
Berlin’deki gelişmelerin Avrupa’nın diğer önemli planlarını
ne şekilde etkileyeceğine dair spekülasyonlar yapılırken,
Türkiye ile katılım müzakerelerinin hızı ve hizmet sektörü
pazarlarının açılması üzerinde bazı sonuçlar yaratacağı
belirtiliyor.
AB Komisyonu, yeni seçimlerin genişlemeyle ilgili
yol haritasını doğrudan engellemeyeceği görüşünde.
Komisyon’un bir sözcüsü, Türkiye ile katılım müzakerelerinin
planlandığı gibi 3 Ekim’de başlayacağını söyleyerek,
"AB hükümet başkanları buna oybirliğiyle karar verdiler"
diye konuştu. Hristiyan demokratların Avrupa Parlamentosu
Grup Başkanı Hans-Gert Pöttering’in görüşü ise, Berlin’de
gerçekleşecek bir hükümet değişikliğinin “müzakerelerde
kendini belli edeceği” yönünde. Hristiyan Birlik Partileri’nin
Türkiye’ye tam üyelik değil sadece ayrıcalıklı ortaklık
teklif ettiklerini ve buna bağlı kalmayı sürdürdüklerini
söyleyen Pöttering, bunun seçim kampanyasında da bu şekilde yansıtılacağını belirtti. Brüksel’de ayrıca, üyelik anlaşmaları
henüz 25 üye ülkenin parlamentoları tarafından onaylanmamış
olan Romanya ve Bulgaristan’la ilgili olarak Almanya’da yeni
bir tartışma açılması da mümkün görülüyor. (BEBM/NP/NA)(HE/AB)
24/05/2005 13:36:13
BYEGM Haber No: 041
AA: "OECD'NİN EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU... TÜRKİYE'DE 2005 VE
2006'DA YÜZDE 6 ORANINDA, DAHA SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR
EKONOMİK BÜYÜME BEKLENİYOR"
PARİS/ANKARA, 24/05(AA)(BYE)--- Ekonomik İşbirliği ve
Kalkınma Örgütü (OECD), Türkiye'de, 2005 ve 2006'da yüzde
6 oranında, daha sürdürülebilir bir ekonomik büyümenin
beklendiğini bildirdi.
OECD tarafından, üye ülkeler için hazırlanan Ekonomik
Görünüm Raporu'nda, üç yıldan bu yana yüksek büyüme oranı
yaşayan Türkiye'nin geçen yıl, özel tüketim ve yatırımlardaki
artışın etkisiyle, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) temelinde
yüzde 9 oranında büyüdüğü hatırlatıldı.
Raporda, "ekonomik şokların olmaması halinde, Türkiye'de,
2005 ve 2006'da yüzde 6 oranında, daha sürdürülebilir bir
ekonomik büyüme bekleniyor" saptamasına yer verildi.
OECD raporuna göre, Türkiye'de iç ekonominin bir
finansmanı olan ve yükseliş halindeki sermaye girişinin,
ileride de devam etmesi ve geriye dönmemesi için, "sıkı
makro ekonomik politika ile yapısal reformların" birlikte
uygulanmaya devam etmesi gerekiyor.
Raporda, YTL'deki değerlenmeye rağmen, ihracat artışının
devam ettiği, ancak ithalat daha hızlı arttığı için, bu
trendin net dış ticarete etkisinin çok fazla olmadığı
vurgulandı.
--Cari İşlemler Açığı...--
Raporda, Cari İşlemler açığının, GSYH'nin yüzde 5'inin
üstüne çıktığı, işsizlik oranının da yüzde 10'ların üstünde
seyrettiği hatırlatılırken, bütün bu gelişmelerin ise
ekonomideki güveni olumsuz etkilemediği vurgulandı.
Cari işlemler açığının, büyük oranlı portföy cinsinden
sermaye girişiyle finanse edildiği, doğrudan yabancı sermaye
girişinin ise bu yıldan itibaren artış göstermeye başladığı
kaydedildi.
Kamunun geçen yılı, GSYH'nin yüzde 6.5'i oranında faiz
dışı fazlayla kapattığı hatırlatılan raporda, 2005 bütçesinin
de sıkı kamu maliyesi önlemleri içerdiği bildirildi.
Sıkı mali önlemler sonucunda, kamu maliyesine ilişkin,
bu yılın ilk çeyreğindeki hedeflerin üstünde bir gerçekleşme
olduğu kaydedildi.
--Enflasyon--
Enflasyonun da hedefler dahilinde ilerlediği belirtilen
raporda, resmi enflasyon beklentisiyle, piyasanın enflasyon
beklentisi arasındaki farkın kaybolduğu, enflasyonu indirmeye
yönelik kredibilitenin arttığı ifade edildi.
Raporda, bu yılki yüzde 8'lik enflasyon hedefinin de,
açık ve güvenilir para politikası, iyi makro ekonomik program
ve kontrol altında tutulan ücretlerin de yardımıyla yolunda
ilerlediği kaydedildi.
--Yapısal Reformlar--
Kurumsal ve yapısal reformların, uluslararası piyasalardaki
güveni sağlamak için gerekli olduğunun altının çizildiği raporda,
bazı alanlarda "reform yorgunluğu" görüldüğü, ancak bankacılık,
vergi ve sosyal güvenlik reformlarındaki bazı gecikmelere rağmen,
IMF ile imzalanan stand-by düzenlemesi öncesinde bu reformlarda
ilerleme kaydedildiği ifade edildi.
İstihdam üzerindeki vergi yükünün yüksek olması nedeniyle,
kayıtlı ekonomideki rekabet koşullarının ağırlaştığı da
vurgulandı.
Bu arada Türkiye ekonomisinin dış çıpalarının, IMF ve AB
olacağı da ifade edildi.
--Makro Ekonomik Tahminler ve Büyüme--
Raporda, ekonomik büyümenin, bu yıl ve gelecek yıl
yüzde 6 düzeyinde seyretmesinin beklendiği belirtilirken,
büyümenin lokomotifinin, özel tüketim ve yatırımlardaki
artışın olacağı ifade edildi.
Ekonomik büyümenin iki önemli senaryo ve anahtar faktörü
olduğunun altı çizilen raporda, bunlardan ilki "Ekim ayında
müzakerelerin başlamasıyla birlikte sermaye akışının hızlanması
durumunda, ekonomik büyümenin daha da yüksek çıkabileceği"
olarak özetlendi.
Ekonomik büyümeyi etkileyebilecek ikinci faktör ise
"gerek ekonomik gerekse jeopolitik kökenli iç ve dış güveni
bozucu bir gelişmenin yaşanması ve Cari İşlemler açığının sürdürülebilirliğinin sorgulanması halinde, ekonomik büyümenin
tehlikeye girmesi" olarak belirtildi.
Raporda, 1987 yılı sabit fiyatlarıyla bu yılki TÜFE'nin
yüzde 8.5 oranında gerçekleşebileceği, deflatörün yüzde 8,
işsizliğin yüzde 10.4 oranında olabileceği, Cari İşlemler
Açığı'nın GSYH'ye oranının ise yüzde 4.3 düzeyinde
seyredebileceği vurgulandı.
Bu yıl, mal ve hizmet ihracatının yüzde 15.5, mal ve
hizmet ithalatının ise yüzde 17.5 oranında artmasının
beklendiği de ifade edildi.
Raporda yer alan 2006 yılı tahminlerine göre ise TÜFE'nin
yüzde 6.3, deflatörün yüzde 5.4, işsizliğin yüzde 10.5, Cari
İşlemler açığının GSYH'ye oranının da yüzde 4.5 olarak
gerçekleşmesi bekleniyor.
Gelecek yıl ayrıca, mal ve hizmet ihracatının yüzde 17.3,
mal ve hizmet ithalatının ise yüzde 16.5 oranlarında artış
göstermesi öngörülüyor. (BK/ALİ)
DİE WELT: "HRİSTİYAN BİRLİK PARTİLERİ TÜRKİYE KARARININ
ERTELENMESİNİ TALEP EDİYORLAR"
BERLİN, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 201 bin 750 olan
muhafazakar eğilimli Die Welt gazetesinin 24 Mayıs 2005
tarihli sayısında, yukardaki başlık altında yayımlanan,
Brüksel/Madrid çıkışlı haberin çevirisi şöyledir:
Hristiyan Birlik Partileri, Almanya'da erken seçimlere
gidileceğinin açıklanmasının ardından, Türkiye ile katılım
müzakerelerinin ertelenmesini talep ettiler. CDU'nun Avrupa
uzmanı Matthias Wissmann gazetemize yaptığı açıklamada,
Schröder hükümetinin, böylesine geniş kapsamlı bir kararı,
kurulması muhtemel yeni bir hükümetten önce alamayacağını
söyledi. AB'nin katılım kararı 3 Ekim'de verilecek. Hükümet
eylül ayında değişecek olsa bile, Kırmızı-Yeşiller hükümeti
fiilen hala görevde olacak. AB üyeliğinin tehlikeye düşmesi
ihtimali yüzünden Türk borsasında düşüş kaydedildi.
AB'nin 2007-2013 yılları için geçerli olacak mali
planı da Almanya'daki erken seçimler yüzünden gecikecek.
AB, milyarlarca avroluk ödemeler konusundaki uzlaşmanın
haziranda sağlanmasını artık hesaba katmıyor. Berlin'de,
"seçim öncesinde Şansölye'nin AB'ye mali taviz vermek için
hareket alanı olmadığı" konuşuluyor. Aslında haziran ortasında
yapılacak AB zirvesinde mali planın kesinleşmesi öngörülmüştü.
Bu arada Portekiz de 2005 yılı için GSMH'nın yüzde 6.83'ü
oranında rekor düzeyde bütçe açığı bekliyor. AB para birimi
Komiseri Almuni daha 7 Haziran'da ceza davası açmak istiyor.
AB, bütçe ihlalleri sonrasında İtalya hakkında da dava
açıyor.
AFP: "ONUR AİR, İÇ KONTROLÜNÜ İYİLEŞTİRMEK ADINA
BİR PLAN SUNDU"
LAHEY, 24/05(AFP)(BYE)--- Onur Air yetkilileri,
Amsterdam havaalanı yakınlarındaki Hoofddorp'ta,
Hollandalı, Alman, Fransız ve İsviçreli hava güvenlik
uzmanları ile bir araya geldiler ve iç kontrollerini
iyileştirmek adına bir plan sundular.
Avrupa Hava Güvenliği Hizmetleri İşbirliği'ne
(Joint Aviation Authorities) üye 31 ülkenin temsilcilerinin
de katıldığı toplantıda Onur Air'in durumu ele alındı.
Hollanda Ulaştırma Bakanlığı sözcüsü Hendrik Dek,
"Onur Air'in uçuşlarını yasaklayan dört ülkenin
yetkilileri, havayolları şirketinin sunduğu planı
değerlendiriyor" dedi.
ANP haber ajansına göre, Onur Air'in Hollandalı
avukatı, dün gerçekleşen görüşmelerden tatmin
olmadığını ve güvenlik önlemleri nedeniyle Türk
havayolu şirketinin dört Avrupa ülkesinde uçuşlarının
bir aylığına yasaklanması ile ilgili davanın devam
edeceğini belirtti.
Belçikalı bir uzman, Hollanda'nın özel Türk
havayolu şirketi Onur Air'in uçuşlarını güvenlik
önlemleri nedeniyle bir aylığına yasaklamasını
dengesiz ve ağır bir önlem olarak değerlendirdi.
SAFA Havacılık Denetlemesi isimli kurumun
belgelerini inceleyen Belçika Kraliyet Askeri
Akademisi'nden Profesör Roland Decuypere, bazı
noktaların güvenliği etkileyebileceğini, ancak diğer
konuların sorun yaratacağına inanmadığını belirtti.
Mayıs ayı başında Onur Air'in kontrol edilen
uçaklarında, aşırı yük tespit edildi ve gidilecek
yola oranla yakıt hesabının hatalı yapıldığı belirtildi.
Uzman, "Bu durumun güvenlik ile doğrudan bir
ilişkisi yoktur" dedi. Onur Air'in 6 Mayıs'ta
denetlenen bir uçağının frenlerinin ve lastiklerinin
yıpranmış olduğunun tespit edilmesinin daha büyük bir
sorun yarattığını kaydeden Decuypere, "Bu, inişte fren
mesafesinin uzamasına neden olur ve uçak pistten
çıkabilir" dedi.
Decuypere, fren ve lastiklerdeki ihmallerin
tehlike yarattığını, ancak rapor edilen diğer
sorunların güvenliği tehdit etmediğini vurguladı.
(DY/ESE/NIS)
AFP: "KAMUOYU ARAŞTIRMALARINA GÖRE, HAYIR YÜZDE 54'E
YÜKSELDİ"
PARİS, 24/05(AFP)(BYE)--- IFOP Entitüsü'nün yaptığı
son kamuoyu yoklamasına göre, Fransa'da 29 Mayıs tarihinde
düzenlenecek AB Anayasası referandumunda halkın yüzde 54'ü
"hayır" diyecek.
21-23 Mayıs tarihleri arasında düzenlenen araştırmada,
"evet"in iki puan gerileyerek yüzde 46'ya düştüğü
gözleniyor.
IFOP'un 19-20 Mayıs tarihinde gerçekleştirdiği bir
önceki araştırmada "hayır" yüzde 52, "evet" ise yüzde 48
idi.
Kamuoyu yoklamasının ülke genelinde seçilen 18'ini
geçmiş 850 seçmen arasında yapıldığı bildirildi.
21-23 Mayıs tarihleri arasında CSA'nın düzenlediği
ankete göre ise, 29 Mayıs referandumunda Fransız halkının
yüzde 53'ü "hayır" diyecek.
CSA'nın anketi 999 seçmen arasında yapıldı.
Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'ın perşembe günü
bir televizyon kanalından halka sesleneceği ve seçmenleri
ikna etmek için son bir çaba daha sarfedeceği bildirildi.
(DY/ESE/NIS)
REUTERS: "'MEDENİYETLER ÇATIŞMASI'NIN YAZARI TÜRKİYE'YE
AB'YE SIRTINI DÖNMESİ ÇAĞRISINDA BULUNDU"
ANKARA, 24/05(REUTERS)(BYE)--- Batı ve İslam dünyası
arasındaki çatışmaya dair öngörülerde bulunan ve en çok
satan "Medeniyetler Çatışması"nın yazarı bugün, Türkiye'den
Avrupa'ya sırtını dönmesi ve Müslüman komşularına doğru
yönelmesini istedi.
Avrupa ve Asya arasında köprü olan İstanbul şehrine
gerçekleştirdiği ziyaret sırasında CNN Türk televizyonuna
konuşan Samuel Huntington, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne
katılma girişiminin başarısızlığa mahkum olduğunu söyledi.
Amerikalı profesör Huntington, "Avrupalılar Türkiye'yi
istemediği için Türkiye'nin AB'ye üye olacağını zannetmiyorum.
Bu sebeple, Türkiye'yi AB dışında tutmak için ellerinden
gelen her şeyi yapacaklardır" dedi.
Türkiye AB'ye üyelik görüşmelerine ekim ayında
başlayacak, ancak en erken 2015 tarihinden önce Birliğe
katılması beklenmiyor.
Avrupa'daki kamuoyu, 70 milyon nüfuslu nispeten fakir
ve büyük olan Müslüman Türkiye'yi üyeliğe kabul etme
konusunda endişeli.
Türkiye'nin gelecekteki üyeliği sorunu, yeni AB
Anayasası konusunda Fransa'da ve Hollanda'da yapılacak
referandum kampanyalarının gündemindeki en sıcak konu.
Fransa 29 Mayıs'ta, Hollanda ise 1 Haziran'da referandum
düzenleyecek.
Huntington, Türkiye'nin, aralarında pek çok ülkenin
İstanbul'dan yönetilen Osmanlı İmparatorluğu'nun bir
zamanlar bir parçası olduğu İslam dünyasında daha aktif
bir rol üstlenmesi gerektiğini söyleyerek, "Türkiye
Müslüman kimliğine geri dönmeli ve fanatik laikliği geride
bırakmalıdır" dedi.
Tartışmalar yaratan kitabında Huntington, dünyayı,
temel olarak Hristiyan, Müslüman, Hindu, Konfüçyan gibi
dini geleneklere dayanan rakip medeniyetlere ayırıyor ve
bunlar arasında rekabet ve çatışmanın kaçınılmaz olduğunu
belirtiyor.
Huntington'ın görüşleri, özellikle New York ve
Washington'da gerçekleşen 11 Eylül saldırılarının ardından
Batı ve İslam dünyası arasındaki ilişkiler hakkında geniş
çaplı tartışmalara yol açtı.
Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, Huntington'ın
görüşlerini açıkça eleştirdi. Erdoğan, farklı din ve
medeniyetlerin uyumunu kanıtlamanın Türkiye'nin rolü
olduğunu söylüyor. (SÇL/AV/ÇS)
AFP: "REFERANDUM... ERMENİSTAN, FRANSA'NIN NÜFUZUNU
KAYBEDECEĞİNDEN ENDİŞELİ"
ERİVAN, 24/05(AFP)(BYE)--- Ermenistan Dışişleri Bakanı
Vardan Oskanyan bugün AFP'ye yaptığı açıklamada, Fransa'yı
Avrupa'daki başlıca avukatı olarak kabul eden Ermenistan'ın,
Fransız seçmenlerinin pazar günü Avrupa Anayasa projesini
reddetmeye karar vermeleri halinde Paris'in uluslararası
alanda nüfuzunu kaybetmesinden endişe ettiğini belirtti.
Oskanyan, "'Hayırın zaferi' ihtimali, her zaman
Ermenistan ile işbirliğinin ateşli savunucularından olan
Fransa'nın Avrupa'daki rolünü ve nüfuzunu azaltabilecek
olmasından ötürü Ermenistan'da endişe yaratıyor" şeklinde
konuştu.
Vardan Oskanyan, Türkiye'nin AB'ye üyeliğinin önünü
kesmek için "hayır" oyu vermekle tehdit eden Fransa'daki
Ermenilerin endişelerini anladığını belirtti.
Oskanyan, "Biz de Türkiye'nin Avrupa kriterlerine
riayet etmediğini görmekten endişe duyuyoruz, ancak Anayasa
referandumu ile Türkiye'nin AB'ye üyeliği arasında hiçbir
bağlantı görmüyoruz. Tam tersine, Anayasa'nın kabul
edilmesinin Fransa'nın Avrupa sahnesindeki konumunu
kuvvetlendireceğini düşünüyoruz, ki bu da Ermenistan için
iyi bir şey" dedi.
Ermeniler ve Türkler, Ankara'nın, 1915-1917 yılları
arasında Osmanlı İmparatorluğu döneminde gerçekleşen Ermeni
soykırımını tanımayı reddetmesinden dolayı diplomatik ilişki yürütmüyorlar. (NK/YD/ÇS)
24/05/2005 18:05:58
BYEGM Haber No: 087
CORRIERE DELLA SERA: "LEYLA'NIN SAVAŞI... BAŞÖRTÜSÜ NEDENİYLE
TÜRKİYE'YE KARŞI"
ROMA, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 900 bin olan Corriere
della Sera gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Mara
Gergolet imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan
Kudüs çıkışlı yorum-haberin çevirisi şöyledir:
"Leyla Şahin Türkiye'ye karşı." AİHM'ye bırakılan dosyada
böyle söyleniyor. Bu 32 yaşındaki kadın, başörtüsü takmakta
diretmesi sebebiyle okuduğu üniversiteden atılmış olsa da,
kendi yandaşları başörtüsü takabilsin diye Strasbourg'a hakkını
aramaya gitti. Bu girişim 1923'te yürürlüğe konan bu hükmü
yırtıp atmakla kalmayıp, Türk Anayasası'nın temelini oluşturan
laiklik prensibine de zarar verebilir. Ve dahası şaka gibi
gözükebilir ancak Türkiye'nin AB'ye katılım hedeflerini,
insan hakları adına daha da zorlaştırabilir.
Leyla'nın başvurusu geçen hafta yapıldı. Orta halli
muhafazakar bir ailenin başarılı kızı, İstanbul'da büyüdü.
23 Şubat 2003 tarihinde, Leyla tıp fakültesi beşinci sınıfta
iken, okuduğu fakültenin dekan yardımcısı imzasıyla şöyle
bir genelge yayımlandı: "Başörtüsü ve uzun sakal ile
üniversiteye gelenler sınavlara alınmayacaktır."
Leyla, mart ayında yazılı sınava başörtüsü ile geldi
fakat geri gönderildi. Söz konusu genelgeye karşı gelmek
üzere TBMM'ye gitti ancak dışarı atıldı. Tıpkı Türkiye'deki
diğer 500 bin "dinci" öğrenci gibi.
"Okullarda başörtüsü" tartışması Avrupa'da, Fransız
okullarında, laiklik adına kippayı, haçı ve başörtüsünü
yasaklayan Chirac'tan çok daha önce Türkiye'de başlamıştı.
Leyla, talebini kabul ettiremediği hızlı bir iç hukuk
sürecinin ardından, hakkını aramak üzere AİHM'ye başvurdu.
Leyla, "Dini inançlarım doğrultusunda yaşamak hakkımdır"
diyerek, kendini savunuyor. Leyla'nın avukatı Hüsnü Tuna
ise, "Leyla ne bir devrimci ne de bir lider" diyor.
Esasen avukatı da bu davayı kazanmanın zor olduğunu
en iyi bilenlerin başında yer alıyor. 2004 yılının Haziran
ayında AİHM dava edilen Türkiye'yi birinci derecede haklı
buldu: "Mahkeme, itiraz edilen kanun hükmünün, fevkalade
meşru olan kamu düzenini korumak amaçlı olduğunu teyit
etmektedir"... Ve mahkeme, öte yandan şu sebebi ileri
sürüyor: "Laikliğin Atatürkçü bir anayasa ile garanti
altına alındığı bir ülke olan Türkiye, İslami
köktendinciliğin güçlü baskısı altındadır. Laiklik,
çoğulculuk ve eşitlik ilkeleri, dini özgürlüklerin
kısıtlanması bahasına da olsa korunmalıdır."
AİHM bir hafta içinde kendini Türkiye Cumhuriyeti'nin
temellerine dokunan iki davanın karşısında buldu. İlk olarak
baktığı davada, Türkiye'de bir numaralı halk düşmanı olan
Kürt lider Öcalan'ın tekrar yargılanması kararını alırken,
şimdi de Başbakan Erdoğan için oldukça hassas olan bir
davaya bakacak.
"Leyla Türkiye'ye Karşı" davasında, Başbakan Erdoğan'ın
partisi AKP'nin nerede durduğunu anlamak pek de öyle kolay
değil (askerleri ise anlamak mümkün, çünkü üniversitelerde
başörtüsünü yasaklayan 1998 tarihli yasasının koruyucusu
onlar). Erdoğan, seçimlerden önce "Bu yasağı kaldıracağım"
diye söz vermişti. Her vesilede de bunu tekrarlıyor ama
şimdiye kadar yapmak yerine, izlemekle yetindi. Yerine
getiremediği bu sözü telafi etmek için de 500 bin öğrenciye
af çıkardı. Başbakan Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Gül'ün
eşleri onlara başörtüleriyle eşlik ediyor. O zaman öğrenciler
neden başörütüsü takmasın?
Öte yandan Erdoğan için bir başka problem daha söz
konusu: AİHM eğer Türkiye'de okullarda başörtüsünü
yasaklayan hükmün kaldırılmasına karar verirse, Chirac'a
ya da Türkiye'ye muhalif olan Alman muhafazakarlara
ülkesinin "laik bir Avrupa ülkesi" olduğunu nasıl
söyleyecek? (ROBM/Sİ/SB)(EML/ÇS)
24/05/2005 18:14:11
BYEGM Haber No: 088
AFP: "CHİRAC: ANAYASA TÜRKİYE'NİN AB YOLUNU 'DAHA DA
UZATACAK'"
PARİS, 24/05(AFP)(BYE)--- Fransa Ermeni Örgütleri
Koordinasyon Konseyi (CCAF) tarafından kamuoyuna açıklanan
mektupta Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'ın, Avrupa
Anayasası'nın hoşgörü, adalet ve azınlıklara riayet
dayatmalarında bulunarak, Türkiye'nin AB yolunu "daha da
uzatacağının" güvencesini verdiği belirtildi.
Türkiye'nin AB üyeliği taraftarı olan Chirac mektubunda,
"Türkiye'nin hala aşması gereken uzun bir yolu var, hatta
bu yol, Avrupa Anayasası Anlaşması ile AB'nin değerlerinin
daha fazla üzerinde durulduğu ek bir aşamayı geçmeye
hazırlanmasıyla daha da uzayacak" şeklinde fikir belirtti.
Chirac "Gerçekten de Avrupa Anayasası'yla birlikte
tarihte ilk defa, temel hak ve özgürlükler Avrupa Birliği
tarafından tanınmış olacak ve tüm Avrupa vatandaşlarına
garanti edilmiş olacak" dedi.
Jacques Chirac "gerek çoğulculuk gerekse ayrımcılık
yapmama, hoşgörü, adalet, dayanışma, kadın-erkek eşitliği
veya azınlıklara riayet olsun, temel hak ve özgürlüklerin
tüm üye devletler için şart oluşturacağını" belirtti.
Chirac bu mektubu CCAF Başkanı Ara Toranian'a
göndermişti. Cumhurbaşkanlığı, CCAF tarafından halka
açıklanan mektubun içeriğini doğruladı.
Ermeni derneklerine göre 400 bin nüfusa sahip Ermeni
kökenli Fransız vatandaşları, Türkiye'nin AB'ye üyeliğine
karşı çıkmak için 29 Mayıs'ta yapılacak olan referandumda
"hayır" oyu kullanmaya meyilli. (NK/EML/ÇS)
LA RAZON: "FRANSIZ-ALMAN KRİZİ, AB'NİN POLİTİK AKSİYONUNU
FELÇ ETTİ"
ANKARA, 24/05(BYE)--- İspanya'da yayımlanan La Razon
gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Javier Jimenez
imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında Brüksel çıkışlı bir
yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının çevirisi
şöyledir:
--Anayasa ve Türkiye'nin Girişi, Yeniden Müzakere
Edilebilir ya da Terk Edilebilir--
Fransa ve Almanya, iyide de kötüde de beraberler ve bu,
her ikisinin de çıkarlarını savunmak için yıllardır bir
strateji müttefikliğini korudukları yer olan Avrupa Birliği'nde
çok belli oluyor. Bu ülkelerin hükümetleri, şimdi bazı
zorluklardan geçiyor. Kuzey Renanya'nın yerel seçimlerinde
Sosyal Demokrat Parti'nin yenilgisiyle pazar günü yaşananlar
gibi, halk desteğini kaybetmeye devam eden Alman Hükümeti,
önümüzdeki yıl için öngörülen genel seçimleri erkene aldığını
açıkladı.
Fransız Hükümeti'nin zorlukları, önümüzdeki pazar günü
için öngörülen Avrupa Anayasası konusundaki belirsiz
referandumun sonucundan geçiyor. Eğer "hayır" kazanırsa,
Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'ın pozisyonunun zayıfladığı
görülecek ve bu, Alman Şansölye Gerhard Schröder'in karışık
geleceğiyle birleşerek AB'nin ajandasını ani olarak
etkileyecek. Bunlar, Fransız-Alman sorunlarından zarar
görebilecek belli başlı konular.
Avrupa Anayasası: Son kamuoyu yoklamalarının gösterdiği
gibi eğer "hayır" kazanırsa, Anayasa ve bunun beraberinde
Anayasa metninin içerdiği siyasi entegrasyonun gelişmeleri
askıda kalacak. Avrupalı yöneticiler gibi Fransız yöneticiler
de, son haftalarda "hayır"ın zaferinin getireceği felaket
unsuru konusunda uyarıda bulundular; hatta Lüksemburg Başbakanı
ve AB Dönem Başkanı Jean-Claude Juncker bile, AB'nin 20 yıl
boyunca durgunluk yaşayacağını belirtti.
Bununla birlikte Fransız Hükümeti ve kendi Avrupa
kurumları, "hayır"ın zaferi durumunda bir "B planı"nı bertaraf
ediyorlar ve anayasayı yeniden müzakere etme zorluğu üzerinde
duruyorlar. Konu, Avrupa Dışişleri Bakanları tarafından, bir
toplantıda ele alındı. Bu toplantıda İspanyol Dışişleri Bakanı
Miguel Angel Moratinos, Fransız referandumundan dolayı
"endişe" duyulduğunun üzerinde durdu.
Yeniden felaket senaryoları çizen Fransız Bakan Michel
Barnier, "Şimdi gerçekle yüzleşme zamanı. Eğer bu Anayasa yoksa,
şu ya da bu ülke onu denemediği içindir; AB için ciddi bir
siyasi hasar anlamına gelecek. Eğer Avrupa bu hasarın acısını
çekerse, diğerleri, ABD ve Çin, beklemeyecekler" diye uyararak,
"hayır"a çözümün, şu an yürürlükte olan Nice Sözleşmesi'nin
devamlılığında olacağını söyledi.
Avrupa Fonları: Fransa ve Almanya, 2007 ve 2013 arasındaki
Avrupa bütçelerinin paylaştırılması konusunda önceden belirlenmiş
müzakerede de aynı tavrı koruyorlar. Her ikisi de, İspanya için
başlangıçta zararlı olan toplam harcamaların kısılmasına
çalışıyorlar ve kesin olarak, 2007'den sonra Birlik Fonu'nun
alınmasına karşı koyuyorlar. Almanya'daki erken seçim ve bu
ülkenin yaşayacağı sonraki kampanya havası, Almanya tarafından
gösterilen kararlılığı güçlendirebilecek. Ayrıca bu, haziran ayı
ortaları için öngörülen bütçe konusundaki anlaşmanın
gerçekleşmesini erteleyebilir.
Türkiye'nin katılımı: Önümüzdeki ayların büyük konularından
bir diğeri ise, AB ve Türkiye arasındaki olası katılım
müzakerelerinin başlaması. Müzakereler bu yılın 3 Ekimi'nde
başlayacak, ancak Almanya'da olası bir hükümet değişikliği,
Türkiye'nin dahil olacağı Avrupa'nın geleceğini karıştırabilir.
Önümüzdeki Alman seçimlerini kazanmayı isteyen CDU Lideri Angela
Merkel, geçtiğimiz yıl, tam katılım yerine AB'nin Türkiye'yle
"stratejik bir ortaklık" kurmasından yana olduğunu açıkça
belirtmişti.
Fransa, şimdiye kadar Türkiye'nin girişini destekledi,
ancak bu konuda bir referandum yapma hakkını saklı tutuyor.
Tüm bu konularda Paris ve Berlin arasında bir birlik
olması öngörüldü, çünkü Barnier'in dün dediği üzere, "Fransız-
Alman sözünün gücü", bu hükümetlerin "siyasi rengiyle hiç bu
kadar bütünleşmemişti." (ABC/AHÇ/PG)
24/05/2005 12:02:50
BERLINER ZEITUNG: "TÜRKLER İÇİN KARŞI RÜZGAR"
BERLİN, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 187 bin 800 olan
liberal eğilimli Berliner Zeitung'un 24 Mayıs 2005 tarihli
sayısında, Gerold Büchner imzasıyla ve yukarıdaki başlık
altında yayımlanan, Brüksel çıkışlı yazının özet çevirisi
şöyledir:
Almanya'da planlanan yeni seçimlerden söz edildiğinde,
korkulu ilk saniyenin ardından Avrupa Birliği'nde artık
daha cesur bir tavır alınıyor: AB yönetimi daha pazar
akşamı, en büyük üye devletteki gelişmelerden "büyük endişe"
duyuyordu. Ve Dışişleri Konseyi'ndeki Alman heyeti, diğer meslektaşlarından Berlin'de neler olduğu konusunda çok
sayıda soruyla karşılaştı. Pazartesi günü ise, Brüksel'deki
resmi temsilcilerin her türlü ulusal krize karşı takınmaya
özen gösterdikleri soğukkanlı tutum geri döndü.
Bir Komisyon memuru, Federal Parlamento seçimlerinin
öne alınmasının AB'nin işleyişini o kadar da kötü
etkilemeyeceğini söyleyerek teskin etti. "Abartmamak
gerekir" diyen memur, Şansölye Gerhard Schröder'in yeni
seçimlere kadar ortaklarıyla karar alacak kadar yeterli
hareket alanına sahip olup olmayacağının önem taşıdığını,
her halükarda Almanların Avrupa politikasının tamamen
duraksayacağı yönünde herhangi bir işaret olmadığını
belirtti.
Buna rağmen, Avrupa üzerinde etkileri olabilecek üç
konu var. Bunlardan ilki, AB'nin orta vadeli mali planı,
ikincisi AB Anayasası. Üçüncüsü ise, Türkiye ile katılım
müzakerelerine ilişkin yeni bir tartışmanın başlaması:
Müzakerelerin AB kararı doğrultusunda 3 Ekim'de başlaması
öngörülüyor, yani tarihi öne alınan Federal Parlamento
seçimlerinden kısa bir süre sonra. Seçimde Kırmızı-Yeşiller
hükümetinin kaybetmesi ve CDU/CSU'nun yeni hükümet başkanını
çıkarması halinde, Türkiye için durum değişecek. Zira, Alman
Hristiyan demokratlar AB düzeyinde de sürekli olarak Ankara
ile katılım müzakerelerine karşı muhalefet ettiler. Hristiyan demokratların AB Parlamentosu'ndaki Grup Başkanı Hans Gert
Pöttering, Berlin'de yaşanacak bir hükümet değişikliğinin,
"müzakerelerde kendini hissettireceğini" söyledi. Bu konunun
Almanya'daki seçim kampanyasında da öncelikle rol oynaması
bekleniyor.(BEBM/NP/NA)(SK/ENI)
24/05/2005 13:25:02
BYEGM Haber No: 036
SALZBURGER NACHRICHTEN: "BERLİN'DEKİ SEÇİMLER AB POLİTİKASINI
DA FELCE UĞRATIYOR"
VİYANA, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 98 bin olan liberal
eğilimli Salzburger Nachrichten gazetesinin 24 Mayıs 2005
tarihli sayısında, Manfred Perterer imzasıyla ve yukarıdaki
başlık altında yayımlanan Brüksel çıkışlı yazının Türkiye
ile ilgili bölümünün çevirisi şöyledir:
--Mali Konularda Hemen Görüş Birliğine Varılamıyor...
Türkiye ile Müzakerelerin Bloke Edilme İhtimali Var--
Almanya'daki erken seçimler Türkiye'nin AB'ye alınma
süreci açısından da hassas neticelere yol açabilir.
Müzakerelerin 3 Ekim'de başlaması planlanmıştı. Almanya'daki
seçimler muhtemelen 18 Eylül'de yapılacak. Almanya'daki seçim
kampanyası bir Türkiye tartışmasına dönüşebilir. Birlik
partileri başkanları Angela Merkel ile Edmund Stoiber,
birçok kez Türkiye'nin AB'ye katılımına karşı olduklarını
belirtmişlerdi. Merkel ve yandaşları seçimleri kazanacak
olursa, müzakerelerin bloke edilmesi beklenebilir.(VIBM/MM)
(AHÇ/AB)
ELEFTEROS TİPOS: "AB'DE SÖZDE DEVLET BAYRAĞI"
ATİNA, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 37.034 olan Elefteros
Tipos gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Nikos
Bellos imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan
Brüksel çıkışlı haber-yorumun çevirisi şöyledir:
Kıbrıs'taki sözde devletin belirtilere göre AB
Komisyonu'nda "kolları" var. AB ilişkileri konularında
"anahtar rol" oynayan bir memurun ofisinde sözde devletin
bayrağı ve Rauf Denktaş'ın fotografı var. Bir Kıbrıs
gazetesinde yayımlanan bu fotograf, Kıbrıs hükümetinin
yoğun tepkisine yol açtı, Komisyon ise, olayı önemsemeye
çalışarak, daha fazla prosedürle ilgili boyutu, yani AB
memurunun ofisinin fotografını çekmenin yasal olmadığı
üzerinde duruyor.
Olay, AB Komisyonu'nun Kıbrıslı Türklerden sorumlu
özel heyetinin mensubu Alman memur Max Umpe'nin ofisiyle
ilgili. Kıbrıs konusunu çok iyi bilen Umpe, aynı zamanda,
ofisini yasal olmayan cumhurbaşkanlarının fotograflarıyla ve
uluslararası hukuka göre var olmayan devletlerin bayraklarıyla "süsleyemeyeceğini" de çok iyi biliyor. Kıbrıs Dışişleri
Bakanı Yorgos Yakovu, Kıbrıs'ın AB daimi temsilcisi Büyükelçi
Nikos Emiliu'ya AB Komisyonu'na şifahi ve yazılı protestoda
bulunması talimatı verdi. Yakovu, "protesto, sadece AB
Komisyonu memurlarının dürüst ve tarafsız olmalarının
gerekli olması nedeniyle değil, bunu davranışlarıyla da
göstermelerinin gerekli olması nedeniyle de yapılmalı"
dedi. Yakovu, konuyu AB Komiseri Olie Rehn ile gelecek
görüşmesinde de gündeme getirecek. Kıbrıs hükümeti,
Verheugen döneminde de AB'nin genişleme genel müdürlüğünde
Kıbrıs konusundan ve Kıbrıs'ın AB üyeliğinden sorumlu olan
memurların şimdi de aynı görevde olmalarına dair kuşkularını
daha önce de belirtmişti. AB Komisyonu Sözcüsü, konuyla
ilgili soruya ikna edici cevap veremedi: İlk başta söz
konusu fotoğrafın yasal izin verilmeden çekildiğini iddia
etti, memurun ofisini istediği şekilde dekore etmek hakkına
sahip olduğunu söyledi. Ayrıca, söz konusu memurun ofisini
Ada'nın her iki tarafından turistik eşyalarla süslemiş
olduğunu sözlerine ilave etti. Sözcü son olarak, AB
Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso'nun politikasının
memurlar tarafından belirtilmediğini, kararların alındığı
Brüksel'de belirtildiğini söyledi. Söz konusu memurun
ofisinde Kıbrıs Cumhuriyeti'nin sembolü olan ya da Kıbrıs
Rum toplumunu andıran herhangi bir turistik eşyanın olmadığı
vurgulandı. (ATBM/MK/NB)(SK/AB)
24/05/2005 14:53:04
BYEGM Haber No: 055
AA: "AB KOMİSYONU: TÜRKİYE İLE MÜZAKERELER EKİM'DE
BAŞLAYACAK..."
BRÜKSEL, 24/05(AA)(BYE)--- AB Komisyonu, Türkiye'nin
katılım müzakerelerinin, öngörüldüğü gibi 3 Ekim'de
başlayacağını bildirdi.
AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Olli Rehn'in
sözcüsü Christina Nagy, günlük olağan basın toplantısında,
"Fransa, Almanya ve Hollanda'daki gelişmeler doğrultusunda
Türkiye ile tam üyelik müzakerelerinin ertelenme olasılığının"
sorulması üzerine açıklama yaptı.
Müzakerelerin 3 Ekim'de başlaması kararının, AB'nin en
yüksek siyasi karar organı olan konsey tarafından geçen yıl
sonunda verildiğini hatırlatan sözcü, Türkiye'den, Ankara
Antlaşması'nın uyum protokolünü 3 Ekim'den önce imzalanmasının
ve yasal reformları uygulamasının beklendiğini, başka koşul
olmadığını belirtti.
Müzakere çerçevesinin komisyon tarafından belirleneceğini
ve konseyin onayına zamanında sunulacağını, bu çerçevenin
konseyde oybirliği ile onaylanması gerektiğini söyleyen Nagy,
bir takvim belirlenmediğini, ancak her şeyin 3 Ekim'de hazır
olacağını ifade etti.
--KKTC Bayrağı--
Öte yandan, bir AB Komisyonu memurunun bürosunda KKTC
bayrağı bulunmasına tepki gösteren Kıbrıs Rum kesiminin,
komisyona şikayet mektubu yazdığı doğrulandı.
Nagy, "bir yazı geldiğini" doğrularken, konuyla ilgili
yorum yapmayacağını, her memurun bürosunda özel ve anı değeri
taşıyan eşyalar bulundurduğunu söyledi.
Bir gazetecinin, "Bir memur bürosuna Nazi bayrağı asarsa
aynı tepkiyi mi göstereceksiniz" şeklindeki sorusuna
sinirlenen sözcü, "Siz bu mukayesenizi yapacağınız haberde
kullanın" dedi.
Sözcü, söz konusu memurdan KKTC bayrağını bürosundan
çıkarmasının istenip istenmeyeceği sorusunu da yanıtsız
bıraktı. (BK/AB)
24/05/2005 14:55:44
BYEGM Haber No: 056
FRANKFURTER RUNDSCHAU: "KOMİSYON 'NAMUS CİNAYETLERİNİ'
ARAŞTIRIYOR"
BERLİN, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 171 bin 800 olan
sosyal demokrat eğilimli Frankfurter Rundschau gazetesinin
24 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Gerd Höhler imzasıyla ve
yukarıdaki başlık altında yayımlanan, Atina çıkışlı yazının
çevirisi şöyledir:
--TBMM Kurul Oluşturuyor... Her On Kadından Dokuzunun
Aile İçi Şiddete Maruz Kaldığı Söyleniyor--
Türkiye'de bir araştırma komisyonu, namus cinayetlerini
araştıracak ve bu suçla mücadele için yol gösterecek.
Ankara'daki Meclis şimdi bunu kararlaştırdı.
Her yıl onlarca Türk kadını, aile fertleri tarafından,
sözde aile namusunu kurtarmak için öldürülüyor ya da intihara
zorlanıyor. Bugünlerde yeniden böyle bir olay gazetelere
manşet oluyor: Birgül Işık bu ayın başlarında kocasının
sürekli kötü muameleleri yüzünden evinden kaçmıştı. Işık,
beş çocuğundan dördü ile Elazığ'dan İstanbul'a giderek, polise
sığındı. Polis memurları Işık'ı "Kadının Sesi" adlı televizyon
programına çıkması için cesaretlendirdiler. Işık, programda
aile içi şiddet konusunda yaşadıklarını anlattı. Kısa bir
süre sonra Elazığ'a geri döndü. Terminalde en büyük oğlu
bekliyordu. 14 yaşındaki çocuk annesine, "ailemizin namusunu
kirlettin" deyip tabancayla ateş etti. Birgül Işık, ağır
yaralandı. 14 yaşındaki çocuk ve babası tutuklandılar. Bu
arada, daha bu suç işlenmeden önce, sansasyon yaratması
nedeniyle eleştirilere maruz kalan talk show programı
yayından kaldırıldı.
Evlilik öncesi ilişkiler ve hamilelikler, çoğunlukla
namus cinayetiyle cezalandırılan "hatalar" arasında yer
alıyor. Cinayet, çoğunlukla cezai ehliyeti olmayan küçük
yaştaki aile fertlerine işletiliyor. Mahkemeler şu ana kadar
hafif cezalar verdiler. Fakat karara bağlanan son ceza hukuku
reformu, sert cezalar öngörüyor. Türkiye'de ne kadar namus
cinayeti işlendiği bilinmiyor, çünkü özel kayıtları tutulmuyor.
--"Kaderleri Kabullenmemeliyiz"--
Partilerin oybirliğiyle kabul ettikleri karara göre,
bir Meclis komisyonu, bu olguyu titizlikle inceleyip
tavsiyelerde bulunacak. İstanbullu muhalefet milletvekili
Güldal Okutucu, "kadınlarımızın şansız kaderlerini kolayca kabullenmemeliyiz" uyarısında bulundu.
Meclis oturumunda kadınlara aile içinde uygulanan
şiddet de dile getirildi. Türk Kadın Hareketi Başkanı Sema
Kendirci'nin elindeki bilgilere göre, Türkiye'deki kız ve
kadınların yüzde 90'ı fiziksel ve psikolojik kötü muamelenin
kurbanı. (BEBM/BB/NA)(BK/AB)
SONNTAGS ZEITUNG:"MÜZİK TÜRKİYE'DE ÇALIYOR"
BERN, 24/05(BYE)--- Sonntags Zeitung'un 22 Mayıs 2005
tarihli sayısında, Christoph Ammann imzasıyla ve yukarıdaki
başlık altında yayımlanan yorumun çevirisi şöyledir:
--Kalite Eksikliğine Rağmen Turizmde Büyüme Oranları
Yüksek--
Küresel turizm sektöründe Türkiye galip ülkeler arasında:
Doğu ile batının kesiştiği ülkeye 2004'te 17.5 milyon turist
gitti; bir yıl öncesine oranla yüzde 25 daha fazla. Türkiye'ye
gidenlerin 271 bini İsviçre pasaportu taşıyordu. Bu, 2003'e
oranla yüzde 44'lük benzersiz bir büyüme demek.
İsviçre'deki Turizm Ataşesi Mehmet Gündüz "Henüz
hedefimize ulaşmadık. Belki 2005 sonuna kadar 300 bin
sınırını aşarız" diyor. Ankara'daki turizm yetkililerinin
hedefi ise, yılda 20 milyon turist.
Bu patlamanın farklı nedenleri var. Öncelikle Antalya
bölgesinde Türkiye, çok iyi bir turizm altyapısı ve
fiyat-hizmet ilişkisi sunuyor. Futbol alanları, golf tesisleri
ve doğal güzelliği, deniz tatili yapan turistlerin olmadığı
kış aylarında Türk rivyerasının seçkin bir tatil hedefi
olmasını sağlıyor. Kürt problemi en azından yüzeysel olarak
giderildi, İslamcı terör tehlikesi ise diğer ülkelerden fazla
değil. Ayrıca Türkler misafirperver ve Batı eğilimli.
Tatil rakamları insanın gözünü kamaştırmamalı. Büyümenin
bir bölümü ucuz paket programlarla bağlantılı. Esco seyahat
Türkiye ürün müdürü Alfonso D'Ambrosio "Bu ucuz öneriler
tüketiciyi yanıltıyor. İnsanlar kış sezonundaki 299 frank
yerine bir hafta için 1.499 frank ödemek zorunda kalınca
şikayet ediyorlar" diyor.
7 Mayıs'ta meydana gelen otobüs kazası veya Onur Air'e
Zürih'te uygulanan iniş yasağı gibi trajik olaylar, Türkiye
turizmine zarar veriyor. Frenlenemeyen büyüme, kalite
eksikliklerini körüklüyor.
Türkiye uzmanı Nazar'ın müdürü Michael Grütter,
Türkiye'nin fiyat-hizmet ilişkisini, Akdeniz ülkeleri
arasında ulaşılmaz olarak görüyor ve "Her şey dahil
tesislerin birçoğu aileleri büyülü bir şekilde çekiyor,
çünkü böyle tatiller kesin bir hesaplamaya müsait" diyor.
--Yazın Antalya'ya Haftada 50 Uçuş--
Az sayıdaki İsviçre tur operatörlerinden biri olarak
Nazar Otelleri, Alanya sahilinde bir program yürütüyor.
"Bizim işimiz tabii ki Antalya'da" diyor Michael Grütter.
Esco Müdürü D'Ambrosio'nun tahminine göre, İsviçre seyahat
acentaları Türkiye işinin yüzde 85'ini Kemer ile Belek/Side
arasındaki sahil şeridinden sağlıyor. Batı sahilindeki
Bodrum veya Dalaman gibi tatil merkezleri devede kulak
kalıyor.
Charter uçuş planlarına bir bakış herşeyi kanıtlıyor:
Bu yaz için İsviçre-Antalya arasında haftalık 50 aralıksız
uçuş planlanmış; Bodrum ve Dalaman'a planlananın on katı.
"Aslında batı sahili de en az o kadar güzel, ama Bodrum,
Dalaman veya Marmaris'te modern -herşey dahil- tesisler yok"
diyor Alfonso D'Ambrosio.
2003 yılında Kuoni, -hesaplı- Helvetic Tours ile İzmir'in
batısındaki tatil merkezi Çeşme'ye charter uçuşlar sundu.
Kuoni sözcüsü Andrea Hemmi "Talep oldukça azdı" diyor ve
ekliyor: "Çeşme'yi sadece tarifeli uçuşlarla bağlantılı
olarak sunuyoruz." (BERNBM/SG)(ÇS/AB)
Greek press on Cyprus and Turkey
SİMERİNİ: "YUNANİSTAN VE AMERİKALILAR"
LEFKOŞA, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 17 bin olan,
fanatik sağ eğilimli, EOKA-B çizgisinde Simerini
gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında, yukarıdaki
başlık altında yayımlanan yorumun çevirisi şöyledir:
Eskiden şu ünlü söz geçerliydi: Atina ne zaman soğuk
alsa, Lefkoşa hapşırır veya tam tersi. Yunanistan Başbakanı
Kostas Karamanlis'in Washington ziyaretinden sonra, iki ülke
arasındaki ilişkilerin mükemmel ve stratejik işbirliği
aşamasına girdiği görülmektedir. Yunanistan Başbakanı'nın
ABD ziyareti, genellikle kendiliğinden önemlidir. Son 12
ayda yaşananlar gözönünde bulundurulursa, Karamanlis-Bush
görüşmesinin değeri, başka bir mercekle saptanmalıdır:
Açıklamaların sıcaklığıyla ve Atina'nın Washington
tarafından önemli bir "stratejik ortak" olarak görüldüğüne
dair verilen güvenceyle (State Department'in Siyasi İşlerden
Sorumlu Müsteşarı Nicholas Burns). Burns'ün belirttiğine göre,
Yunan-Amerikan ilişkileri, "daha öncekilerden çok daha iyidir"
ve Washington, bölgenin bir dizi sorununda Yunanistan ile
yakın işbirliği içindedir.
Atina'nın milli çıkarlar lehinde değerlendirmesi gereken
iki çok önemli konu vurgulanmalıdır:
Birincisi, Türkiye'de artan Amerikan karşıtlığı ve
anti-semitizm yüzünden ABD-Türkiye ilişkilerinin kötüleşmesidir.
Amerikalılar, sözde modernlikçi Erdoğan'a öfkelidirler.
Özellikle de ABD, kana susamış Saddam Hüseyin'e saldırdığı
zaman Ankara'nın Amerikan askerlerinin Kuzey Irak'a gitmeleri
için topraklarından geçmelerine izin vermemesini unutmuyor.
İkincisi, Yunanistan bugün Balkanlarda ve Orta Doğu
bölgesinde önemli ve güvenilir bir "stratejik ortak" olarak
görülmektedir.
Kıbrıs sorununda Amerikalılar, Atina'nın Annan planına
karşı sergilediği tutuma ikna olmuş ve bunu kabul etmişlerdir.
Planın Kıbrıslı Rumlar tarafından reddedilmesinden ve
başarısızlıktan BM'yi sorumlu tuttukları görülmektedir. Diğer
yandan Atina'nın Üsküp, Kosova ve Türk-Yunan sorunlarındaki
ılımlı politikasını övüyorlar. Türk-Yunan sorunları da şimdi,
güçlü kurumsal faktör olarak AB'nin himayesi altına girmektedir,
çünkü Türkiye AB'ye üye olmak istiyor. Orta Doğu konusunda
ise Washington, Atina'nın ilgili taraflarla sahip olduğu iyi
ilişkilerden dolayı, Yunanistan'ın katkısını istemektedir.
Yunan-Amerikan ilişkilerinin genel görüntüsü, Yunanistan için
olumludur, çünkü bölgedeki güçlü ve en güvenilir güç olarak
oynadığı rol, sabit bir şekilde sağlamlaşmaktadır.
Bütün bu gelişmeler ve Yunanistan-Kıbrıs'ın Avrupai gücü,
hem Kıbrıs sorununu, hem de yeni görüşmelerin yeniden başlamasına
ilişkin perspektifleri araştırma sürecini uygun şekilde
etkileyebilir. Ancak milli çıkarların sabit bir şekilde talep
edilmesi, Atina ve Lefkoşa'nın uzun ömürlü açık bir strateji
uygulamalarını gerektirmektedir. Böylece şartlar ve çıkar
birliği değerlendirilebilecek ve Helenizmin bitmek bilmeyen
imkanları yüceltilebilecektir. Avrupa, Kıbrıs sorununda bu
imkanlardan biridir.(LEBM/EA/GÜL)(AHÇ/AB)
24/05/2005 13:24:14
GREEKNEWS: "YUNANİSTAN-ABD ORTAKLIK İLİŞKİSİ"
ANKARA, 24/05(BYE)--- ABD'de yayımlanan haftalık
Greeknews gazetesinin 23 Mayıs 2005 tarihli sayısında,
Apostolos Zupaniotis ve Mihalis İgnatiu imzalarıyla ve
yukarıdaki başlık altında bir yazı yer almıştır. internetten
sağlanan Yunanca yazının çevirisi şöyledir:
--Karamanlis'in Washington ve Boston Ziyareti Başarılı--
Başbakan Kostas Karamanlis ile Başkan Bush arasında
cuma günü Beyaz Saray'da yapılan görüşme sıcak bir ortamda
gerçekleşti ve Beyaz Saray yetkilisine göre, görüşmede iki
ülke arasındaki stratejik güven teyit edildi.
Başkan Bush görüşme esnasında, Yunanistan ve ABD'nin
birçok stratejik konulara barışçı ve yapıcı yaklaşımlarından,
ayrıca her iki ülkenin Balkanlar'da, Kıbrıs konusunda,
Türkiye'nin Avrupa yönelimi konusunda, Orta Doğu'da ve
Karadeniz Bölgesi'nde aynı stratejik çıkarlara sahip
olmalarından memnuniyet duyduğunu belirtti.
Görüşmenin başarılı geçmesine, her iki ülkenin geçen
yıla oranla daha az sorunla karşı karşıya olmaları katkı
sağladı. Yunanistan büyük imkanlara sahip olduğunu göstererek,
üzerinden terör ve olimpiyat oyunları kabusunu attı. ABD de
Irak konusunda geçen yılki belirsizliği taşımıyor.
Aynı zamanda, Güney Avrupa'da İspanya ve Portekiz gibi
iki önemli müttefikini kaybeden ABD, Yunanistan ile Aznar ve
Barroso'yla dostane ilişkilere sahip olan Kostas Karamanlis'e,
farklı gözle bakıyor. Hatta Amerikalı bir yetkilinin görüşmeyle
ilgili söyledikleri çok daha ilginç. Amerikalı yetkili,
"Yunanistan ile ilişkilerimiz o kadar iyi ki Tuft
Üniversitesi'nin mezuniyet törenine gelen Karamanlis, Başkan
Bush ile görüşmeseydi bu durum gereksiz soru işaretleri
yaratırdı" dedi.
--Gündem--
Kıbrıs, Balkanlar'da işbirliği, Avrupa-Türk meseleleri
ve Üsküp konuları, Karamanlis ile Bush arasında 45 dakika
süren görüşmenin odağında yer aldı.
Görüşme sonrası yaptığı açıklamada Karamanlis,
Yunanistan'ın Kıbrıs'ta Annan Planı, Güvenlik Konseyi kararları,
AB değer ve ilkeleri temelinde bulunacak adil ve kalıcı bir
çözümden vazgeçmediğini belirtti. Karamanlis, "İstikrarlı ve
dikkatli adımlarla ileriye doğru gitmemiz gerektiğine
inanıyorum" dedi.
"Tüm önemli konularda mutabıkız ve küçük konuların bizi
rahatsız etmesine izin vermeyeceğiz" diyen Karamanlis, Yunan-
Türk konusunda ise Yunanistan'ın Türkiye'nin Avrupa sürecini
desteklediğini ve ilişkilerin tam olarak normalleşmesi için
çalıştığını söyleyerek, "Tabii ki bunun Türkiye'nin davranışına
veya askeri faaliyetlerine de yansıması gerekir" dedi.
--Perde Arkası--
Karamanlis görüşmede, Yunan-Amerikan stratejik
işbirliğinin yarar getireceğini umarak özellikle Üsküp konusuna
ağırlık verdi ve BM'nin Özel Temsilcisi Matthew Nimitz'in
önerilerini müzakere zemini olarak kabul ettiğini açıkladı.
Amerikalı Lider ise, ABD'nin Nimitz'in sadece isim konusunda
değil tüm önerilerini desteklediklerini belirtti. Amerikalı bir
yetkili ise bu konuda arabulucu olmadıklarını ifade etti.
Kıbrıs konusunda iki lider aynı bakış açısına sahip değil.
Hatta o kadar farklı ki görüş ayrılığından bile bahsedilebilir.
Annan Planı'na çok tutkulu yaklaşan Amerikan tarafı, Tassos
Papadopulos'un plan üzerinde tutumunu açıkça ortaya koymasını
istiyor. Amerikalılar, daha çok duygusal sebeplerden
Karamanlis'in, olayı sürüncemede bırakmak için sürekli zorluklar
çıkarmaya çalışacağını düşünüyorlar. Bu konuda Bush, çözüme
ulaşmak amacıyla çabaların tekrar başlamasında ısrar etti.
Hatta Amerikan tarafı gelişebilecek yeni sürecin tekrar
başarısızlığa uğramaması için metotlar da geliştirdi.
Yunan-Türk konularında Başkan Bush ve Karamanlis
anlaşamadılar. Ancak Amerikalı lider ilk defa Türk ihlallerinin
iki ülkeyi büyük bir krize götürebileceğini kabul etti. Beyaz
Saray'da iki ülke arasındaki sorunlara en üst düzeyde çözüm
bulunması gerektiğine inanıyorlar ve çekingen bir şekilde Kostas
Karamanlis ile Recep Tayyip Erdoğan arasında görüşme yapılmasını
öneriyorlar. "Sorunlara sadece en üst düzeyde çözüm
bulunabileceğini" vurgulayan Amerikalı diplomatik bir kaynak,
Karamanlis ve Erdoğan'ın liderliklerini sergilemelerinin
gerekliliğini belirtiyor.
Beyaz Saray'ın, Ege konusunda, Türk tezlerine uyan hava
sahası ve kara sularının 6 mil olması üzerinde ısrar ettiğini
belirtmek gerekir. (AHE/AHÇ/PG)
24/05/2005 11:43:28
BYEGM Haber No: 018
TO VİMA: "GEORGE BUSH'UN YENİ ORTAĞI"
ATİNA, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 70.533 olan To Vima
gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Rihardos
Someritis imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan
yorumun çevirisi şöyledir:
AB'nin kimlik sorunu var; Karamanlis de Bush'un fahri
ortağı ünvanını teslim almak için hemen Washington'a koştu.
ABD'nin hacmimizde bir ortağı olabilir mi? Bu,
mahallemizdeki bilgisayarcının Microsoft'un "ortağı"
olduğunu söylemesine benzer!
Avrupalı olarak da, "süper güç" ile iyi ilişkilerde
olmamız için elbette birçok nedenlerimiz var. Kısa bir
süre önce, Putin dahi "siyasi gerçekçiliğin" ne demek
olduğunu gösterdi: Hiçbir şeyden haberi olmayan Bush,
resmen ona tarih ve demokrasi dersleri verdi, Putin de
anlamlı bir şekilde gülümsemekle yetindi. Ülkemizin
Washington ile ilişkilerine özen göstermesi için başka
özel nedenleri de var: "Ulusal konular, Amerika'daki
Hellenizm, savunma konularında Amerika'ya bağlı olmamız.
Yunan siyasi dünyası, hiç düşünmeden, ülkemizde ABD
ile esaslı bir şekilde yakınlaşmamızı engelleyen bir
Amerikan aleyhtarlığı histerisinin gelişmesine izin verdi.
Birkaç yıldan bu yana bu harekete, savaştan sonra yaşamını
Amerikan yardımına borçlu olduğunu unutan Sağ'ın liderliği
öncülük yapıyor. Sokaktaki Yunanlı bu memleketin bütün
sorunlarının Amerikan teşkilatları tarafından organize
edilen komplolardan kaynaklandığından emin. Gerek Sağ'ın,
gerekse Sol'un, başka bir ifadeyle "gri-kırmızı cephenin"
Yorgo Papandreu aleyhindeki "büyük argümanı" onu "Amerikalı
çocuk" olarak adlandırmasıdır.
Amerikan aleytarlığı ülkemize pahalıya mal oldu. Buna
rağmen, Kostas Simitis Avrupa yönelimimizi net bir şekilde
sergileyerek, Washington ile ilişkilerimizi bir dereceye
kadar düzene sokmayı başardı. Karamanlis hükümeti, ülkemiz
diğer ülkelere eşit değilmiş, sadece gelişmelerin
seyircisiymiş gibi davranıyor, Avrupa'daki krizin aşılması
yönünde hiçbir şey yapmıyor.
Karamanlis'in Washington ziyareti, konu hakkında önceden
herhangi bir tartışma yapılmadan diplomasimizin aniden bir
dönüş kaydettiğini doğruluyor. Bu dönüş o kadar aniydi ki
biraz kaba göründü. O kadar kabaydı ki, gelecekte olumsuz
etkileri olacak: Çünkü, ne olursa olsun Avrupa'nın geleceği
var.
Konuya gerçekçi bakalım: Bu dönüşün kaydedilmesi ne
kadar doğruydu?
Karamanlis ABD'den ne istediğini söyledi, ancak
Bush'un neler vadettiğini söylemedi. Karamanlis, Amerikalı
Başkan'a Berlusconi'ye eşdeğer Avrupalı yeni bir "ortak"
sundu, ancak Bush'un buna karşılık Kıbrıs, Türk-Yunan
ilişkileri ve "Makedonya konusu" için etkili müdahalelere
yönelik vaadler sunup sunmadığını öğrenmedik. Karamanlis
Bush'a "yaramaz" Türkiye'yi islah etmesi olası bir argümanı
sundu, ancak yeni bir Türk-Amerikan yakınlaşması (olasıdır)
durumunda Washington'un bilinen dengeleri korumayacağı
hakkında güvenceler verip vermediğini öğrenmedik.
Gerçek şudur: Simitis-Papandreu çizgisinin aksine,
şimdi, ülkenin büyük konuları hakkında neler istendiği
belli değil: Ege konuları için Lahey'e başvuruyu istemeye
devam ediyor muyuz? Annan planı temelinde Kıbrıs sorununun
çözümlenmesini istiyor muyuz, yoksa yine Papadopulos'un
olası gözyaşlarını mı bekliyoruz? "Makedonya konusunda"
anlaşmayı istiyormuyuz, istiyorsak da BM arabulucusu
Nimitz'in görüşleri bulmacasının anlamı nedir?
ABD ile yeni "ortaklık" ilişkimiz çerçevesinde
Washington'dan yine müdahil olmasını, arabuluculuk yapmasını,
bu bağlamda, karşılıklı bağımsızlığımızı da güvence altına
alarak, ilgili taraflarla doğrudan müzakerelere yöneltecek
çözüm önerilerini talep ediyor gibi görünüyoruz. Ancak,
devletlerin duygusallığı yok, çıkarları var. Ciddi düşünen
güçler, müttefikler arasında bir ya da öbür tarafı seçmezler,
bölgesel ve global hedeflerine uygun seçeneklere bakarlar.
Büyük kuşkunun nedeni de budur: ABD'ye acaba ne veriyoruz?
(ATBM/MK/NB)(SK/AB)
24/05/2005 13:58:54
BYEGM Haber No: 044
ELEFTEROTİPİA: "ORTAK ÇIKAR DEDİĞİMİZDE ABD'NİN
ÇIKARLARINI KASTEDİYORUZ"
ATİNA, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 77.032 olan
Elefterotipia gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli
sayısında, Kira Adam imzasıyla ve yukarıdaki başlık
altında yayımlanan haber-yorumun çevirisi şöyledir:
Hükümet, Başbakan Karamanlis'in ABD Başkanı ile son
görüşmesinden çok memnun olduğunu ifade ediyor ve
Bush'un Yunanistan için söylemiş olduğu "stratejik ortak"
terimini devamlı öne sürüyor.
Tabii ki bu terim Yunan-ABD ilişkileri için icat
edilmedi, Washington tarafından Irak ve başka yerlerde
ABD ile işbirliği yapan ülkeler için kullanılıyor.
Muhabirlerin ısrarlı sorularına rağmen, hükümet bugüne
kadar iki ülkenin "stratejik çıkarları"nın denk düştüğü
alanları çözümlemeye yönelmedi. Hükümet, Yunanistan'ın
geniş stratejik çıkarlarının neler olduğunu, ABD ile
denk düşenleri ve hatta ABD'nin söylediklerine ters düşen
en azından bir Yunan "stratejik çıkarı"nı açıklamadı.
--Bush'un konuşması--
Karamanlis hükümeti, Balkanlar ve Kosova bölgesinde
ABD ile çıkar ve hedef birliğini belirtti ancak kaydetmedi.
Bunlar ABD yönetimi tarafından Kongre'ye sunulmuş ve Haziran
başında bölgeyi (Belgrat, Priştina, Sarayevo) ziyaret edecek
olan ABD yetkili Dışişleri Bakanlığı müsteşarı ve eski
ABD Atina Büyükelçisi N. Burns tarafından bir konuşmasında
resmen ifade edildi.
ABD üst düzey yetkilisi:
- Kosova konusunda ABD, iki konunun Belgrad ile Priştina
arasında paket halinde görüşülmesi için, BM'in "son düzenden
önce standart" (azınlıklar, insan hakları, göçmenler vs için.)
"sloganı"nı ABD'nin "nihai düzenle standart" "sloganı"na
aktardığını,
- Bölge ülkeleri, ABD ile tam işbirliğinde bulunmadığı ve
ilgili listelerde bulunanları Lahey Uluslararası Mahkeme'de
savaş suçlusu olarak yargılanmaları için teslim etmediği sürece,
NATO veya "Dostluk ittifakı"na hiç bir zaman girmeyeceklerini
(AB'yi de aynı şeyi yapmaya teşvik ederek),
- Balkan ülkelerinin "sadece özerk ve hür olmalarından
ayrı, Avrupa'da ve diğer yerlerde de en büyük tutkumuz teröre
karşı savaşta zafer için, bizimle işbirliği yapmaları gerektiğini"
açıkladı.
ABD'nin çıkarlarına denk olan Yunan stratejik çıkarlarının
açık ifadesinin yokluğu nedeniyle, bunların Yunanistan'ın
"stratejik çıkarları" olduğunu tahmin etmek gerekir.
--"Tanıma?"--
Yunan hükümeti, Kosova konusunda yapmış olduğu dönüşü
gerçekleştirerek, "tanımadan" bir adım öncesine geliyor.
Dışişleri Bakan Yardımcısı E.Stilianidis'in Kosova
Ticaret Bakanı ve Enerji Bakanı ile 9 ve 16 Mayıs'ta
görüşmelerinden sonra Bakanlığın, "Yunan tarafı ikili
ekonomik ilişkiler ve Yunan işletmelerinin Kosova'ya
iştirakleri görüşüldü" açıklamasını okumak yeterlidir
(yazar notu: bu açıklamanın, başka özerk ve tanınmış bir
ülkenin açıklamasından ne farkı var?).
Kaybolmuş önemli bir nokta daha var: Güvenlik Konseyi'nin
Kosova ile ilgili 1244 sayılı kararına göre, Kosova üst düzey
yetkililerinin uluslararası görüşmeleri, barış gücü
temsilcilerinin refakatinde yapılmalıdır.
Yunan hükümeti, Orta Doğu çıkarlarında da denkleşmeden
tekrar ediyor, ancak ABD'nin İran, Suriye gibi bölge
ülkelerine ilişkin senaryolarını tam olarak bilmemektedir.
Türk-Yunan ilişkilerinin "AB kıskacında" olmasından
dolayı, milli konuların son Beyaz Saray görüşmesinde ilgi
merkezinde olmadığı görülüyor. Bütün bunlara rağmen, Karamanlis
ile Bush'un "güçlü ilişkisi" ve Erdoğan'ın Haziran sonlarında
Washington ziyareti, belki Türkiye'nin Ege'deki saldırganlığını
azaltır. Yunan-ABD ilişkilerinin "geliştiğine" dair elle tutulur
bir doğrulaması bulunması bakımından...(ATBM/SK/NB)(HE/AB)
24/05/2005 14:11:30
BYEGM Haber No: 045
ELEFTEROTİPİA: "TÜRKİYE'DE DİNİ ÖZGÜRLÜKLER VE GAYRİMÜSLÜM
TOPLUMLARIN PROBLEMLERİ"
ATİNA, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 77.032 olan Elefterotipia gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Simeon Soltaridis
imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan haber-yorumum
çevirisi şöyledir:
Yunanistan ve Türkiye'de dini özgürlüklerin çekirdeği
tehlikede değil, ancak idari faaliyetlerin uygulanmasında
problemler doğuyor. Dini konular siyasi karşıtlıkları
gizlemekte; Balkanlar'da ise din, fikirlerin milli
homojenlik aracı olarak kullanılmakta.
Yukarıdakiler, geçen hafta sonu Gümülcine'de yapılan,
Azınlık Grupları Araştırma Merkezi ve merkezi İstanbul'da
bulunan Lozan Mübadele Kurumu tarafından Avrupa ve
Balkanlar'dan konuşmacıların katıldığı "Dini Özgürlükler-
Trakya, İstanbul ve Ege'de Vatandaş Yolculukları"
konferansında vurgulandı.
Türkiye ve Yunanistan'da azınlıkların dini özgürlüğünün
var olduğu, ancak idari faaliyetlerin (idare, eğitim, sosyal
faaliyet, gayrimenkullerin idaresi) ibadeti tehlikeye sokacak
şekilde engellediği vurgulandı.
Türkiye-AB irtibat bürosu yetkilisi Lisa Pate,
Türkiye'nin AB yöneliminde yer alan siyasi kriterlerden
dolayı AB'nin Türkiye'deki dini özgürlüklere büyük önem
verdiğini ifade etti.
Lisa Pate, Türkiye'de Müslüman olmayan toplumların
problemlerine ilişkin olarak Komisyonun 2004 senesi
raporundan bölümler açıkladı. Bunlar:
- Gayrimenkul alımında kısıtlamalar,
- Azınlık vakıflarının idaresine müdahale etmek,
- Dini liderlerin hazırlanmasına ilişkin eğitimin
yasaklanması,
- Tüzel kişilikten mahrumiyet (yani azınlık
gayrimenkulleri, Heybeliada, Patrikhane'nin tüzel
kişiliği).
Profesör Baskın Oran, Patrikhane'nin Ekumenikliğine
değindi ve vatandaşın etnik kökenini benimseme hakkının
devlet tarafından kabul edilmesi gerektiğinden bahsetti.
Oran, Batı Trakya azınlığının dini liderlerini (müftüleri)
kendilerinin seçmeleri gereğinden söz ederek, devletlerin
azınlıkları sosyal sürece dahil etmeleri gerektiğini
belirtti.
İstanbul'dan papaz Dositheos Anagnostopulos, Türk
makamlarının Ekumenik Patrikhane'nin tüzel kişiliğini
kabul etmeyi, Heybeliada Ruhban Okulu'nun tekrar eğitime
açılmasını reddettiklerini ve Patrikhane'nin problemlerini
anlattı.
Trakya Dimokritio Üniversitesi okutmanı Kostas
Tsitselikis, iki azınlığın bilhassa Batı Trakya azınlığının
siyasi olarak el altından yönetilmesine ilişkin dini
fenomenden bahsetti.
Gümülcine Müftülüğü Sekreteri Mustafa İmamoğlu, Batı
Trakya'da, bütün dini vecibelerin cemaat tarafından yerine
getirilmesinden ve örf ve adetlere uyulmasından dolayı dini
özgürlüğün var olduğunu ifade etti.
Ekumenik Patrik Bartholomeos gönderdiği mesajda,
"Her insana Tanrı vergisi olan dini özgürlüğün günümüzde
kısıtlamaya tabi tutulması anlaşılmazdır. Ekumenik
Patrihane olarak ve şahsen, diğer dinlere mensup
hemşehirlerimize saygı gösterecek, ancak özgür ve barışçı
dini ifade hakkımızı da savunmaya devam edeceğiz" dedi.
(ATBM/SK/NB)(SK/ALİ)
İMERİSİA: "KAÇIRILAN FIRSATLAR"
ATİNA, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 13.050 olan İmerisia
gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Mihalis İgnatiu
imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun
çevirisi şöyledir:
BM Genel Sekreter Yardımcısı Kieran Prendergast'ın Atina,
Ankara ve Lefkoşa'daki misyonu çok önemli. Buna rağmen, konuya
basında pek de önem verilmedi. Üst düzey bir diplomatın çok
doğru olan görüşüne göre, bu, "artık kimsenin Kıbrıs konusunda
herhangi bir gelişmenin kaydedilebileceğine inanmamasından
kaynaklanıyor". Diplomat haklıdır. Kıbrıs konusu "kaçırılan
fırsatlarla" dolu. Ancak, durum o kadar karmaşık ki, bu
fırsatların tuzak oluşturmadığını, gerçekten kaçırılan ve
geri dönmesi mümkün olmayan fırsatlar olduğunu kesinlikle
kimse söyleyemez.
Başbakan Kostas Karamanlis'in Beyaz Saray'da Başkan Bush
ile görüşmesi sırasında Bush, ses tonunda belki de biraz
ironiyle, Kıbrıs Rum toplumunu "kaygılandıran alanların"
hangileri olduğunu sordu. Karamanlis iyi bir cevap verdi,
ancak Kıbrıs için ne kadar az konuşulursa kendisi için o
kadar iyi olduğu kesindir...
Kıbrıs konusu bir çıkartma ve işgal konusu iken,
maalesef, sadece Kıbrıslı Rumların "kaygı alanları"yla
nitelendirilen bir konuya dönüştü. Yabancıların gözünde
Türk askerleri işgalci güç değil, (iyi) Kıbrıslı Türkleri
(kötü) Kıbrıslı Rumlardan koruyan güçtür...
Geçenlerde eski Cumhurbaşkanı Glafkos Kleridis, her
yeni planın eskisinden daha kötü olduğunu iddia etti. Bu,
konuyla teorik düzeyde ilgilenen herkesin kullandığı bir
cümle. Tabii Kleridis'in, yeni planın -Annan planı-
eskisinden daha kötü olduğunu bildiği halde, müzakerelerini
yaptığı ve ağlayarak Kıbrıslı Rumları oy vermeye ikna etmeye
çalıştığı Butros Gali'nin belgesinin reddedilmesini neden
seçim öncesi sloganı olarak seçtiği gerçekten şaşkınlık
yaratıyor.
Prendergast'ın misyonu Kıbrıslı Rumlar ile Kıbrıslı
Türkleri yine müzakere masasına oturtmaktır. Bu çabanın,
Kıbrıs'ın BM Daimi Temsilcisi Andreas Mavroyannis ile BM
yetkilileri arasında geçen Ocak ayında başlayan gizli
görüşmeleri onaylayan Kıbrıs Cumhurbaşkanı Papadopulos'un
inisiyatifiyle başladığı kaydedilmeli. Bu yeni çaba
başarıyla sonuçlanırsa, bu uluslararası konu çözüme
yönelecek. Başarıyla sonuçlanmazsa ve Ankara,
Bürgenstock'ta kolaylıkla yaptığı gibi, sorumluluğu
yine Rum tarafına yükleyebilirse, Washington resmen
adanın taksim edilmesini onaylayacak.
(ATBM/MK/NB)(BK/ALİ)
ANTENNA TV: "YENİ GİRİŞİM UMUDU"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Yunanistan'ın özel Antenna
televizyonunun 24 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında,
yukarıdaki başlık altında yer alan Yunanca haberin çevirisi
şöyledir:
Meclis Başkanı ve AKEL Genel Sekreteri Dimitris
Hristofyas, Avrupa Konseyi Parlamenterler Asamblesi Hukuk
ve İnsan Hakları Komitesi'nde yaptığı konuşmada, BM Genel
Sekreteri Kofi Annan'ın Kıbrıs konusunda başlatması
beklenilen yeni girişiminin başarılı olması umudunu dile
getirdi.
Hristofyas, yeni girişimin doğru önkoşullara dayanması,
hakemsiz ve dar müzakere takvimine bağlı olmaması gerektiğini
ifade etti.
Kıbrıs Türk toplumu liderine, adanın bölünmüşlüğünü
kalıcı kılacak çabalardan kaçınması ve çözüm için içtenlikle
çaba harcaması çağrısını yapan Hristofyas, Kıbrıs Hükümeti'nin
Kıbrıslı Türklere AB'den 259 milyon avro mali yardım
verilmesini desteklediğini ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin meşruiyetini
sabote etmeyecek doğru bir çözüm bulunması amacıyla doğrudan
ticaret tüzüğünü müzakere etmeye hazır olduğunu ifade etti.
(AHE/AHÇ/PG)
24/05/2005 11:48:16
BYEGM Haber No: 019
AZG: "SOYKIRIMA İLİŞKİN YENİ BİR KİTAP"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Ermenistan'da yayımlanan AZG
gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Haçatryan
imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında bir yazı yer
almıştır. İnternetten sağlanan Türkçe yazı şöyledir:
"Voskan Erivantzi" Yayınevi, Robert Davtyan'ın
"Ermeni Edebiyatında Büyük Ermeni Soykırımı" başlıklı
kitabını yayımladı.
Erivan Devlet Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi'nin
Ermeni Dili ve Kültürü Kürsüsü Başkanı Davtyan, "Ermeni
Şiirinde Soykırım", "Ermeni Nesir Eserlerinde Büyük
Soykırım" ve "Soykırım Kurbanı: Ermeni Aydınları"
bölümlerinden oluşan eserinde Davtyan, Siamanto, H.
Tumanyan, R. Sevak, V. Deryan, T. Varujan ve H. Şiraz,
B. Sevak ve diğer tanınmış Batı ve Doğu Ermenistanlı yazar
ve şairlerinin değerlendirmeleriyle konuyu işliyor.
(AO/AHÇ/PG)
24/05/2005 11:51:00
BYEGM Haber No: 020
AZG: "TÜRKİYE’NİN AB ÜYELİĞİNE KARŞI"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Ermenistan'da yayımlanan
AZG gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında,
yukarıdaki başlık altında bir yazı yer almıştır.
İnternetten sağlanan Türkçe yazı şöyledir:
Avrupa'nın Süryani, Ermeni ve Yunan Ortadoks
toplumları, AB Dönem Başkanlığı'na yaptıkları ortak
başvuruda, halihazırda radikal islamcı hükümetiyle
Türkiye’nin AB üyeliğine hazır olmadığını ve bu
prestijli birliğe üye olmaya layık olmadığını
vurgulayarak üyelik başvurusunun reddedilmesini
istediler.
Başvuruyu hazırlayan Ninos Toma, isteyenlerin
imzalaması için yollanılan mektubun bir örneğini
http://www.petitiononline.com/turkeyeu internet
sayfasına da yerleştirdi. (AO/ABC/PG)
24/05/2005 11:51:48
SİMERİNİ: "KARMAŞIK DENKLEMLER"
LEFKOŞA, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 17.000 olan
fanatik sağ eğilimli, EOKA-B çizgisindeki Simerini
gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında yer alan
Nifalia (Dengeli) sütununda Andreas Hacikiriakos
imzasıyla yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun
çevirisi şöyledir:
Fransızların Pazar günü Avrupa Anayasasına hayır
demeleri halinde, AB, tarihinin en büyük krizlerinden
birine hazırlanıyor. Fransızların hayır yanıtı muhtemelen,
Avrupa Anayasasının diğer ülkelerde de onaylanma sürecinin
sonunu erkenden işaret edecektir. Hiç kuşkusuz böyle
bir gelişme, genişlemede yaşanacak tahmin edilemez
etkilerle birlikte AB'de bir içe kapanıklığa neden
olacaktır. Bu, Türkiye'nin üyelik sürecinin de başlamadan
tehlikeye girdiği anlamına gelmektedir.
Ancak Türkiye'nin üyelik talebi, geçen pazar günü
Sosyal Demokratların seçim bozgunundan ve Türkiye'nin
üyelik talebini engelleyeceklerini açıklayan
Hristiyan Demokratların zaferinden sonra, ortaya çıkan
erken seçim olasılığı yüzünden de tehlike içindedir.
AB'deki gelişmeler ve üye ülkeler içerisinde
yaşanan olaylar, Kıbrıs sorununda gelişme yaşanma
perspektifini de etkilemektedir. Tabii eğer biz, tam
üye olarak, Türkiye'nin üyelik sürecini çözümle
bağdaştırmakta ısrar edersek... Olayların gidişatı,
Kıbrıs sorununu Türkiye'nin üyelik sürecinden "korumakta"
ısrar edenlerin politikasının doğru olduğunu göstermektedir.
Her ne kadar Ankara, 25'leri Kıbrıs'la tehdit etmeye
kalkışacak olsa da... (LEBM/EA/GÜL)(ABC/NIS)
24/05/2005 12:09:58
BYEGM Haber No: 027
ALMANYA'NIN SESİ RADYOSU:"TALAT: KIBRISLI RUMLARIN SİYASİ
MANEVRALARINA BOYUN EĞMEYECEK TEK
TARAF, DÜNYANIN EN BÜYÜK GÜCÜ
AMERİKA'DIR"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Almanya'nın Sesi Radyosu'nun
08.00-08.50 Türkçe yayınından:
Kıbrıs sorununun çözümü konusunda Rum kesiminin ortaya
attığı koşul ve engeller sürerken, Kuzey Kıbrıs Cumhurbaşkanı
Mehmet Ali Talat, dikkat çekici bir çıkış yaparak topu ABD'ye
attı. Talat, dün Washington Times gazetesinde yayımlanan
makalesinde, Avrupalı liderlerin, Kıbrıs Rum kesiminin
çıkardığı yasa ve siyasi engelleri aşacak bir yol
bulamadığını vurguladı ve ABD'nin dünyanın tek büyük gücü
olarak Rum kesiminin baskılarından etkilenmeyeceğini ve
izolasyonları kaldırabilecek durumda olduğunu belirtti.
Talat'ın bu açıklaması, "AB ile yakınlaşma politikası izleyen
Kuzey Kıbrıs yönetimi ABD'ye mi yöneliyor?" sorusunu gündeme
getirdi.
Washington'dan Tülin Daloğlu'nun değerlendirmesi:
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mehmet Ali
Talat, BM Genel Sekreteri Annan'ın, adanın birleşmiş olarak
AB'ye üye olmasını sağlayacak planına evet dememelerine
rağmen, AB tarafından koşulsuz tam üye kabul edilen Rum
tarafının ekonomik, siyasi ve psikolojik olarak rahatta
olduğunu ve bu rahatlık içinde de samimi bir çözüm arayışının
sözkonusu olmadığından yakındı.
Washington Times gazetesinde çıkan yazısında Talat,
Kıbrıslı Rumların siyasi manevralarına boyun eğmeyecek tek
tarafın, dünyanın en büyük gücü Amerika'dan başkasının
olmadığını yazdı.
Referandumun birinci yıl dönümünde çözüm arayışları için
nabız yoklaması başlarken, geçen cuma günü Amerikan Başkanı
Bush'un, Beyazsaray'da kabul ettiği Yunan Başbakanı Karamanlis'e,
"Rumlar ne istiyor?" diye sorduğu ortaya çıktı. Fileleftheros
gazetesinde yer alan habere göre, Karamanlis de, "adadaki
bütün Türk askerlerinin çekilmesi ve garantörlük haklarının
iptal edilmesini istiyorlar" yanıtını verdi.
AB kaynaklarından edindiğim bilgilere göre, sorunun
pürüz noktası da adadaki Türk askerleri: "Kıbrıslı Türkler,
evet deseler de ortadaki mevcut hatalı durum hala devam
ediyor. Değişen bir durum yok. Türkiye adadan askerlerini
çekmedikçe Kıbrıslı Türkler için daha fazla bir şey yapamayız"
denirken, Washington kulislerinde de Rum lobisinin Lübnan
örneğini dile getirmeye başladığı söylentileri hakim.
Yani Amerika'nın Suriye'ye, Lübnan'dan çekilmesi için BM
Güvenlik Konseyinin 1559 nolu kararına uyması çağrısını
nasıl yaptıysa, Türkiye'ye de aynı çağrıyı yapması
gerektiği arzusundalar. Konuştuğum Amerikalı yetkililer
ise, Türk askerinin adadan çekilmesini çok da mecburi gözle
bakmadıklarını ifade ediyorlar. Kıbrıslı Türklere yardıma
mani bir durum kesinlikle görmediklerini belirtiyorlar.
Üst düzey Amerikalı bir diplomat, Amerika'nın, Kıbrıs
Türkleriyle ticarete mani hiçbir yasal düzenlemenin
olmadığını açıkladığına dikkat çekerken, küçük ölçekli
işleri desteklemek için 30,5 milyon dolar yardımı
kullandırılmaya başlandığını ve ilk kez diplomatik
temasların Kıbrıs Türk tarafında da doğrudan yapıldığına
dikkat çekti. Tabii bu adımların hiç birinin Türk
tarafının bağımsız bir devlet olarak kabul edilmesi anlamına
gelmediği vurgulanırken, "Rum tarafının da cezalandırılmasını
gerektiren bir durum yok, demokratik olarak sandık başında
oy verdiler ve hayır çıktı" deniyor.
Amerikalılar, Rumları cezalandırmayacaklarını
söylüyorlar, ancak Rum lider Papadopulos, bütün girişimlerine
rağmen Washington'daki hiçbir devlet dairesinden randevu
alabilmiş değil. Talat'ın, "Amerika en büyük güçtür diye
başladığı ve halkım için adalet istiyorum" diye noktaladığı
yazısında anlaşılan Amerikan Başkanı Bush'dan, Kıbrıslı
Türklerin dış dünyayla doğrudan temasını sağlayacak uçak
ve gemi seferlerinin başlatılabilmesi için adım atması
isteniyor ve "bunu yapabilecek tek ülke varsa, o da ABD'dir"
deniyor, Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mehmet Ali
Talat tarafından.
(NV/DG)
POLİTİS: "HÜKÜMET: NEW YORK TEMASLARININ SONUÇLARI OLUMLU"
LEFKOŞA, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 4,500 olan, sağ
eğilimli Politis gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında,
yukarıdaki başlık altında yayımlanan haberin çevirisi şöyledir:
Hükümet Sözcüsü Kipros Hrisostomidis, dün Cumhurbaşkanı
Tasos Papadopulos adına yazılı açıklama yaparak, Kıbrıs
Cumhuriyeti'ni temsilen New York'ta BM Genel Sekreteri
Yardımcısı Kieran Prendergast ve diğer BM yetkilileriyle
temaslarda bulunan Tasos Conis'in bu temaslarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Hükümet Sözcüsü Hrisostomidis yaptığı açıklamada, New
York görüşmelerinin sonuçlarının Hükümet tarafından olumlu
olarak değerlendirildiğini ifade etti; Prendergast'ın bölgeye
ziyaretinden ise memnuniyet duyulduğunu vurguladı.
Gerek BM gerek ABD'nin, Kıbrıs'ta iki tarafı müzakere
masasına oturtmada kararlı olduklarını belirten Conis,
New York temaslarının, BM ve uluslararası toplumun öncelikli
amacının müzakerelerin başlaması olduğunu da ortaya koyduğunu
ifade etti.
Yabancı arabulucular, yeniden başlayacak müzakerelerin,
ya Kıbrıs sorununu nihai çözüme ulaştıracağı ya da adanın
ebedi taksimine yol açacağı değerlendirmesinde bulundular.
Müzakerelerin mantıklı bir takvim içerisinde tamamlanması
gerektiği görüşü de hakim oldu. Prendergast'ın bölgeye
ziyaretinin asıl konusunu da bu takvimin oluşturduğu ve
perde gerisinde, müzakerelerin bir yıllık süreyi aşmaması
gerektiğinden söz edildiği belirtildi.
Hükümet Sözcüsü Kipros Hrisostomidis dün yaptığı yazılı
açıklamada, New York'ta temaslarda bulunan Tasos Conis'in
pazar günü öğleden sonra Cumhurbaşkanı Papadopulos ile bir
araya gelerek BM'deki temasları hakkında kendisine bilgi
verdiğini ifade etti.
Hrisostomidis'in açıklamasında şöyle denildi:
"Devlet Başkanı, New York'taki görüşmelerin
tamamlanmasıyla, görüşlerimizi bilmesi gerekenlerin
bunları bilmedikleri şeklindeki iddianın artık ifade
edilemeyeceğini varsaymaktadır. BM Genel Sekreteri'ne
gerek süre olarak gerek öze ilişkin endişelerimizi,
fikirlerimizi, düşüncelerimizi ve tezlerimizi
ayrıntılarıyla ve net biçimde, geçen seneki referandumun
sonuçlarını da göz önüne alarak sunmuş bulunmaktayız.
Tarafımız New York'ta, Kıbrıs sorununun tümüne bir çözüm
bulunabilmesi için görüşülmesi ve üzerinde uzlaşıya varılması
gereken noktaları açıklamış ve sunmuştur. Daha fazla bilgi
ve değerlendirme için her zaman BM Genel Sekreteri'nin
emrindeyiz. Müzakere tezlerinin ise sadece müzakere
masasında sunularak görüşüldüğü konusu ise anlaşılırdır.
New York'taki görüşmelerle başlayan hareketliliğin
devam etmesi ve BM Genel Sekreteri'nin, iyi niyet misyonu
ve BM Güvenlik Konseyi kararları çerçevesinde, sonuç
getirecek ve şerefli bir anlaşmaya götürecek müzakerelerin
başlaması için uygun zemini hazırlamaya yardımcı olması
umulmaktadır. Şerefli anlaşma sadece Kıbrıs halkının
tümünün çıkarını gözetecek, taleplerini tatmin edecek ve
haysiyetine saygılı olacak, kalıcı, fonksiyonel ve daimi
bir çözüm olabilir."
Cumhurbaşkanı Tasos Papadopulos, bu yazılı açıklamanın
öncesinde, katıldığı bir seminerden ayrılırken yaptığı
açıklamada, dün Rum basınında "Kıbrıs Rum tarafının
New York'taki görüşmelerde sadece üç şey elde etmeyi
başardığı ve bunların da öze değil sürece dair oldukları"
şeklindeki haberleri hayal ürünü olarak değerlendirdi.
Papadopulos açıklamasında, bu yöndeki haberlerin
gerçekten olan olaylarla hiçbir ilgisi bulunmadığını
belirterek, New York'taki görüşmelere başarı ya da
başarısızlık açısından yaklaşılmaması gerektiğini
belirtti.
Papadopulos, "Amaç Genel Sekreter'in iki konu hakkında
ikna edilmesiydi: İlki, Kıbrıs Elenizmi'nin Annan Planı'nı,
dayanağı olan ciddi sebeplerden ötürü reddetmiş olduğudur;
çünkü gerçekten bir birleşmeyi öngörmüyordu. İkincisi ise,
yeni bir sürecin başlaması yönünde cesaretlendirilmesiydi"
dedi.
Papadopulos, Kıbrıs Rum tarafının tezlerini BM Genel
Sekreteri'ne ayrıntılarıyla anlattığını belirterek, "Şimdi,
sondaj çalışmalarını ve temaslarını tamamlayarak, yeni bir
girişim üstlenmesi için uygun koşulların ve ortamın oluşup
oluşmadığına karar vermek Genel Sekreter'e kalmıştır. Bu
koşullar altında, başarı ya da başarısızlıktan bahsetmemizin
doğru olacağını sanmıyorum. Ne müzakere gerçekleşmiştir,
ne kabul edilmeleri için şartlar sunulmuştur ve ne de bize
kabul etmemiz için şartlar sunulmuştur" şeklinde konuştu.
Ayrıca, Türkiye'nin de Kıbrıs sorununun çözülmesine
ilişkin yeni bir süreçte yer almaya hazır göründüğü ve perde
gerisinde, Kıbrıs Rum tarafının ortaya koyduğu noktaları
müzakere etme yönündeki isteğini belirtmekte olduğu da
belirtiliyor.
Türkiye yabancı arabuluculara, yeni bir müzakere
sürecinde Türk tarafının sadece verecek taraf olmayacağı
görüşünü iletiyor ve böylece kendisinin de Annan Planı'nın
maddeleri dışında birşeyler talep edeceğini ima ediyor.
(LEBM/TAK/EÇ)(BK/ALİ)
24/05/2005 14:31:54
ATİNA HABER AJANSI: "MOLİVYATİS-YAKOVU GÖRÜŞMESİNDE KIBRIS
KONUSUNDA GELİŞMELER ELE ALINDI"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Atina Haber Ajansı'nın (APE)
24 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında yer alan Yunanca
haberin çevirisi şöyledir:
Dışişleri Bakanı Petros Molivyatis ile Kıbrıs Dışişleri
Bakanı Yorgo Yakovu arasında bugün Atina'da yapılan görüşmede,
BM merkezindeki gayriresmi hazırlık görüşmeleri ağırlıklı
olmak üzere, Kıbrıs konusundaki son gelişmler ele alındı.
Molivyatis görüşmeden sonra yaptığı açıklamada, Kıbrıs
sorununa bir çözüm aranması çerçevesinde prosedürü yeniden
başlatmak için olası yeni gelişmeleri ele aldıklarını söyledi.
Molivyatis, Atina ile Lefkoşa arasında, Annan planı ve AB
ilkeleri ve değerleriyle uyumlu olarak, BM kararları temelinde görüşmelerin başlaması ve adanın yeniden birleşmesi için sıkı
ve muntazam işbirliği yapıldığını vurguladı.
Yakovu da yaptığı açıklamada, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin,
özellikle BM Kıbrıs Barış Gücü'nün (UNFICYP) görev süresinin
uzatılmasının görüşüldüğü BM Güvenlik Konseyi'nde, Ankara'nın
Gümrük Birliği Protokolü'nü AB'nin yeni üye devletlerine
genişletmesi hakkındaki görüşmelerin olduğu AB'de ve İslam
Konferansı'nda şu sıralar karşı karşıya bulunduğu konulara
değindi.
Yakovu, Kudüs Patriği İrineos'un "Kıbrıs'ın işgal
altındaki bölgelerinde Patrikhane'ye ait malları sattığı"
yolunda basında çıkan haberlerle ilgili bir soruya cevaben,
İrineos'un bu haberleri yalanladığını ve böyle bir şeyin
şu ana kadar teyit edilmediğini söyledi. (AHA/EML/ALİ)
KIBRIS HABER AJANSI: "HRİSTOFİAS, KIBRIS RUM MALLARININ GASP
EDİLMESİNE VE SATILMASINA SON VERİLMESİ
GEREKTİĞİNİ SÖYLEDİ"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Kıbrıs Haber Ajansı'nın (KİPE)
24 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında yer alan Lefkoşa
çıkışlı Yunanca haberin çevirisi şöyledir:
Meclis Başkanı Dimitris Hristofias, Kıbrıs Türklerinin
yeni lideri Mehmet Ali Talat, vatanlarından sürülen Kıbrıs
Rumlarının işgal altındaki bölgelerdeki mallarının talan
edilmesi konusunda mahkemeye başvurmalarını istemediği
takdirde, Kıbrıs Rum mallarının gasp edilmesine ve yok
pahasına yabancılara satılmasına son verilmesi gerektiğini
söyledi.
Hristofias, bugün Lefkoşa'da yaptığı açıklamada,
Talat'a "Kıbrıs Rumları tarafından mahkemeye başvuruların
devam edip etmemesinin kendi elinde olduğu" mesajının
verilmesi gerektiğini vurguladı.
Kıbrıs Türk kesimi lideri Mehmet Ali Talat, BM Genel
Sekreteri Kofi Annan ve AB üyesi ülkelere gönderdiği mesajda,
işgal altındaki bölgelerde bulunan Kıbrıs Rumlarına ait
malları talan eden Kıbrıs Türklerine karşı Kıbrıs Rum
başvuruları konusunda aracılık yapmalarını istediğini
açıklamıştı.
Talat, mal konusunun Kıbrıs sorununun çözümüyle
halledileceğini ve bu konuyu yabancı ülke liderleriyle
yaptığı görüşmelerde dile getirdiğini belirtmişti.
Bu arada İçişleri Bakanı Andreas Hristu da yaptığı
açıklamada, işgal altındaki bölgelerde referandumdan sonra
Kıbrıs Rum mallarının üzerinde yoğun bir inşaat faaliyeti
görülmesine karşın, özgür bölgelerde Kıbrıs Hükümetinin,
ilgili bütün makamlara gönderdiği genelgeyle 2004 yılının
Nisan ayından bu yana Kıbrıs Türklerinin malları üzerinde
her türlü kalıcı inşaatı durdurduğunu bildirdi.
Hristu, İçişleri Bakanılığı'nın 2003 yılından buyana
icraatı konusunda düzenlediği basın toplantısında, özgür
bölgelerde malları olan Kıbrıs Türklerine hitap ederek,
Kıbrıs Cumhuriyeti'nin samimi ve şerefli bir şekilde mal
varlığı haklarına saygı duyduğunu belirtti.
Hristu ayrıca, 23 Nisan 2003 tarihinden 2005 yılının
Mart ayına kadar, Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşı Kıbrıs
Türklerine 63.600 doğum belgesi, 57.300 kimlik belgesi ve
32.200 pasaport verildiğini ifade etti. (AHA/ÇS/EML)
KIBRIS HABER AJANSI: "ABD DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI, KUZEY KIBRIS'TA
MAL ALAN VATANDAŞLARINI UYARDI"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Kıbrıs Haber Ajansı'nın (KİPE)
24 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında yer alan Lefkoşa
çıkışlı Yunanca haberin çevirisi şöyledir:
ABD Dışişleri Bakanlığı, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Washington
Büyükelçiliği, dış ülkelerdeki Yunanlılar ve Kıbrıs'ın Amerikalı
dostlarının koordineli çabalarından sonra, Kıbrıs ile ilgili
resmi internet sayfasındaki konsolosluk bilgilerine "Kıbrıs'ın
işgal altındaki bölgelerinde gayrimenkul satışı" konusunda bir
metin ekledi.
Kıbrıs Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada,
ABD Dışişleri Bakanlığı'nın seyahat rehberinde şöyle dendiği
belirtildi: "Özellikle Kuzey Kıbrıs'ta mal satın alan veya
kiralayan Amerikan vatandaşları, 1974 yılında vatanlarından
sürülenler tarafından malları üzerinde hak iddia edilmesiyle
karşı karşıya kalabilirler. Bu yüzden, bundan böyle herhangi
bir mal almadan önce hukuki bilgi almaları gerekir."
Kıbrıs Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada,
bu seyahat rehberinin daha açık olabileceği, ancak ABD
Dışişleri Bakanlığı'nın, Kıbrıs'ın işgal altındaki bölgelerinde
Kıbrıs Rumlarına ait malların gaspedilmesi konusuna olumlu
yanıt vermesinin de memnuniyet verici olduğu bildirildi.
(AHA/EML/ÇS)
24/05/2005 17:59:05
USA TODAY: "KERKÜK'TE YER ALTINDAKİ TABLO: PETROL VE
GERGİNLİK"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Amerika'da yayımlanan Usa Today
gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında Rick Jervis ve
Cyrille Cartier imzalarıyla bir haber yer almıştır.
İnternetten sağlanan haberin özet çevirisi şöyledir:
Kuşaklar boyunca zengin petrol yataklarına sahip bu
şehir Irak'ın, ülkedeki çeşitli etnik dini grupların
görece barış içinde yaşadığı bir kaynaşma merkezi oldu.
Günümüzde Kerkük'ün etnik dengesi çok hassas konumda.
Gerek ülkeyi iç savaşa sürüklemek isteyen asiler gerekse
Kürtler ve diğer adalete ve iktidara aç uzun zamandır
zulüm altındaki gruplar tarafından tehdit altında.
Şayet Irak'ın yeni hükümeti bu şehirde uzlaşıyı
sağlayabilirse, 850 bin kişinin yaşadığı ve mezhepler
arasında ciddi anlamda gerginliklerin yaşandığı bir
geçmişe sahip bu şehir tüm ülkeye etnik uyum açısından
bir örnek teşkil edecek.
Bu şehirde mezhep kavgalarının temeli 1991 yılında
Saddam rejiminin Kürtleri ve Türkmenleri genellikle de
silah zoruyla bölgeden sürmesi ve onların yerine Arapları
getirmesiyle atılmış oldu. Saddam rejiminin yıkılmasından
bu yana, binlerce Kürt şehre geri döndü. Kürtler şu anda
şehrin dış semtlerinde kurdukları kamplarda evlerini
geri almayı bekliyorlar.
--Çatışmalar Mevcut Ancak Görece Huzurlu--
Şimdilik şaşırtıcı oranda az sayıda mezhepsel şiddete
rastlanıyor, diğer yandan siyasi liderler Kerkük'ün
kontrolünü kimin devralacağına dair yoğun bir mücadele
içerisindeler.
Ulusal Meclis'te en fazla sandalyeye sahip ikinci grup
olan ve yeni yeni güç kazanan Kürtler Kürkük'ün kuzeydeki
yarı özerk bölgeye dahil edilmesi gerektiğini vurguluyorlar.
Ancak Sünni Araplar ve Türkmenler şehre 150 mil mesafede
gündeyde Bağdat'taki merkezi hükümet tarafından kontrol
edilmesini istiyorlar.
Söz konusu münakaşa pratik anlamda Irak'ın yeni
hükümetinin oluşum sürecinin rayından çıkmasına neden
olmuştu. Kürtler Kürkük'ün kuzeydeki yarıözerk Kürt özerk
bölgesine dahil edileceğine dair bir güvence olmaksızın
yeni hükümeti desteklemeyi reddediyorlar. Ulusal Meclis'te
çoğunluğu ellerinde bulunduran Şiiler ise böyle bir
güvenceye yanaşmıyorlar.
Nihayetinde her iki taraftan siyasetçiler kararın
ertelenmesine ve avukatlar yıl sonunda yeni anayasayı
kaleme alırlarken sorunun tekrar gündeme getirilmesine
karar verdiler.
Kerkük denildiğinde söz konusu olan, Irak'ın petrol
rezervinin yüzde 40'ı. Şehrin kontrolü Kürtlere Irak'ın
petrol gelirleri üzerinde yeni anayasada gelir dağılımının
nasıl belirleneceğine bağlı olarak, önemli oranda söz hakkı
tanıyacak. Irak'ın geri kalan petrol rezervi ise güneyde
Şiilerin çoğunlukta olduğu bölgede bulunuyor.
Ancak Kerkük'ün bu kadar çok rağbet görmesinin tek
nedeni petrol değil. Bu eski şehir Kürtlerin genelde trajik
geçmişleri açısından büyük önem taşıyor.
Kürdistan Demokratik Partisi Sözcüsü Lukman Abdüllatif,
"Saddam hükümeti iktidarda iken tüm o gücüyle Kerkük'ü
Kürtlerden koparıp alamadı. Şimdi bunu kim yapacak?" diyor.
Saddam'ın Kürtlerin yaşadığı kuzeydeki bölgeyi bir Arap
kalesine dönüştürme emeli 1970'lerde gündeme geldi ve 1988
yılında Anfal kampanyasıyla doruğa ulaştı. Bu kampanya
neticesinde 100 bin kadar Kürt ortadan kayboldu. Bu
insanların cansız bedenleri 2004 yılında yayımlanan İnsan
Hakları İzleme Örgütü raporunda yayımlandığı üzere Irak'ın
her yerindeki çok sayıda toplu mezardan çıkartılıyor.
1991 yılındaki Kürtlerin başarısız darbe girişiminden
sonra, Saddam rejimi aynı raporda ifade edildiği üzere
tahminen 120 bin kadar kişiyi Kerkük'ten sürdü. Alınan
önlemler karşısında çok sayıda Kürt İran'a, Türkiye'ye
ya da halen Kürtlerin kontrolündeki dağlık araziye
kaçtılar.
Kerkük'te yaşayan Kürt ahali belli oranda dengede,
İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün raporuna göre, Irak
Hükümeti Kürtlerin ve diğer azınlık gruplarının geri
dönüşünü engellemiş durumda.
Kürt olan eski insan haklarıdan sorumlu Devlet Bakanı
Bahtiyar Amin, "Kerkük Kürtler açısından çekilen acıların
bir sembolü, geçmişteki Irak hükümetleri döneminde
Kürtlerin sorunlarının temel kaynağı Kerkük idi. Umarım
kardeşlik ve birlikte barış içinde yaşamın bir sembolü
olur. Ancak çok farklı insanların yaşadığı bir yer. Çözüm
kolay olmayacak" diyor.
Saddam'ın devrilmesinin ardından Kürtler adaletin kısa
süre içinde sağlanmasını istediler. Kürtler Saddam'ın
şehire getirdiği Arap ailelerin tekrar güneye geri
dönmelerini istedi. Tam tersi istikamette bir etnik
temizlik yapılacağına dair korkular bir anda etrafa
yayıldı.
Amin, "Aksi yönde bir etnik temizlik yapmıyoruz. Ancak
düzenli bir şekilde bu insanların (Arapların) kendi evlerine
geri dönmelerine yardımcı olunmalı" dedi.
Şu an itibariyle Kerkük Irak'ın etnik açıdan en karmaşık
şehirlerinden bir tanesi: Ekim 2004'de ABD ordusu tarafından
yapılan araştımaya göre yüzde 35 Arap, yüzde 35 Kürt, yüzde
26 Türkmen ve yüzde 4 diğer gruplardan oluşuyor.
--Şiddet Dolu Anlar--
Kolay olmayan bir barış.
Ocak ayında dört Kürt Kerkük'ün güneydoğusunda
çoğunlukla Arapların yaşadığı Havca kentinin sokaklarında
linç edildi. Sonrasında mart ayında Kerkük'te bir Arap
polis binbaşı ve diğer yetkililer bir cenaze töreni
sırasında yol kenarına konulan bir bomba sonucunda
hayatlarını kaybettiler.
Kerkük'teki Irak İnsan Hakları Derneği adındaki
bağımsız bir kurum son iki ay içerisinde ortadan kaybolan
300 Kürt'e dair bir belge yayımladı. Kurumun Başkan
Yardımcısı Celal İbrahim, "Hergün birileri konuyla ilgili
şikayetlerde bulunuyor" diyor.
"Peşmerge" veya "ölümle yüzleşenler" olarak adlandırılan
silahlı Kürt militanlar pikaplar içersinde sokaklarda devriye
geziyorlar. Aynı militan grubun diğer üyeleri yerel güvenlik
birimlerine katılmış durumda. Peşmergeler Saddam'ın ordusuyla
yıllarca gerilla harbine girişmişti. 2003 yılında ise Irak
ordusunu kuzeyden uzaklaştırmak için ABD ve koalisyon
güçlerinin saflarına geçtiler.
Kürdistan Yurtseverler Birliği bürosunda (KYB) eskiden
peşmerge olan bir kişi hala kamuflaj giymiş bir halde
Kalaşnikoflara göz kulak olurken ziyaretçileri geri
çeviriyor.
Kerkük'teki Kürdistan Yurtseverler Birliği Bürosu'nun
başında bulunan Celal Cevher Aziz, "Kerkük'ün kuzeyindeki
yarı özerk bölgeye dahil edilip edilmemesi gerektiği
yönünde bir kararın tüm şehirde düzenlenecek bir referandum
sonucunda verilmesi gerekiyor. Bırakalım insanlar karar
versinler. Sorun kendi kendine çözüme kavuşacaktır" diyor.
Aşağı sokakta Kürdistan Demokratik Partisi bürosu aynı
şekilde peşmergelerin koruması altında. KDP sözcüsü
Abdüllatif Aziz'in barışçıl çözüm yönündeki çağrısını
yineliyor. Ancak çok daha sert bir ifadeyle Kerkük'ün
Kürdistan'a geri verilmesi gerektiğini söylüyor.
--Büyük Türkiye Arayışı--
Şehrin ağırlıklı olarak Türkmenlerin yaşadığı bölümü
Taseen'deki meskün bir caddede dikenli telin üzerindeki
"İnsanı Yardım Grubu" yazılı bir pankart söz konusu grubun
yerini gösteriyor. Burası önde gelen Türkmen partilerden bir
tanesi olan Irak Türkmen Cephesi'ne paravanlık ediyor.
Ev içerisinde, dolunayda uluyan bir kurdu tasvir eden
tahtadan ufak bir heykel -1960'larda solcularla mücadele
etmek için kurulan Türk paramiliter grup olan Bozkurtların
sembolü- yer alıyor. Tamamen Kürt karşıtı bir grup.
Boyunduruk altındaki Orta Asya Türklerini özgürlüğe
yönlendiren efsanevi dişi kurdu adlandıran Bozkurtlar
-Kerkük ve zengin petrol yataklarını ihtiva edecek-
"Büyük Türkiye"nin kurulması amacıyla çeşitli suikastlar
ve terörist saldırılar düzenlediler.
Ofisin yöneticisi Ömer Hattap, dışarıdaki adamların
arasından sıyrılarak etrafa emirler yağdırıyor.
Ömer, "Kendi haklarımızı savunmak zorundayız. Şayet
siyaset sahnesinde başarısız olursak bunu mermiyle
yapacağız" diyor.
Şehirde siyasi uzlaşıyı sağlamak halen çok zor.
Kerkük'te hep birlikte yerel hükümeti oluşturmaya
çalışan siyasiler birbirlerine girdiler. Kürt liderler
Kerkük'teki yerel meclisteki 41 sandalyeyi de kazanarak
30 Ocak seçimlerinde büyük bir zafer elde ettiler.
Seçimlerden bir hafta sonra Kürt koalisyonu Türkmen
ve Arap mevkidaşlarıyla birlikte ABD ordusunun konseydeki
irtibat subayı Yarbay Anthony Wickham açıkladığı üzere,
vali, vali yardımcısı ve her üç grubu da temsilen bir
konsey liderini belirlemeye hazır görünüyorlardı.
Ancak taraflar arasında müzakereler başarısız oldu.
Konsey o zamandan bu yana söz konusu mevkilere herhangi
birini getirmiş değil. Arap ve Türkmen liderler konsey
toplantılarını Kürtlerin çok fazla güce sahip olduğunu
öne sürerek boykot ediyorlar.
Wickham, "Orta yol bulmak yerine taraflar çok daha
uç noktalara sürüklendiler" diyor.
KYP şefi Aziz ne olursa olsun barışçıl bir çözüm
konusunda iyimser. Partinin diğer siyasi grup ve koalisyon
yetkilileriyle arasındaki iyi ilişkilerin çözümü
kolaylaştırması gerektiğini söylüyor.
Aziz kendi taraftarlarının asilerin barışa giden yolu
tıkamalarına izin vermeyeceklerini söylüyor. Son günlerde
Kerkük'teki saldırılarını artıran asilere karşı ne
yapacaklarını sorduğumuzda Aziz sandalyesinin gerisine
yaslanıp gülümseyerek, "İcabına bakacağız" diyor.
(AV/ST/ÇS)
İRNA: "CAFERİ: TÜRKİYE ZİYARETİ OLUMLU SONUÇLAR DOĞURDU"
ANKARA, 24/05(BYE)--- İran Haber Ajansı'nın (İRNA)
24 Mayıs 2005 tarihli sayfasında, yukarıdaki başlık altında
bir yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının çevirisi
şöyledir:
Irak Geçici Hükümeti Başbakanı İbrahim Caferi, Türkiye
ziyaretini ve bu ülke yetkilileriyle görüşmelerini değerlendirdi.
El Arabia kanalına konuşan Caferi, "Türkiye ziyaretimin
sonucu olumlu ve Türk yetkililerle yapılan görüşmeler de son
derece verimli oldu" dedi.
Caferi, "Türk yetkililerle yapılan görüşmelerde Irak'ın
sınır güvenliği ve buralara çok uluslu güçlerin konuşlandırılıp konuşlandırılmayacağı konuları ele alındı mı?" şeklindeki
soruya şu yanıtı verdi: "Bu konu, görüşme programında yer
almadı."
Caferi, "Türkiye, kişileri suçlayarak ve dolaylı olarak
Irak'a giren ülkelerden değil. Türkiye, silahlı güçlerinin
Irak'la sınırları korumaya hazır olduğunu açıkladı" dedi.
Irak Başbakanı, "Türkiye, Irak Kürdistanı'ndaki
Türkiye'nin güvenliğine karşı girişimde bulunan silahlı
grupların teslim edilmesini istedi mi?" sorusuna ise şu
yanıtı verdi: "Irak, hiçbir gruba kendi topraklarında
Türkiye veya diğer ülkeler aleyhine girişimlerde bulunmasına
izin vermiyor. Buna karşılık biz de komşu ülkelerden bozguncu
grupların topraklarını kullanmalarına izin vermemelerini
istiyoruz. Biz, şu anda bu tür faaliyetlerden dolayı sıkıntı
çekiyoruz, bu kişiler de Irak'ın dışından geliyor. Irak,
geniş bir ülkedir ve anayasaya uygun olarak serbest siyasi
faaliyetler var, ancak Irak'taki hiçbir siyasi gruba, ülke
topraklarını başka ülkeler aleyhine faaliyet göstermek
için üs olarak kullanmasına izin verilmiyor."
Caferi, Kerkük meselesi konusunda ise, "Kerkük, çeşitli
kavimlerden Iraklıların bulunduğu seçkin bir kenttir ve bu
nedenle Kürt, Türkmen ve Arapları içine alan bu toplum
mozayiğine tahammül göstermemiz gerekir" dedi.
Caferi, Suriye ziyareti konusunu ve bu ülke sınırlarından
Irak'a silahlı kişilerin girmelerini gündeme getirerek, "Biz,
Suriye Hükümeti ile konuşacağız ve silahlı kişilerin Irak'a
girmelerine izin vermemeleri konusunda, ayrıca Irak'ın
sınırlarının korunması için işbirliğine ikna edeceğiz" dedi.
Caferi, Irak'taki Şii-Sünni anlaşmazlığı konusunda
ise şunları söyledi: "Irak'taki gruplara yöneltilen
suçlamaların asılsız olduğuna inanıyorum. Şiilerin öldürülmesi
konusunda Sünnilerin, Sünnilerin öldürülmesinde de Şiilerin
suçlanması doğru değil. Şiiler ile Sünniler yıllarca beraber
yaşamışlar ve şimdi de öldürme operasyonlarından eşit ölçüde
zarar görüyorlar. Örneğin, Savunma Bakanı Sünni, İçişleri
Bakanı Şii, Dışişleri Bakanı ise Kürttür. Bu, İçişleri
Bakanlığının sadece Şiilere hizmet vereceği ve diğerlerinin
bu bakanlığa girme haklarının olmadığı anlamına gelmiyor.
Politikamız, tüm bakanlıkların tüm Iraklılara ait olduğu
ve herkesin bunların faaliyetlerine katılma hakkı olduğu
temeline dayanmaktadır."
Caferi, Ayetullah Sistani ile görüşmesi konusunda
ise, "Ayetullah Sistani ile görüşmem ilk değildi, son da
olmayacak. Bu görüşmede anayasanın düzenlenmesi, idari
yolsuzluklar ve diğer sorunlar ele alındı" dedi.
(AEÇ/EML/ALİ)
AFP: "IRAK KÜRTLERİ ARAPÇAYI TERK EDİYOR, İNGİLİZCE
ÖĞRENİYOR"
ERBİL (IRAK), 24/05(AFP)(BYE)--- Sammy Ketz bildiriyor:
Irak Kürtleri kitleler halinde Arapçayı terk edip
İngilizce öğrenmeye başlıyor. Bu yüzden de gençlerin çoğu,
Irak'ın geri kalan kısmında konuşulan dili anlayamıyor,
konuşamıyor, ki bu da çok kısa zamanda beraber yaşamada
ciddi problemler çıkarma tehlikesi arz ediyor.
Erbil'in en büyük lisesinin müdürü 42 yaşındaki
Hainy Qader Khoder, "1442 öğrencimiz kendi dilinde
eğitim yapma imkanına kavuştu, artık Arapça bilmiyorlar"
itirafında bulundu.
Aslında kopma, Körfez savaşından sonra yaşanan isyan
ile Kürtlerin kazandığı özerklik sayesinde 1991'de başladı.
Saddam Hüseyin'in zorladığı her alanda Arapça eğitim
yapma mecburiyeti bitti: Bundan böyle eğitim Kürtçe yapılıyor
ve yaşayan bir dil olarak haftada dört veya beş saat Arapça
dersi veriliyor, İngilizceden bir saat eksik.
Hainy Qader Khoder, "Arapça bizde üçüncü dil oldu.
Öğrenciler İngilizceyi tercih ediyor, çünkü Arapça
baskıcılığın dilidir, eski rejim tarafından gerçekleştirilen
vahşetin sembolüdür" dedi.
Şimdi durum tezat arz ediyor, çünkü Kürdistan'da
Süryanice ve Kirmanço olmak üzere iki dil konuşuluyor.
Farklı bölgelerden olan yetişkinler bu yüzden Arapça
konuşup anlaşıyor.
11 seneden beri Arapça Profesörü Abdullah Yasin,
"Seviye çok düşük, hiçbir lise öğrencisi imtihanlarda
fikrini doğru dürüst ifade edemiyor" diyor.
Hz. Muhammed'in dilini gençlere öğretmek için
yeteri kadar malzemeye sahip olmadıklarını kabul eden
35 yaşındaki bu Profesör, "Sınıflarda 73 öğrenci var ve
ders kitapları hiç cazip değil, çünkü konuşmaya değil,
gramere ağırlık veriliyor" diyerek üzüntüsünü dile
getiriyor.
Eğitimin "Kürtçeleştirilmesi", Saddam Hüseyin
devrinden kalma tarih ve coğrafya kitaplarının esaslı
bir şekilde değiştirilmesi ile at başı gidiyor.
Özerk Kürt Hükümeti Eğitim Bakanlığı hesabına okul
kitaplarının yeniden yazılmasına katılan uzman 55
yaşındaki Sabah Aram, "Önceleri Kürdistan'ın adını bile
telaffuz edemezlerdi. Öğrenciler bütün Arap ülkelerinin
tarih ve coğrafyalarını bilirlerdi, ama kendi tarihlerini
ve coğrafyalarını bilmezlerdi" diyor.
"Bundan böyle öğrenciler önce doğdukları bölgeyi,
sonra Irak'ı, sonra da bütün dünyayı öğreniyor."
Kürdistan'da kazanılan üniversite giriş sınavı Bağdat
tarafından da tanınıyor.
Erbil'deki Selahaddin Üniversitesi'nde Arapça'nın
bir kıymeti yok. Diller Fakültesi Dekanı Ali Mahmud Jukil,
"1.400 seneden beri Araplarla ihtilafımız olmadı. Ama bu
dil, bize işkence yapan cellatların da diliydi. İngilizce
ise tam aksine, modernliğin ve kürrselleşmenin dilidir"
diye savunuyor.
Rakamlar şöyle: 999 öğrenci İngilizce, 555 öğrenci
Kürtçe ve sadece 359 öğrenci Arapça eğitim alıyor.
(YD/BK/AB)
KAPİTAL: "YENİ KÜRT TEHDİDİ"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Bulgaristan'da yayımlanan haftalık
Kapital gazetesinin 24-29 Mayıs 2005 tarihli internet sitesinde,
Petır İvanov imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan
Bulgarca yazının çevirisi şöyledir:
--Kürdistan İşçi Partisi Türkiye'deki Terörist
Saldırılarını Yeniledi--
Türkiye'de yasaklanan Kürdistan İşçi Partisi (PKK)'nin
üst düzey bir komutanı, Almanya'daki bir internet sitesine
yaptığı açıklamada, "Eğer Türk yetkililer Kürt sorununun
çözümlenmesi için demokratik ve barış metodları yerine
güç kullanmaya devam ederlerse, sürdürdüğümüz savaşın
kurallarını değiştireceğiz. Ve bu savaşın hedefi Türkiye'nin
önde gelen şehirleri olacak" dedi. Kürt savaşçıların son
günlerde artış gösteren saldırıları, tehdidin ciddi olduğunu
teyid ediyor. Türkiye Genelkurmay Başkanlığı'nın açıkladığı
veriler, PKK'nın geçen yılın sonundan bu yana, yani ateşkes
anlaşmasına son verdiği tarihten bu yana, bugün sayıları
5 binin üzerinde olduğu tahmin edilen ayrılıkçıların
saflarına -Kuzey Irak'taki Kürt eğitim kamplarından
Türkiye'ye- 1500'den fazla savaşçının geçtiğini gösteriyor.
Türk askeri yetkililere göre sonuç ortadadır. Bu çerçevede
yalnızca son bir haftada saldırılarda ölenlerin sayısı 30'u
aştı ve ülkenin güney bölgelerinde ayrılıkçıların saldırıları
son aylarda birden arttı. Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral
Yaşar Büyükanıt, "Kuzey Irak'tan gelen teröristler
beraberlerinde çok sayıda patlayıcı madde taşıyorlar, bu da
şehirlerimiz ve özellikle turizm merkezlerimiz için gerçek
bir tehdit oluşturmaktadır" şeklindeki açıklamasıyla uyarıda
bulundu. Polis yetkililerinin açıklamaları da gerçek bir
tehdidin olduğunu doğrulamaktadır. Polisin açıklamalarında
İstanbul, Antalya, Batman ve Mersin kentlerinde PKK'nın
askeri kollarına üye çok sayıda canlı bombanın yakalandığı
belirtilmektedir. Bu hafta başında meydana gelen son
saldırıda, Türkiye'nin doğusundaki Siirt ili Valilik lojmanına
bombalı saldırı düzenleme girişiminde bulunan iki terörist
öldürüldü. Bu ay başında da önde gelen turizm merkezlerinden
Kuşadası'nda bir bombanın etkisiz hale getirilmesi sırasında
bir polis memuru öldü, dördü de yaralandı. Olayı, PKK'ya
yakın olarak bilinen "Kürdistan'ın bağımsızlığı için şahinler"
adlı örgüt üstlendi.
Kürt ayrılıkçıların saldırılarını artırmalarındaki
başlıca etkenlerden birisi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin,
Kürt lider Abdullah Öcalan'ın adil yargılanmadığı konusunda
geçen hafta aldığı karardır. Türk İstihbaratı 1999 yılında
Kürt terörist Abdullah Öcalan'ı Kenya'da yakaladı ve
ardından yargılanarak idama mahkum edilen Öcalan'ın cezası,
herşeyden önce Türkiye'nin AB üyeliğinin tehlikeye girmemesi
için müebbet hapse çevrildi. Aslında bu, AİHM'nin kararını
reddetmesi için kamuoyu baskısı altında bulunan Ankara'daki
hükümetin önüne çıkan ilk ciddi sorundu. Fakat benzer bir adım
Türkiye'nin AB üyeliğine karşı çıkanların sert eleştirilerine
neden olabilirdi. Bunun için, müzakerelerin başlamasına birkaç
ay kala AB'de Türk karşıtı görüşlerin artması Ankara'nın
isteyeceği en son şeydir.
Kürt ayrılıkçıların faaliyetlerinin artması, diğer bir
nedenden dolayı da son derece problemlidir. Teyid edilmeyen
birçok Kürt kaynağına göre, Türk ordusu Kuzey Irak'taki PKK
üslerine karşı kara harekatını artık başlatmış durumda. Bu
konuda şu ana kadar Ankara, Irak veya Amerika tarafından
resmi bir açıklama yapılmadı. Bütün bunlar söylenti olsa da
Türkiye-Irak sınırında gerginlik yaşandığı gerçeği, Türk
ordusu ve PKK birlikleri arasında her an bir sınır savaşının
yaşanabileceğini göstermektedir. Benzer bir çatışmanın
sürpriz olması beklenmiyor. Zira Türk askerleri, Kürt
savaşçılarına karşı Irak topraklarında operasyonlar düzenleme
konusunda büyük deneyime sahiptir. (EÖ/BK/PG)
24/05/2005 15:00:44
BYEGM Haber No: 058
İRNA: "TÜRK EKONOMİSİ, AVRUPA KASIRGASINA TUTULMUŞ BİR FİDAN"
ANKARA, 24/05(BYE)--- İran Haber Ajansı (İRNA)'nın
24 Mayıs 2005 tarihli sayfasında, yukarıdaki başlık altında
bir yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının çevirisi
şöyledir:
Almanya'nın erken seçim kararı, Fransa'da yapılacak
olan AB Anayasası referandum sonuçlarından duyulan endişe
ve Çukurova Grubu'nun TURKCELL'deki hisselerinden vazgeçmesi
Türk sermaye piyasasını sarstı.
Türkiye'nin ve Avrasya'nın en önemli borsası olan
İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (IMKB), geçtiğimiz gün,
bu gelişmelerin etkisi altında aktif durumdaki şirket
hisselerinin yüzde 4.46'lık düşüşüyle karşı karşıya kaldı.
Geçtiğimiz gün ayrıca YTL karşısında avro ve dolar,
haftalar süren düşüşten sonra artış kaydetti ve hisse
senetleri bir puan yükselerek yaklaşık yüzde 18'e ulaştı.
Almanya'nın erken seçim yapma haberine IMKB'nin
tepkisi Türkiye'deki diğer sermaye ve para piyasalarından
daha çabuk ve hızlı oldu.
İktidardaki Sosyal Demokrat Parti'nin, Almanya'nın
en büyük ve en önemli eyaleti olan Kuzey Ren Vestfalya'daki
yerel seçimlerde Türkiye'nin AB'ye üyeliğine karşı olan
Hristiyan Demokratlar karşısındaki yenilgisi, Almanya'da
erken seçim yolunu açtı.
Söz konusu seçimlerin Eylül ayında yani Türkiye'nin AB
üyelik müzakerelerine başlamasına bir ay kala yapılması
ihtimali, Türkiye sermaye ve para piyasalarında şok etkisi
yarattı.
Siyasi gözlemcilerin sıkı geçecek diye değerlendirdikleri
Vestfalya seçim sonuçları, Türkiye'nin çeşitli siyasi
ve ekonomi çevrelerinde de endişeye neden oldu ve Hristiyan
Demokratlar'ın iş başına gelmesi, bu ülkenin AB ile
uyum sürecini, önemli bir dönüm noktasına geldikten sonra
olumsuz yönde etkileyebilir.
Bu haberin yayımlanması, Fransa'da AB Anayasası
referandumunu dikkatle takip eden Türk sermaye ve para
piyasalarını ve de Türkiye'nin en büyük mobil telefon
şirketi TURKCELL hisselerinin önemli bir kısmını yoğun
bir şekilde sarstı.
Fransa'da 29 Mayıs'ta anayasa referandumu yapılacak
ve son anketler, anayasaya muhalif olanların -birçok siyasi
gözlemciler, dolaylı olarak referandumu Türkiye'nin AB'ye
üyeliğine karşı çıkış olarak değerlendiriyorlar- yüzde 52'den
fazla olduğunu gösteriyor.
Ankara'daki uluslararası ilişkiler uzmanlarına göre
Türkiye'nin, AB'ye katılma konusundaki 40 yıllık rüyasından
sonra büyük siyasi ve ekonomik reformlar uygulayarak AB
liderlerini müzakerelere başlamak için tarih vermeye ikna
ettiği bir ortamda AB'de böylesi bir sorunun ortaya çıkması,
Recep Tayyip Erdoğan'ın reformcu hükümeti için felaket olur.
Söz konusu uzmanlara göre Erdoğan Hükümeti, AB ile
uyum sürecinde önceki hükümetlerin aksine sadece sözde değil
fiili olarak da adımlar atmış tek Ankara Hükümeti olabilir.
Türk sermaye ve para piyasalarının önümüzdeki dönem
içinde AB ile uyum sürecinin ve bununla ilgili iç
gelişmelerin etkisi altında kalacağı açık ve nettir.
(AEÇ/BK/PG)
EL MASRY EL YOUM: "ÖCALAN'IN YARGILANMASI TÜRKİYE'DE
BÖLÜNMEYE NEDEN OLUYOR"
KAHİRE, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 250 bin olan bağımsız
liberal El Masry El Youm gazetesinin 19 Mayıs 2005 tarihli
sayısında, yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun
çevirisi şöyledir:
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin, Türkiye'de ömür
boyu hapse mahkum Kürt lideri Abdullah Öcalan'ın
yargılanmasının adil olmadığı yönünde aldığı karardan bir
gün önce Türkiye Dışişleri Abdullah Gül, basının karşısına
çıkarak "Öcalan yüz defa yargılansa bile aynı cezaya
çarptırılacaktır" demişti.
Bu demeçten bir gün sonra AİHM, Öcalan'ın adil bir
şekilde yeniden yargılanması gerektiğine karar verdi.
Kuşkusuz bu karar, Türk Hükümetini hem halk hem de AB
önünde kritik bir duruma soktu.
Avrupa mahkemesinin kararı, Türkiye'de çok geniş
tepkilere yol açtı. Bu tepkiler, Türk gazetelerinin yorum
ve analizlerinde yansıtıldı. Söz konusu yorum ve analizlerde,
PKK lideri Öcalan'ın devlete ihanet ve terörist bir örgütün
elebaşılığını yapmak suçlarından yargılanarak idama mahkum
edildiği, ancak Türkiye'de 2002 yılında idam cezasının
kaldırılmasıyla mahkumiyetinin ömür boyu hapse çevirilerek
hafifletildiği anımsatıldı. Bunun üzerine Öcalan, Türk
yetkililerinin bağımsız ve adil yargılanma hakkını elinden
aldıkları gerekçesiyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde
dava açtı. Anılan mahkeme de Öcalan'ın adil yargılanmadığı
kanısına vardı. Şimdi Türkiye, Avrupa Parlementosu'nun üyesi
olması ve anılan mahkeme kararlarının temyize tabi olmaması
nedeniyle yeniden yargılama hükmüne uymakla yükümlüdür.
Anılan kararın, Türkiye'nin AB'ye katılım
müzakerelerinin başlama tarihinden birkaç ay önce
alınmasının düşündürücü olduğuna dikkat çeken Türk basını,
Öcalan'ın binlerce insanın ölümüne neden olduğunu, bu nedenle
ölüm cezasına çarptırıldığını, ancak daha sonra bu cezanın
müebbet hapisle hafifletildiğini hatırlatarak, Öcalan'ı
masumların katili olmasına rağmen serbest bırakmaya çalışan
AİHM'nin iyi niyetli olmadığı görüşünü savunuyor.
Türk medya organları, Öcalan'ın yeniden yargılanmasının
Türk halkında hayal kırıklığı yaratacağının altını çizerek,
söz konusu terör örgütünün işlediği elim anıların hala
insanların zihinlerinde canlı durduğunu, gösterilecek
tepkinin de mutlaka olumsuz olacağını, ayrıca toplumun
hükümete ve Türk yargısına güveninin sarsılacağını, özellikle
Türk halkının PKK'nın son yıllarda neden olduğu çatışmalardan
ve sorunlardan çok çektiğini, dolayısıyla AİHM'nin kararını
sindirmesinin kolay olmayacağını vurguluyor.
Bütün bunlara karşın AİHM üyesi olan Türkiye'nin,
Öcalan'ın yeniden yargılanması kararını reddetmesi çok zordur.
Üstelik anılan mahkeme Refah Partsisi'nin kapatılması ve
türbanın yasaklanması gibi davalarda da Ankara hakkında
kararlar almış ve Türk adaleti bu kararları kabul etmiştir.
Dahası, Türkiye aksini yaparsa, AB ile ipleri koparacak ve
bunun bedelini ağır ödeyecektir. Dolayısıyla Türkiye'nin,
tüm dünyanın müsterih olması için Öcalan'ı yeniden sivil bir
mahkeme önünde ve acilen yargılamaktan başka bir çözüm yolu
yoktur. Türkiye artık, ıssız bir adada tek başına yaşamıyor.
Böylece Türk basını, AİHM'nin aldığı kararın, Türkiye'yi
ikiye böldüğü sonucuna varıyor. Bu sonuç da, ister Avrupa'da
ister bizzat Türkiye'de olsun herkesin samimi olarak yanıtlaması
gereken şu soruyu gündeme taşıyor: İnsan hakları örgütleri,
toplum bireylerini korumakla mı yükümlü yoksa bazı kimselerin,
topluma karşı suçlar işleyip sonra cezadan kurtulmak için
istismar ettiği bir sığınak mıdır? (KABM/VG)(ÇS/AB)
24/05/2005 16:27:45
BYEGM Haber No: 070
AP: "IRAK, TÜRKİYE'YE YAPTIĞI PETROL İHRACATINI ASKIYA ALDI"
BAĞDAT, 24/05(AP)(BYE)---Hasan Hafidh bildiriyor:
Iraklı bir petrol yetkilisi bugün yaptığı açıklamada,
Kerkük ham petrol üretiminde oluşan petrol sıkıntısından
dolayı, Kuzey Irak'tan Türkiye'deki Akdeniz limanı Ceyhan'a
yapılan petrol ihracatına ara verileceğini söyledi.
Iraklı yetkili, güney bölgesindeki petrol üretiminin
teknik bir sorundan dolayı dünden bu yana günde neredeyse
190 bin varile düştüğünü kaydetti.
Yetkili, Dow Jones Newswires'a yaptığı açıklamada,
cumartesi gününden beri Kerkük'ten Ceyhan'a petrol pompalama
işleminin yapılmadığını ve muhtemel olarak da perşembe
gününe kadar durumun aynı kalacağını belirterek, pompalamak
için yeterli miktarda ham petrol olmadığını kaydetti.
Petrol yetkilisi, geçtiğimiz iki hafta içinde pompalama
işleminin kesintilere uğrayarak devam ettiğini ve son olarak
da cuma ve cumartesi günleri toplam 200 bin varil petrol
pompalandığını söyledi.
Iraklı yetkililer, Kuzey Irak petrol üretiminin günde
ortalama 500 bin varil olduğunu ve bunun 380 bin varillik
kısmının yurt içinde kullanılmak üzere yakındaki rafinerilere pompalandığını belirtiyorlar. Geri kalan günlük çıkarılan
120 bin varil ise pompa istasyonlarındaki tank depolarında
ya da Beyci rafinerisinde tutuluyor.
Bağdat'ın birikmiş ham petrolu nasıl satacağına karar
vermeden önce, tahmini 7.6 milyon varillik kapasitesi
bulunan Ceyhan tesislerindeki depoyu doldurması gerekiyor.
Petrol boru hattı ve tesislere yapılan sürekli sabotajlar
bu yılın büyük bir kısmında Kerkük ihracatını işlevsiz
bırakmıştı.
Teknik sorunların doğrudan doğruya ihracatı etkilemesi
beklenmiyor, çünkü boru hattı rafinelerinde petrol depoları
bulunuyor.
Yetkili, sorunların devam etmesi halinde, ihracatın
azalacağını söyledi. (ASU/SÇL/ALİ)
TEŞRİN: "HALEP'TE YAPILAN İKİNCİ SURİYE-TÜRKİYE TOPLANTISININ
SONUÇ BİLDİRİSİ"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Suriye'de Arapça yayımlanan Teşrin
gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında, yukarıdaki
başlık altında Şam çıkışlı bir haber yer almıştır. İnternetten
sağlanan haberin özet çevirisi şöyledir:
Halep'te geçen hafta eşine az rastlanan bir turizm olayı
yaşandı. Suriye ve Türkiye turizm kesimlerinin bir araya
geldiği Halep'te yapılan Türkiye-Suriye turizm toplantısına
iki ülkenin turizm bakanları ve sınırdaki illerin valileri de
katıldı. Beş Türk valinin yanı sıra bazı milletvekilleri ve
resmi bir turizm heyetinin de katıldığı toplantıya Türk
tarafından katılanların sayısı 400'ü buldu.
Turizm Bakanı toplantıda, iki ülkenin ilişkileri
geliştirme ve turist akışını kolaylaştırma arzusunu dile
getirdi. Bu ilişkilerin sonuçları iki ülke arasındaki
turist akışına yansımaya başladı. Suriye'ye giriş yapan
Türklerin sayısı yüzde 90 oranında artarken bu rakamın
yüksek bir rakam olduğu ve Devlet Başkanı Beşşar Esad'ın
Türkiye ziyareti ile Türkiye Cumhurbaşkanı'nın Suriye
ziyaretinin yanı sıra turizm bakanlığının son iki yılda
uygulamaya yönelik adımlar atarak Türklerin Türk Lirası
ile ödeme yapmalarına izin verilmesi, girişlerin
kolaylaştırılması ve ortak çalışma mekanizmalarının
oluşturulması gibi adımların bir sonucu olduğu belirtiliyor.
Toplantı sırasında resmi yetkililerin yanı sıra özel
turizm kesimi temsilcilerinin de görüş ve önerilerini
ortaya koymalarına olanak sağlandı.
Toplantıda ayrıca her iki ülkenin turizm kesimlerinin
yaşadığı güçlükler belirlenirken, her iki taraf bu
güçlükleri yenme arzusunu ortaya koydu.
Bu çerçevede iki taraf da, aşağıdaki konularda
ülkelerindeki ilgili merciler nezdinde girişimde bulunacak:
-- Sınırda geçiş akışının kolaylaştırılması,
-- Kara, deniz ve demir yollarında yolculuğun
kolaylaştırılması,
-- İstanbul-Halep arasında uçak seferlerinin
sağlanması,
-- Her iki ülkeye geçişlerde çıkış harcı muafiyeti
getirilerek iki ülke arasındaki turizm akışına hız
kazandırılması,
-- Gümrüklerde hizmetlerin geliştirilerek bu
hizmetler için elverişli mekanların seçilmesi.
İki taraf ayrıca şu noktaları da vurguladı:
-- İki ülke arasında propaganda ve turizm
etkinliklerine ağırlık verilmesi,
-- Teknik deneyim alışverişinde bulunulması,
-- İki ülke özel sektör temsilcilerinin belli
turistik turlar düzenleme olanaklarını araştırmak üzere
çeşitli toplantılar yapmaya teşvik edilmesi,
-- Suriye-Türkiye ortak komisyonunda özel sektör
temsilcilerine de yer verilmesi.
Öte yandan üçüncü turizm toplantısının Nisan 2006'da
Adana'da yapılması kararlaştırıldı. (MŞ/ÇS/ALİ)
Turkey, Russia, Caucasus and C. Asia
AP: "BAKÜ-CEYHAN BORU HATTININ AÇILIŞIYLA HAZAR BÖLGESİNDE
YENİ EKONOMİK İMKANLAR DOĞACAK"
BAKÜ, 24/05(AP)(BYE)--- Aida Sultanova bildiriyor:
Analistler yarın açılışı yapılacak olan 1.760
kilometre uzunluğundaki Bakü-Ceyhan boru hattının sadece
Hazar petrolünü batıya taşımakla kalmayıp aynı zamanda
karışıklık içerisindeki bölgeye istikrar getireceğini
söyledi.
3.2 milyar dolar değerindeki ABD destekli proje,
dünyanın en büyük petrol ve doğalgaz rezervlerini
barındırdığına inanılan bölgedeki boru hattı, Hazar
ile Akdeniz arasında ilk doğrudan bağlantıyı sağlayarak,
Orta Doğu enerji kaynaklarına ve Rus geçiş rotalarına,
ihtiyaç duyulan alternatif güzergahı oluşturacak.
Azerbaycan hükümetinin eski dış ilişkiler
danışmanlığını yapan Vefa Gülüzade, "Bu küresel proje
Azerbaycan'daki ekonomik durumu bütünüyle değiştirecek
ve Orta Asya ve diğer Kafkas bölgesi üzerinde siyasi
etkileri olacak" dedi.
BP PLC liderliğindeki bir konsorsiyum tarafından inşa
edilen boru hattı, Azerbaycan'dan, Gürcistan yoluyla Türk
limanı Ceyhan'a ulaşıyor.
Şimdiye kadar Hazar devletleri neredeyse tüm
petrollerini Rus boru hatları aralıcılığyla dünya
pazarlarına ulaştırdılar. Gülüzade, yeni rotanın, Rusya'nın
Sovyet Cumhuriyetlerini yeniden kanatları altına almak için
ekonomik araçları kullanma girişimlerini etkisiz hale
getireceğini söyledi.
Gülüzade, "Boru hattı devasa miktarlarda petrol
taşıyacak. Rusya büyük miktarda paradan ve şartlarını bu
ülkelere kabul ettirme yeteneğinden yoksun kalmaktan
korkuyor" dedi.
Gürcistan ve Türkiye geçiş ücretinden kar sağlarken
Azerbaycan, topraklarından geçen petrol üzerinden vergi ve
patent ücreti de alacak.
Azerbaycan'ın 40 kilometre güneyindeki Sangaçal petrol
terminalinde yapılacak açılış töreninde Azerbaycan,
Kazakistan, Gürcistan ve Türkiye cumhurbaşkanlarının yanı
sıra ABD Eneri Bakanı Samuel Bodman da hazır bulunacak.
Aliyev'in ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan
Nazerbayev'in yarın Kazak petrolünün yeni boru hattından
nakliyesine ilişkin bir anlaşma imzalaması bekleniyor.
Bodman bugün Moskova'da yaptığı açıklamada, "Bunu
bölgedeki enerji güvenliği açısından ileri yönde atılmış
önemli bir adım olarak görüyoruz" dedi.
Boru hattı konsorsiyumun başkanlığını yapan Natik
Aliyev, boru hattının Azerbaycan bölümünün dolumunun bir
ila bir buçuk ay alacağını söyledi. Gürcistan bölümü
bundan sonra hazır hale gelecek ve daha sonra Türk
yetkililerin 15 Ağustos'a kadar doldurulması gerektiğini
söylediği Türkiye bölümü devreye girecek. Tüm boru
hattının doldurulması için 10 milyon varil ham petrol
gerekiyor.
Bodman boru hattının doldurulmasının üç ila dört ay
alabileceğini ve teslimatların sonbaharda başlayacağını
söyledi.
Azerbaycan bu arada dünyadaki profilini artırmak
ve Dağlık Karabağ konusunda Ermenistan ile arasındaki
anlaşmazlıkta Bakü'nün arkasına uluslararası desteği
sağlamak için boru hattına bel bağlıyor. (ST/AV/ÇS)
MOSKOVSKİYE NOVOSTİ: "SİYASİ PETROL BORU HATTI"
MOSKOVA, 24/05(BYE)--- Tirajı haftada 64 bin olan liberal
eğilimli Moskovskiye Novosti gazetesinin 20-26 Mayıs 2005
tarihli sayısında, Bakü muhabiri Mihail Vladimirov ve İlya
Zaslavski imzalarıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan
yazının özet çevirisi şöyledir:
Bakü'nün güneyinde bulunan Azerbaycan'ın Sangaçal
terminalinde, 25 Mayıs'ta, Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) petrol
boru hattının Azerbaycan topraklarından geçen 443 kilometre
uzunluğundaki kesiminin işletmeye alınma töreni yapılacak.
Haydar Aliyev adını taşıyan ve maliyeti 3.6 milyar dolar,
uzunluğu ise 1.767 kilometre olan BTC'nin kapasitesi yılda
50 milyon ton petrol olacak.
Törene Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kazakistan
Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev ve Gürcistan Cumhurbaşkanı
Mikhail Saakaşvili'nin yanı sıra birçok önemli konuğun
katılması bekleniyor. Törende yapılacak konuşmalardan sonra
boru hattına Azeri-Çırağ-Güneşli yataklarından petrol
doldurulmaya başlanacak. Toplam olarak BTC'ye 10 milyon varil
(yaklaşık 1.5 milyon ton) ham petrol pompalanacak. Fakat
BTC'nin 249 kilometrelik Gürcü ve 1.075 kilometrelik Türk
kesimleri aşamalı olarak petrolle doldurulacak ve bütün bu
süreç altı aydan fazla sürecek. Böylece Azeri petrolüyle
yüklü ilk tanker Ceyhan terminalinden ancak Aralık 2005'te
kalkacak. BTC projesinin hem ekonomik, hem de siyasi role
sahip olduğu açık.
Hazar Denizi'nde üretilen petrolün ihracatı için hem
Azerbaycan'a, hem de yabancı yatırımcılara, bugün var olan
6 milyon ton kapasiteli Bakü-Novorossiysk ve 6.5 milyon ton
kapasiteli Bakü-Supsa boru hatlarından başka, daha fazla
kapasiteye sahip bir boru hattı gerekiyordu.
Hazar petrolünü Rusya'yı by-pass ederek ihraç etme
imkanı veren BTC boru hattı projesine, Batı'nın siyasi
çıkarları göz önünde bulundurularak karar verildi ve
Washington da bunu gizlemiyordu. Üstelik BTC ile sadece
Azeri petrolü değil Kazak petrolünün de nakledilmesi
öngörülüyordu. Bu siyasi ödev, artık BTC sayesinde
çözüldü denebilir. Gürcü yöneticiler BTC'nin Güney
Kafkasya'ya barış ve istikrar sağlayacağını beyan etmeyi
seviyorlar. Bu sözleri şöyle anlamak gerekiyor: "BTC'nin
uluslararası teröristlerden korunması için Gürcistan ve
Azerbaycan'a Amerikan ve NATO üyesi bazı başka ülkelerden
askerler gönderilebilir."
Sırası gelmişken kaydedelim ki, Tiflis'in ısrarı üzerine
Rus askeri üslerinin acilen Gürcistan'dan çekilme işlemi ile
Ceyhan terminalinden ilk petrol tankerinin yüklenme süreleri
aşağı yukarı aynı.
BTC'nin proje kapasitesi yılda 50 milyon ton petrol,
işletilme süresi ise 40 yıl olarak belirlenmiştir. Bu durumda,
BTC tam kapasiteyle işletilirse, bu hatta 2 milyar ton petrol
gerekecek.
Fakat BP Azerbaijan şirketinin resmi tahminlerine göre,
Azeri-Çırağ-Güneşli yataklarından yılda maksimum 50 milyon ton
petrol ancak 2010-2016 yılları arasında sağlanabilecek. Bu
tarihten sonra Azeri-Çırağ-Güneşli yatağında petrol üretimi
azalmaya başlayacak.
BTC'nin kapasitesini doldurmaya iki faktör engel
olabilir. Birincisi, inşasına 590 milyon dolar yatırılan
6.5 milyon ton petrol kapasiteli Bakü-Supsa boru hattına
ileride de petrol verilmesi öngörülmektedir. İkincisi,
Azeri-Çırağ-Güneşli anlaşmasına katılan Amerikan ExxonMobil
(yüzde 8'lik paya sahip) ve Devon (yüzde 5.6'lık paya sahip)
şirketleri, BTC projesine katılmadılar ve kendilerine düşen
yıllık yaklaşık 6 milyon ton petrolü demir yoluyla Batum'a,
oradan da tankerlerle Karadeniz üzerinden ihraç etmeye
niyetliler. Bu karar, sırf ekonomik düşüncelerden hareketle
alınmıştır. Zira BTC ile bir ton petrolün nakil ücreti, BTC
projesine üye şirketler için yaklaşık 19 dolar, üye
olmayanlar için ise 30 dolardan fazladır.
Bu demektir ki, Hazar petrolünün en yüksek miktarda
üretileceği 2010-2016 yıllarında bile BTC yılda ancak
37.5 milyon ton petrol nakledilebilecektir. Yani BTC'nin
kapasitesinin ancak yüzde 75'i kullanılabilecektir.
(MOBM/AH/AG)(BK/ÇS)
24/05/2005 16:05:52
BYEGM Haber No: 067
MOSKOVSKİYE NOVOSTİ: "ABD GÜRCİSTAN'DAN RUS DOĞALGAZINI
DIŞLAYACAK"
MOSKOVA, 24/05(BYE)--- Tirajı haftada 64 bin olan liberal
eğilimli Moskovskiye Novosti gazetesinin 20-26 Mayıs 2005
tarihli sayısında, Tiflis muhabiri İrina Corbenidze imzasıyla
ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yazının çevirisi
şöyledir:
Bu eylül ayında Gürcistan'da, Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC)
petrol boru hattının açılış töreni yapılacak. Bundan daha
birkaç yıl önce Gürcistan eski Cumhurbaşkanı Eduard
Şevardnadze BTC'nin inşaatını "yüzyılın projesi" olarak
adlandırmıştı. Bugün uzmanlar bu projenin ekonomik öneminin
sembolik olduğunu belirtiyorlar.
BTC ile ilgili sevinçleri azaltan ilk kişi Mikhail
Saakaşvili oldu. Zira projenin Gürcistan için önemi büyük,
fakat ülke ekonomisinde ve devlet bütçesinde bu gelirlerin
payı çok fazla olmayacak. Örneğin, BTC'nin işletileceği ilk
üç yıl içinde bir ton petrolün naklinden ülke ancak 89 sent
kazanacak. Yani bu sürede, planlanan 126 milyon ton petrolün
nakli karşılığında Tiflis 112 milyon dolar elde edecek.
Gürcistan bütçesinin BTC projesinden sağlayacağı en büyük
kazanç 2020-2028 yıllarında ortaya çıkacak. Bu dönemde bir
ton petrolün naklinden bir dolar 26 sent kazanılacak. Bu
süre içinde boru hattıyla toplam 450 milyon ton petrolün
nakledilmesi planlanıyor. Yani bu zaman zarfında Gürcistan,
568 milyon dolar kazanacak. BTC'nin işletileceği 40 yıl
içinde ülke yaklaşık 2.5 milyar dolar elde edecek. Kıyaslama
yapabilmek için şu rakamı verelim: Gürcistan'ın 2005 yılı
bütçesi yaklaşık 1.5 milyar dolardır.
Gürcü kamuoyu, BTC'nin, milli park statüsüne sahip ve
ünlü Borjomi maden sularının üretildiği Borjomi Vadisi'nin
ekolojik durumunu olumsuz yönde etkileyebileceği konusunda
duyduğu endişeleri dile getirmişti. Fakat bu ekolojik sorun, Saakaşvili'nin şahsen müdahalesi ile sona erdi. Cumhurbaşkanı
Saakaşvili, petrol boru hattının inşaatını iki ay durdurdu.
Bu süre içinde boru hattının ayrıntılı incelemesi yapıldı,
var olan kusurlar giderildi ve çevrenin korunması için
Saakaşvili'ye 60 milyon dolar tahsis edildi.
Yani aslında BTC, Tiflis açısından sırf siyasi öneme
sahiptir. Şevardnadze bu boru hattının mutlaka Gürcü
topraklarından geçmesi için maksimum çabayı harcadı. Zira
onun döneminde Gürcistan, siyasi ve stratejik bakımdan artık
Rusya'ya değil, kesin bir şekilde ABD'ye yönelmeye başlamıştı.
Bugün Tiflis ile Washington arasında ilişkiler daha da sıkı.
Halen inşa edilmekte olan Bakü-Tiflis-Erzurum (BTE)
doğalgaz boru hattının Gürcistan açısından siyasi ve ekonomik
önemi çok daha büyük. Bugün Gürcü piyasasına doğalgazı sırf
Rus Gazprom ve Rus İtera şirketleri ihraç ediyor. Fakat
Saakaşvili, hükümetten, enerji kaynaklarını çeşitlendirmesini
istedi. Bu istek, yalnız doğalgazı değil, elektrik enerjisini
de kapsıyor.
Gürcistan, enerji kaynakları bakımdan Rusya'ya
bağımlılıktan kurtulmak istiyor ve alternatif doğalgaz
ithalat yolları arıyor. Gürcistan açısından en gerçekçi
çözüm, Azerbaycan'ın Şah Deniz yatağından doğalgaz
almaktır. Ön bilgilere göre, BTE doğalgaz boru hattının
inşaatı 2006 yılının sonuna doğru tamamlanacak. 2011
yılına kadar Gürcistan yılda yaklaşık 800 milyon metreküp
doğalgaz ithal edecek. Ancak, bu miktar ülke için yetersiz.
Fakat Gürcistan Yakıt ve Enerji Bakanlığı'ndan edinilen
bilgilere göre ABD, ülkenin enerji bakımından Rusya'ya
bağımlılığını azaltmak için Gürcistan'a daha fazla miktarda
doğalgaz satışı konusunda Azerbaycan Hükümeti ve BTE
doğalgaz projesi sponsorları ile yapılacak görüşmelerde
destek vermeyi vaat etti. (MOBM/AH/AG)(EML/ÇS)
KOMMERSANT: "RUSYA'NIN GÜRCİSTAN'DAN ASKERİ ÜSLERİNİ ÇEKME
GÖRÜŞMELERİ DÜN TİFLİS'TE BAŞLADI... ANCAK,
RUSYA İLE GÜRCİSTAN ARASINDA ANLAŞMAYA VARILMASI
AZERBAYCAN YÜZÜNDEN GÜÇLEŞEBİLİR"
MOSKOVA, 24/05(BYE)--- Tirajı günde 111 bin olan liberal
eğilimli Kommersant gazetesinin 24 Mayıs 2005 tarihli
sayısında, Tiflis muhabiri Vladimir Novikov ve Gennadi Sisoyev
imzalarıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yazının
çevirisi şöyledir:
Rusya'nın askeri üslerinin Gürcistan topraklarından
çekilmesi konusunun ele alındığı görüşmeler dün Tiflis'te
başladı. Kommersant'ın edindiği bilgilere göre bu defa
görüşmelerin başarıyla sonuçlanma şansı büyük. Çünkü Moskova
ve Tiflis, bu konudaki tutumlarını birbirine yaklaştırmayı
başardılar. Ancak, Rusya ile Gürcistan arasında kesin
anlaşmaya varılması Azerbaycan yüzünden güçleşebilir.
Rus ve Gürcü heyetleri arasında dün başlayan görüşmelerin
bugün tamamlanması bekleniyor. Gürcü heyetine Dışişleri Bakan
Yardımcısı Merab Antadze, Rus heyetine Dışişleri Bakanlığı'nın
özel görevli Büyükelçisi İgor Savolski başkanlık ediyorlar.
Müzakereler basına kapalı olarak yapılıyor. Gürcistan
Dışişleri Bakanı Salome Zurabişvili, görüşmelerle ilgili
yorumların ancak toplantı bitiminde yapılabileceğini bildirdi.
Gürcü tarafı, Batum'daki Rus üssünün Mart 2008'e,
Ahalkalaki'deki üssün ve tüm ağır silahların 1 Temmuz 2007'ye
kadar çekilmesini teklif ediyor. Moskova ise, Batum'daki
üssünü 2008 yılı içinde, Ahalkalaki'deki üssünü 2007 sonuna
kadar çekmeye hazır. Dolayısıyla iki tarafın tutumlarındaki
fark büyük değil. Bunu, Gürcistan Parlamento Başkanı Nino
Burcanadze de doğrulayarak, "Üslerin çekilmesiyle ilgili
Rus tarafının tekliflerini kabul edebiliriz... Üslerin
1 Ocak 2008'e kadar mı, yoksa Mayıs 2008'de mi çekileceği,
pek önemli değil" dedi.
Öte yandan, Abhazya'nın Gudauta kentindeki Rus barış
gücünün statüsü, Tiflis, Ahalkalaki ve Batum'da bulunan
askeri üslerin, buralardaki teknik araçların ve personelin
çekilme sırası, üslerin çekilmesine paralel olarak kurulacak
ortak antiterör merkezinin statüsü ve işlevi ile Gürcistan'ın
"Rus üslerinin çekilmesinden sonra üçüncü ülkelerin üslerinin
konuşlandırılmayacağı"na ilişkin daha önce defalarca yaptığı
açıklamaların hukuki bir temele oturtulması gibi sorunlar
henüz çözülmemiş olarak duruyor.
Üsler konusunda Rusya ile Gürcistan arasında anlaşmaya
varılmasını, Azerbaycan'ın tutumu engelleyebilir. Geçen
hafta sonunda Rusya Genelkurmay Başkanı Yuri Baluyevski,
Bakü'nün endişelerini doğruladı. Zira Gürcistan'daki Rus
askeri üslerinde bulunan mühimmat ve silahların bir kısmının
Ermenistan'ın Gümrü kentinde konuşlanan Rus üssüne taşınma
ihtimali var. Baluyevski "Bu sayede çekilme süresi dört yıla
indirilebilir. Bu zorunlu bir adım. Aksi takdirde kısa süre
içinde (Gürcistan'dan çekilecek mühimmat ve silahlar için)
yeni altyapı kurulamaz" dedi.
Özellikle bu sözler Bakü'nün olumsuz tepkisine yol açtı. Kommersant'ın elindeki bilgilere göre, Moskova, askeri
malzemelerin Ermenistan'a taşınması konusunda Ermenistan
Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan ile anlaşmaya vardı, fakat bu
konuda Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile mutabakata
varmayı unuttu.
Dün Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı Rusya'nın Bakü
Büyükelçisi'ne bir nota verdi. Notada, Gürcistan topraklarında
bulunan Rus askeri üslerindeki mühimmat ve askeri teknik
araçların bir kısmının Ermenistan'a taşınması konusunda bazı
Rus siyasi ve askeri yetkililerin yaptıkları açıklamalar
dolaysıyla duyulan kaygılar belirtilmiştir. Notada "Bu tür
gelişmeler, bölgede barış ve güvenliğin sağlanmasına katkıda
bulunmayacak ve Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki
sorunların çözüm sürecini zorlaştıracaktır. Oysa bu
görüşmeler sürecinde, uzun süreden beri beklenen atılım
konusunda bazı ümitler belirmişti" diye belirtiliyor.
Notada ayrıca, Bakü'nün, Rusya'nın söz konusu mühimmat ve
silahların bir kısmını Ermenistan'a taşıma niyetinden
vazgeçeceğini ve böylece bölgede güvenlik ve istikrarın
sağlanmasını ve Azerbaycan ile Rusya arasındaki dostluk ve
iyi komşuluk ilişkilerini koruyacağını teyit etmesini ümit
ettiği ifade edilmiştir.
Tiflis'deki görüşmelerde Rus heyetine başkanlık yapan
İgor Savolski, Bakü'nün kaygısını kısmen ortadan kaldırmak
amacıyla, Rus üslerinin büyük kısmının Gürcistan'dan Rusya'ya
aktarılacağını dün ifade etti. Fakat Ermenistan'daki Rus
askeri gücünün her türlü takviyesinin, Azerbaycan (ve Batı)
açısından kabul edilemez olduğu anlaşılıyor. Bu nedenle Bakü,
Gürcistan'daki Rus askeri üslerinin çekilmesini, doğrudan
Rus-Azeri ilişkilerinin geleceği ile bağlantılı görüyor.
Dolayısıyla bu husus, Moskova'nın yapacağı manevrayı önemli
ölçüde sınırlıyor. (MOBM/AH/AG)(EML/ÇS)
REGNUM: "ERMENİSTAN PARLAMENTO BAŞKANI: ERMENİSTAN
TÜRKİYE'NİN AB ÜYELİĞİNE KARŞI DEĞİL"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Rus haber ajansı Regnum'un
23 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında, yukarıdaki
başlık altında yer alan Rusça yazının çevirisi şöyledir:
Ermenistan Parlamento Başkanı Artur Bagdasaryan
başkanlığındaki Ermeni heyet, Benelüks ülkelerine yapılan
resmi bir ziyaret çerçevesinde 23 Mayıs günü Belçika'ya
geldi.
Türkiye, Ukrayna, Azerbaycan, Bulgaristan ve AB'deki
bazı ülkelerin diplomasi temsilcileri, sivil toplum
örgütleri, "Avrasya" Vakfı, Açık Toplum Enstitüsü ve daha
başka Avrupa kurumlarından temsilcilerle yapılan görüşme
sırasında Ermenistan siyasetinin güncel konuları ele alındı.
Taraflar, ülkenin demokratikleştirilmesi, Dağlık Karabağ
meselesi ve Türkiye ile ilişkiler konusunu görüştüler.
"Ermenistan, bölgenin tüm ülkeleriyle normal ilişkiler
kurmaktan yana" diyen Bagdasaryan, bunun için Güney Kafkasya
Parlamentolar Arası Asamble'nin oluşturulmasının yararlı
olacağını belirtti ve bu asamblenin siyasi, ekonomik,
bilimsel ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesine katkıda
bulunacağını kaydetti. Dağlık Karabağ sorununa değinen
Bagdasaryan, Ermenistan'ın bu sorunun görüşmeler ve uzlaşma
yoluyla yapılacak barışçıl çözümünden yana olduğunu söyledi.
Avrupa Birliği'ndeki Türkiye Büyükelçiliği temsilcisi,
Ermeni-Türk sınırının açılması sorununu, Ermenistan'ın
Türkiye sınırlarını tanımadığına, anayasasında ise Batı
Ermenistan konusuna değindiğine bağlamaya çalıştı. Bagdasaryan,
böyle bir atfın Ermenistan Anayasası'nda olmadığını ve Türk
diplomata internet aracılığıyla Ermenistan'ın Anayasası'nı
incelemeyi tavsiye etti. "Türkiye ile ilişkilerin herhangi
bir önşart ileri sürülmeden normalleştirilmesi gerektiğini
düşünüyoruz. Barış içinde yaşamalıyız, geleceğe bakmalıyız"
diyen Bagdasaryan, Türkiye'nin AB üyeliğine Ermenistan'ın
karşı olmadığını, sadece çifte standartlara başvurulmasına
karşı olduğunu belirtti.(AO/AHÇ/PG)
24/05/2005 10:16:41
BYEGM Haber No: 007
NEZAVİSİMAYA GAZETA: "BAKÜ, DOĞU-BATI EKSENİNİN
OLUŞTURULMASINA ÖNCÜLÜK
EDİYOR"
ANKARA, 24/05(BYE)--- Rusya'da yayımlanan
Nezavisimaya Gazeta'nın 24 Mayıs 2005 tarihli sayısında,
Sohbet Mamedov ve Anatoliy Gordienko imzalarıyla ve
yukarıdaki başlık altında bir yazı yer almıştır.
İnternetten sağlanan Rusça yazının özet çevirisi şöyledir:
Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev'in
bugün başlayan Azerbaycan ziyareti sırasında, önemli
siyasi bir belge olarak kabul edilen ve Doğu-Batı ulaştırma
koridoruna destek verildiğini bildiren Bakü Deklarasyonu
imzalanacak. Ayrıca Azerbaycan Devlet Başkanlığı'ndan alınan
bilgilere göre Nazarbayev, Kazakistan'ın Bakü-Tiflis-Ceyhan
Petrol Boru Hattı projesine katılmasıyla ilgili anlaşmayı da
imzalayacak. Nazarbayev, Astana'nın bu kararını, BTC Boru
Hattı'nın Azerbaycan kesimindeki bölümünün kullanıma girmesi
amacıyla 25 Mayıs günü düzenlenecek açılış töreni sırasında
açıkça dile getirecek. Bu törende Kazakistan Devlet Başkanı'nın
yanısıra Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye Devlet Başkanları,
ABD Yönetimi'nden üst düzey temsilciler, otuza yakın ülkeden
heyetler hazır bulunacak.
--Stratejik Bir Ziyaret--
Nursultan Nazarbayev'in gerçekleştirmekte olduğu ziyaret,
İlham Aliyev döneminde yapılan ilk ziyarettir. Azerbaycan ve
Kazakistan arasında ekonomik alandaki işbirliğinin
geliştirilmesi amacıyla kurulan hükümetler arası bir komisyon,
her iki taraf için stratejik önem taşıyan dokümanlar üzerinde
neredeyse bir yıl çalıştı. Öncelikli konu, BTC Boru Hattı
üzerinden Kazak petrolünün taşınmasıdır.
Azeri uzmanların çoğu, Kazakistan Devlet Başkanı'nın
Bakü ziyaretini ve imzalanmaya hazır olan belgeleri, Rusya'yı
devre dışı bırakacak yeni Doğu-Batı jeopolitik ekseninin
oluşturulmasına doğru atılan bir adım olarak değerlendiriyor.
Bu eksenin temelini şimdilik ekonomik nedenler oluşturuyor.
Oluşturulmakta olan birliğin anahtar oyuncuları ise Azerbaycan,
Türkiye, Gürcistan, Kazakistan ve tabii ki ABD'dir.
--Bunu Daha Önce Bir Yerde Görmüştük--
Beklendiği gibi yerli ve yabancı basında, Amerikan askeri
üslerinin Azerbaycan'da konuşlandırılması konusunda Bakü ve
Washington'un anlaştıkları yönünde yer alan haberler, resmi
düzeyde kesinlikle reddediliyor. Geçtiğimiz cumartesi günü
Azerbaycan Savunma Bakanlığı Basın Merkezi Başkanı Ramiz
Melikov, "Bu yanlış bir bilgidir, böyle bir şey yok" dedi.
Başka devlet kurumlarında da böyle bir anlaşmanın varlığı
inkar ediliyor. Bu arada, benzer şeyler, üç yıl önce komşu
Gürcistan'da da yaşandı. Gürcistan ordusunu NATO standartlarına
göre yeniden yapılandırma amacını taşıyan Amerikalı askeri
uzmanların Tiflis'e gelmelerine birkaç saat kala bile Gürcü
yetkililer, bununla ilgili basına sızan haberleri yalanlamaya
devam ediyordu. Bugün ise, işte o zamanlar gelen Amerikalı
uzmanlar ve "enjekte edilen" milyonlarca dolar sayesinde
Gürcistan, NATO'ya üye olmaya hazır.
Şimdi de aynı yola, NATO'nun "Barış İçin Ortaklık"
programı çerçevesinin dışına taşarak, Azerbaycan girdi.
Azeri ordusunun yeniden yapılandırılmasını, ABD'nin NATO
müttefiki Türkiye üstlenmiş durumda. Pentagon böylece,
Karadeniz'den Hazar'a kadar uzanan ve kendisine ait,
ulaştırma koridoru olmaktan uzak bir "koridor" inşa ediyor.
ABD, Hazar'ın doğusunda bulunan toprakların önemli bölümünü,
Özbekistan ve Kırgızistan'daki "anti-terör" hava üsleri
sayesinde çoktan kontrol altında tutuyor. Bakü Deklarasyonu'na
Kazakistan'ın da katılması, bu etki alanını sınırsız bir
şekilde genişletiyor. Tabii, eğer Astana, Washington'dan
sadece ekonomik değil, askeri destek almak cazibesine
kapılırsa, bu mümkün olacak.
--Gemiye Alınmayan ve Dışlanan Rusya---
Görünen o ki, Rusya'nın güney ve doğu kesimlerinin
ABD ve NATO tarafından kontrol altına alınmasını sağlayacak
bu Amerikan planlarında, Rusya'ya sadece seyirci rolü ayrılmış.
Gürcistan, Moldavya ve hatta Ukrayna ile işler biraz daha